Anthropic-მა აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტს სასამართლოში უჩივლა: დავა „მიწოდების ჯაჭვის რისკის“ სტატუსის გამო

Anthropic-მა შეასრულა დაპირება და აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტს სასამართლოში უჩივლა. დავის მიზეზი უწყების მიერ გასული კვირის ბოლოს კომპანიისთვის „მიწოდების ჯაჭვის რისკის“ სტატუსის მინიჭება გახდა. Claude-ის შემქმნელმა ორშაბათს ორი სარჩელი შეიტანა — კალიფორნიასა და ვაშინგტონში. ეს ნაბიჯი მოჰყვა რამდენიმე კვირიან კონფლიქტს Anthropic-სა და თავდაცვის დეპარტამენტს შორის იმის თაობაზე, უნდა ჰქონდეს თუ არა სამხედრო უწყებას შეუზღუდავი წვდომა კომპანიის ხელოვნური ინტელექტის სისტემებზე.

Anthropic-ს ორი მკაფიო „წითელი ხაზი“ ჰქონდა: კომპანიას არ სურდა, რომ მისი ტექნოლოგია ამერიკელების მასობრივი თვალთვალისთვის ყოფილიყო გამოყენებული და მიიჩნევდა, რომ სისტემა ჯერ კიდევ არ არის მზად სრულად ავტონომიური იარაღის სამართავად, სადაც სამიზნის შერჩევისა და ცეცხლის გახსნის გადაწყვეტილებას ადამიანი არ იღებს. თავდაცვის მდივანი პიტ ჰეგსეთი კი ამტკიცებდა, რომ პენტაგონს ხელოვნური ინტელექტის სისტემებზე წვდომა „ნებისმიერი კანონიერი მიზნისთვის“ უნდა ჰქონდეს და ეს შესაძლებლობა კერძო კონტრაქტორმა არ უნდა შეზღუდოს.

სტატუსის გავლენა და სამართლებრივი არგუმენტები

„მიწოდების ჯაჭვის რისკის“ იარლიყი, როგორც წესი, უცხოელი მოწინააღმდეგეებისთვისაა განკუთვნილი. ეს სტატუსი ავალდებულებს ნებისმიერ კომპანიას თუ სააგენტოს, რომელიც პენტაგონთან თანამშრომლობს, დაადასტუროს, რომ Anthropic-ის მოდელებს არ იყენებს. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმე კერძო კომპანია კვლავ აგრძელებს Anthropic-თან მუშაობას, ფირმა სამთავრობო სექტორში ბიზნესის დიდ ნაწილს კარგავს.

სან-ფრანცისკოს ფედერალურ სასამართლოში შეტანილ სარჩელში Anthropic-ი თავდაცვის დეპარტამენტის ქმედებებს „უპრეცედენტოსა და უკანონოს“ უწოდებს და ადმინისტრაციას სამაგიეროს გადახდაში ადანაშაულებს. „კონსტიტუცია არ აძლევს მთავრობას უფლებას, გამოიყენოს თავისი უზარმაზარი ძალაუფლება კომპანიის დასასჯელად მისი დაცული სიტყვის გამო“, — ნათქვამია სარჩელში. „დაცულ სიტყვაში“ Anthropic-ი გულისხმობს საკუთარ პოზიციას ხელოვნური ინტელექტის სერვისების შეზღუდვებისა და უსაფრთხოების მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ.

ადმინისტრაცია, მათ შორის თავდაცვის მდივანი ჰეგსეთი და პრეზიდენტი ტრამპი, აკრიტიკებდნენ Anthropic-სა და მის აღმასრულებელ დირექტორს, დარიო ამოდეის, და მათ „ვოუკ“ (woke) და „რადიკალურ“ იდეოლოგიაში სდებდნენ ბრალს კომპანიის მოთხოვნების გამო, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოებისა და გამჭვირვალობის ზომების გაძლიერებას ეხებოდა. სარჩელში Anthropic-ი ამტკიცებს, რომ მთავრობა არ არის ვალდებული ეთანხმებოდეს მათ შეხედულებებს ან იყენებდეს მათ პროდუქტებს, თუმცა მას არ აქვს უფლება გამოიყენოს სახელმწიფო ძალაუფლება Anthropic-ის აზრის გამოსახატად დასასჯელად ან დასათრგუნად.

პროცედურული დარღვევები და ეკონომიკური ზიანი

Anthropic-ი ასევე აცხადებს, რომ „არცერთი ფედერალური კანონი არ იძლევა აქ განხორციელებული ქმედებების უფლებას“ და ამტკიცებს, რომ თავდაცვის დეპარტამენტმა მიწოდების ჯაჭვის რისკის სტატუსი „კონგრესის მიერ დადგენილი პროცედურების დაცვის გარეშე“ მიანიჭა. კანონი, როგორც წესი, სააგენტოებისგან მოითხოვს:

• რისკების შეფასების ჩატარებას;
• სამიზნე კომპანიის ინფორმირებას და მასზე პასუხის გაცემის შესაძლებლობის მიცემას;
• ეროვნული უსაფრთხოების შესახებ წერილობითი დასკვნის მომზადებას;
• კონგრესის გაფრთხილებას მიმწოდებლის ფედერალური მიწოდების ჯაჭვიდან ამოღებამდე.

ფირმა ასევე ადანაშაულებს პრეზიდენტს კონგრესის მიერ მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებს გარეთ მოქმედებაში, როდესაც მან ყველა ფედერალურ სააგენტოს დაავალა დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ Anthropic-ის ტექნოლოგიის გამოყენება. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც ამოდეიმ განაცხადა, რომ თავის პრინციპულ პოზიციას არ შეცვლიდა.

პრეზიდენტ ტრამპისა და მდივან ჰეგსეთის განცხადებების შედეგად, საერთო სერვისების ადმინისტრაციამ (GSA) — ფედერალურმა სააგენტომ, რომელიც მართავს სამთავრობო კონტრაქტებსა და შესყიდვებს — შეწყვიტა Anthropic-ის „OneGov“ კონტრაქტი. ამით კომპანიის სერვისებზე წვდომა ფედერალური მთავრობის სამივე შტოსთვის დაიხურა.

„მოპასუხეები ცდილობენ გაანადგურონ მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი კერძო კომპანიის მიერ შექმნილი ეკონომიკური ღირებულება. გასაჩივრებული ქმედებები დაუყოვნებელ და გამოუსწორებელ ზიანს აყენებს Anthropic-ს, სხვებს, ვისი გამოხატვის თავისუფლებაც შეიზღუდება, მათ, ვინც სარგებლობს კომპანიის მიერ შექმნილი ეკონომიკური დოვლათით და გლობალურ საზოგადოებას, რომელიც იმსახურებს მყარ დიალოგსა და დებატებს იმის შესახებ, თუ რას ნიშნავს ხელოვნური ინტელექტი ომისა და თვალთვალისთვის“, — ვკითხულობთ სარჩელში.

სასამართლო მოთხოვნები და სამომავლო ნაბიჯები

სარჩელის ფარგლებში Anthropic-მა სასამართლოს სთხოვა, დაუყოვნებლივ შეაჩეროს თავდაცვის დეპარტამენტის მიერ მინიჭებული სტატუსი საქმის განხილვის დასრულებამდე, საბოლოოდ კი გააუქმოს იგი და სამუდამოდ აუკრძალოს მთავრობას მისი აღსრულება.

„სასამართლო განხილვის მოთხოვნა არ ცვლის ჩვენს მრავალწლიან ერთგულებას, გამოვიყენოთ ხელოვნური ინტელექტი ეროვნული უსაფრთხოების დასაცავად, თუმცა ეს აუცილებელი ნაბიჯია ჩვენი ბიზნესის, მომხმარებლებისა და პარტნიორების დასაცავად“, — განაცხადა Anthropic-ის წარმომადგენელმა. „ჩვენ გავაგრძელებთ ყველა გზის ძიებას საკითხის მოსაგვარებლად, მათ შორის მთავრობასთან დიალოგსაც“.

Anthropic-მა ცალკე სარჩელი შეიტანა კოლუმბიის ოლქის სააპელაციო სასამართლოშიც, რადგან ფედერალური შესყიდვების კანონი კომპანიებს აძლევს უფლებას გაასაჩივრონ მიწოდების ჯაჭვის რისკის სტატუსი. პეტიცია სასამართლოს სთხოვს, გადახედოს და გააუქმოს თავდაცვის დეპარტამენტის გადაწყვეტილება კომპანიის ეროვნული უსაფრთხოების რისკად გამოცხადების შესახებ. სარჩელში Anthropic-ი ამტკიცებს, რომ ეს ნაბიჯი იყო უკანონო, შურისძიების აქტი და არასწორად განხორციელდა ფედერალური შესყიდვების კანონის შესაბამისად.