Anthropic-ის ახალი სასამართლო დოკუმენტები: პენტაგონი შეთანხმებასთან ახლოს იყო, სანამ ტრამპი თანამშრომლობას შეწყვეტდა

Anthropic-მა კალიფორნიის ფედერალურ სასამართლოს ორი ფიცით დამოწმებული დეკლარაცია წარუდგინა, რომლითაც პენტაგონის იმ მტკიცებულებას უპირისპირდება, თითქოს ხელოვნური ინტელექტის კომპანია „ეროვნული უსაფრთხოებისთვის მიუღებელ რისკს“ წარმოადგენს. კომპანიის არგუმენტაციით, მთავრობის პოზიცია ეფუძნება ტექნიკურ გაუგებრობებსა და ისეთ პრეტენზიებს, რომლებიც მოლაპარაკებების მრავალთვიანი პროცესის განმავლობაში არასდროს გაჟღერებულა.

აღნიშნული დეკლარაციები Anthropic-მა თავდაცვის დეპარტამენტის წინააღმდეგ მიმდინარე სასამართლო დავის ფარგლებში წარადგინა. მოსმენა სან-ფრანცისკოში, მოსამართლე რიტა ლინის წინაშე, სამშაბათს, 24 მარტს არის ჩანიშნული. დავა სათავეს თებერვლის ბოლოდან იღებს, როდესაც პრეზიდენტმა ტრამპმა და თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეტმა საჯაროდ განაცხადეს Anthropic-თან კავშირის გაწყვეტის შესახებ, რისი მიზეზიც კომპანიის მხრიდან სამხედრო მიზნებისთვის ხელოვნური ინტელექტის შეუზღუდავ გამოყენებაზე უარის თქმა გახდა.

სასამართლოში წარდგენილი დეკლარაციების ავტორები არიან სარა ჰეკი, Anthropic-ის პოლიტიკის მიმართულების ხელმძღვანელი და ტიაგუ რამასამი, კომპანიის საჯარო სექტორთან ურთიერთობის ხელმძღვანელი. ჰეკი, რომელიც წარსულში ობამას ადმინისტრაციის დროს ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში მუშაობდა, პირადად ესწრებოდა 24 თებერვლის შეხვედრას, სადაც Anthropic-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა დარიო ამოდეიმ მოლაპარაკებები გამართა თავდაცვის მდივან ჰეგსეტთან და პენტაგონის მინისტრის მოადგილე ემილ მაიკლთან.

სარა ჰეკის ჩვენება და პენტაგონის წინააღმდეგობრივი პოზიცია

თავის დეკლარაციაში სარა ჰეკი ყურადღებას ამახვილებს მთავრობის მიერ გავრცელებულ „ცრუ ინფორმაციაზე“, თითქოს Anthropic-ი სამხედრო ოპერაციებზე კონტროლის ან დამტკიცების უფლებას ითხოვდა. ჰეკის განცხადებით, მოლაპარაკებების არცერთ ეტაპზე კომპანიის არცერთ თანამშრომელს მსგავსი მოთხოვნა არ დაუყენებია.

გარდა ამისა, ჰეკი აღნიშნავს, რომ პენტაგონის შეშფოთება ოპერაციის დროს ტექნოლოგიის შესაძლო გათიშვის ან შეცვლის შესახებ, მოლაპარაკებებისას საერთოდ არ განხილულა და ეს არგუმენტი პირველად მხოლოდ სასამართლო დოკუმენტებში გამოჩნდა. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს 4 მარტის დეტალი — მას შემდეგ, რაც პენტაგონმა ოფიციალურად დაასრულა Anthropic-ის წინააღმდეგ მიწოდების ჯაჭვის რისკის დოკუმენტის მომზადება, მინისტრის მოადგილე ემილ მაიკლმა დარიო ამოდეის ელექტრონული ფოსტით შეატყობინა, რომ მხარეები „ძალიან ახლოს“ იყვნენ შეთანხმებასთან იმ ორ საკითხზე, რომლებსაც ახლა მთავრობა საფრთხედ მიიჩნევს: ავტონომიური იარაღი და ამერიკელების მასობრივი თვალთვალი.

მოვლენების ქრონოლოგია შემდეგნაირად განვითარდა:

• 4 მარტი: ემილ მაიკლი ამოდეის სწერს, რომ პოზიციები თითქმის შეჯერებულია.
• 5 მარტი: ამოდეი აქვეყნებს განცხადებას „პროდუქტიული საუბრების“ შესახებ.
• 6 მარტი: მაიკლი სოციალურ ქსელ X-ში წერს, რომ Anthropic-თან არანაირი აქტიური მოლაპარაკება არ მიმდინარეობს.
• ერთი კვირის შემდეგ: მაიკლი CNBC-სთან ინტერვიუში აცხადებს, რომ მოლაპარაკებების განახლების „არანაირი შანსი“ არ არსებობს.

ჰეკის პოზიციით, თუკი Anthropic-ის ხედვა ამ საკითხებზე ეროვნულ საფრთხეს წარმოადგენდა, გაუგებარია, რატომ აცხადებდა პენტაგონის მაღალჩინოსანი, რომ მხარეები შეთანხმებასთან ახლოს იყვნენ.

ტექნიკური არგუმენტები და უსაფრთხოების გარანტიები

ტიაგუ რამასამი, რომელსაც Amazon Web Services-ში სახელმწიფო კლიენტებისთვის AI სისტემების დანერგვის მრავალწლიანი გამოცდილება აქვს, ტექნიკურ მხარეზე ამახვილებს ყურადღებას. მისი განმარტებით, მთავრობის შიში, თითქოს Anthropic-ს შეუძლია სამხედრო ოპერაციებში ჩარევა ტექნოლოგიის დისტანციურად გათიშვით, ტექნიკურად შეუძლებელია.

„როდესაც Claude-ის მოდელი ინტეგრირებულია მთავრობის მიერ დაცულ, იზოლირებულ (air-gapped) სისტემაში, რომელსაც მესამე მხარე მართავს, Anthropic-ს მასზე წვდომა აღარ აქვს. არ არსებობს დისტანციური გათიშვის ღილაკი, ფარული შესასვლელი (backdoor) ან უნებართვო განახლებების მექანიზმი“, — აცხადებს რამასამი.

მისივე თქმით, მოდელში ნებისმიერი ცვლილების შეტანას პენტაგონის მკაფიო თანხმობა და ქმედება სჭირდება. Anthropic-ს არც იმის ნახვა შეუძლია, თუ რას ბეჭდავენ სამთავრობო მომხმარებლები სისტემაში და მით უმეტეს, ვერ მოახდენს ამ მონაცემების ექსტრაქციას.

რამასამი ასევე პასუხობს ბრალდებას უცხო ქვეყნის მოქალაქეების დასაქმების შესახებ. ის აღნიშნავს, რომ Anthropic-ის თანამშრომლებმა გაიარეს აშშ-ის მთავრობის უსაფრთხოების შემოწმება (security clearance), რაც აუცილებელია საიდუმლო ინფორმაციასთან მუშაობისთვის. მისი თქმით, Anthropic ერთადერთი AI კომპანიაა, სადაც სწორედ ასეთი შემოწმების მქონე პერსონალმა შექმნა მოდელები საიდუმლო გარემოში მუშაობისთვის.

სამართლებრივი დავა და პირველი შესწორება

Anthropic-ის სარჩელი ამტკიცებს, რომ მიწოდების ჯაჭვის რისკის სტატუსის მინიჭება — რაც პირველი შემთხვევაა ამერიკული კომპანიისთვის — წარმოადგენს მთავრობის მხრიდან შურისძიებას კომპანიის საჯარო პოზიციების გამო AI უსაფრთხოების შესახებ, რაც აშშ-ის კონსტიტუციის პირველ შესწორებას არღვევს.

თავის მხრივ, მთავრობამ 40-გვერდიან დოკუმენტში სრულად უარყო ეს ბრალდება. მათი განმარტებით, Anthropic-ის უარი სამხედრო გამოყენებაზე იყო ბიზნეს გადაწყვეტილება და არა დაცული სიტყვის თავისუფლება, ხოლო რისკის სტატუსის მინიჭება იყო ეროვნული უსაფრთხოებიდან გამომდინარე გადაწყვეტილება და არა კომპანიის შეხედულებების გამო დასჯა.