2026 წლის გამოსამშვიდობებელი სიტყვა: რატომ არ ღირს ხელოვნური ინტელექტის ხსენება?

უნივერსიტეტების გამოსაშვები ცერემონიების სეზონი კვლავ დადგა, თუმცა წელს რამდენიმე გამომსვლელმა აღმოაჩინა, რომ კურსდამთავრებულების აღფრთოვანება ხელოვნური ინტელექტის მიერ ფორმირებული მომავლით საკმაოდ რთული ამოცანაა. სტუდენტები სულ უფრო სკეპტიკურად უყურებენ ტექნოლოგიურ პროგრესს, რომელიც მათ სამუშაო ადგილებსა და მომავალს საფრთხეს უქმნის.

გასულ კვირას, უძრავი ქონების კომპანია Tavistock Development Company-ის ხელმძღვანელმა, გლორია კოლფილდმა, ცენტრალური ფლორიდის უნივერსიტეტში (UCF) სიტყვით გამოსვლისას აღნიშნა, რომ მსოფლიო „ღრმა ცვლილებების“ ეპოქაშია, რაც შეიძლება იყოს როგორც „ამაღელვებელი“, ისე „დამთრგუნველი“. როდესაც მან განაცხადა, რომ „ხელოვნური ინტელექტის აღზევება მომდევნო ინდუსტრიული რევოლუციაა“, აუდიტორიაში მყოფმა სტუდენტებმა უკმაყოფილების ნიშნად სტვენა დაიწყეს. ხმაური იმდენად გაძლიერდა, რომ კოლფილდმა სხვა მომხსენებლებს გაკვირვებით ჰკითხა: „რა მოხდა?“. მოგვიანებით მან აღიარა, რომ მისმა სიტყვებმა მტკივნეულ თემას შეეხო.

კოლფილდმა სცადა სიტყვის გაგრძელება და აღნიშნა, რომ სულ რამდენიმე წლის წინ ხელოვნური ინტელექტი ჩვენს ცხოვრებაში მნიშვნელოვან როლს არ ასრულებდა, რასაც აუდიტორიის მხრიდან ამჯერად ხმამაღალი ოვაციები და აპლოდისმენტები მოჰყვა.

ერიკ შმიდტის შემთხვევა არიზონას უნივერსიტეტში

მსგავსი რეაქცია მოჰყვა Google-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორის, ერიკ შმიდტის გამოსვლას არიზონას უნივერსიტეტში. შმიდტის შემთხვევაში კრიტიკა ჯერ კიდევ სიტყვით გამოსვლამდე დაიწყო — სტუდენტური ჯგუფები მისი კანდიდატურის მოხსნას სასამართლო დავის გამო ითხოვდნენ, რომელშიც ყოფილი ბიზნესპარტნიორი მას სექსუალურ ძალადობაში ადანაშაულებდა (შმიდტი ბრალდებებს უარყოფს).

ადგილობრივი მედიის ცნობით, სტვენა მის სცენაზე ასვლამდე დაიწყო, თუმცა პროტესტი განსაკუთრებით გამძაფრდა, როდესაც მან სტუდენტებს უთხრა: „თქვენ დაეხმარებით ხელოვნური ინტელექტის ფორმირებას“. მიუხედავად ხმაურისა, შმიდტი ცდილობდა აზრის დასრულებას და ამბობდა:

„თქვენ ახლა შეგიძლიათ შექმნათ AI აგენტების გუნდი, რომელიც დაგეხმარებათ იმ ამოცანების შესრულებაში, რასაც დამოუკიდებლად ვერასდროს შეძლებდით. როდესაც ვინმე კოსმოსურ ხომალდზე ადგილს გთავაზობთ, არ უნდა იკითხოთ, რომელი ადგილია ეს, უბრალოდ უნდა ავიდეთ ბორტზე“.

გამონაკლისები და სტუდენტური პესიმიზმის მიზეზები

სამართლიანობისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ ხელოვნური ინტელექტი ყველა ცერემონიაზე არ გამხდარა განხეთქილების მიზეზი. Nvidia-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა, ჯენსენ ჰუანგმა, კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში გამოსვლისას განაცხადა, რომ ხელოვნურმა ინტელექტმა „გამოთვლითი ტექნოლოგიების რეინვენტარიზაცია“ მოახდინა, რასაც აუდიტორიის მხრიდან აშკარა პროტესტი არ მოჰყოლია.

თუმცა, სტუდენტების ნაწილის ნეგატიური განწყობა გასაკვირი არ არის. Gallup-ის ბოლო გამოკითხვის თანახმად, 15-დან 34 წლამდე ასაკის ამერიკელების მხოლოდ 43% მიიჩნევს, რომ ახლა კარგი დროა ადგილობრივად სამუშაოს საპოვნელად, რაც მკვეთრი ვარდნაა 2022 წლის 75%-იან მაჩვენებელთან შედარებით. ეს პესიმიზმი მხოლოდ ხელოვნური ინტელექტის დამსახურება არ არის, თუმცა ტექნოლოგიური კრიტიკოსი ბრაიან მერჩანტი აღნიშნავს, რომ ბევრი სტუდენტისთვის AI „ჰიპერ-მასშტაბირებადი კაპიტალიზმის სასტიკ ახალ სახედ“ იქცა.

მერჩანტის აზრით, სრულიად ბუნებრივია, რომ 20 წელს გადაცილებული უმუშევარი ახალგაზრდები, რომლებსაც დიდი ამბიციები აქვთ, პროტესტით ხვდებიან პერსპექტივას, სადაც მათი მომავალი მხოლოდ LLM-ში (დიდი ენობრივი მოდელი) პრომპტების შეყვანას უკავშირდება.

გაურკვეველი მომავალი და „მდგრადობის“ თემა

წლევანდელი გამოსაშვები სიტყვების ერთ-ერთი მთავარი თემა „მდგრადობა“ იყო. თავად შმიდტმაც აღიარა, რომ ახალ თაობაში არსებობს შიში, თითქოს მომავალი უკვე დაწერილია, მანქანები მოდიან, სამუშაო ადგილები ქრება, კლიმატი იცვლება, პოლიტიკა კი დანაწევრებულია და მათ სხვების მიერ შექმნილი ქაოსის მემკვიდრეობა ერგებათ.

კოლფილდის შემთხვევაში, შესაძლოა, აუდიტორიის არასწორმა შეფასებამაც ითამაშა როლი — ის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარული ფაკულტეტების კურსდამთავრებულების წინაშე გამოდიოდა. ერთ-ერთი სტუდენტის თქმით, კოლფილდმა აუდიტორიის ყურადღება ჯერ კიდევ ხელოვნური ინტელექტის ხსენებამდე დაკარგა, როდესაც ჯეფ ბეზოსის მსგავსი კორპორაციული ლიდერების „შაბლონური“ ქება დაიწყო. კურსდამთავრებულმა ალექსანდრე როუზ ტაისონმა აღნიშნა, რომ პროტესტი არ ყოფილა ერთი ადამიანის მიერ ინიცირებული — ეს იყო კოლექტიური რეაქცია იმაზე, რაც სტუდენტებისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა.