Databricks-ის თანადამფუძნებელმა ACM-ის პრესტიჟული ჯილდო მოიპოვა: „AGI უკვე აქ არის“

Databricks-ის თანადამფუძნებელმა და ტექნიკურმა დირექტორმა (CTO), მათეი ზაჰარიამ, კინაღამ გამოტოვა ელექტრონული წერილი, რომელიც მას 2026 წლის ACM-ის (Association for Computing Machinery) გამოთვლითი ტექნიკის პრემიის მფლობელად აცხადებდა. „დიახ, ეს მოულოდნელი იყო“, — განუცხადა მან TechCrunch-ს ინტერვიუში.

2009 წელს, ბერკლის უნივერსიტეტში (UC Berkeley) ცნობილი პროფესორის, იონ სტოიკას ხელმძღვანელობით მომზადებული სადოქტორო ნაშრომის ფარგლებში შექმნილი ტექნოლოგია, მოგვიანებით Databricks-ის საფუძველი გახდა. ზაჰარიამ შეიმუშავა მეთოდი, რომელმაც რადიკალურად დააჩქარა დიდი მონაცემების (Big Data) მოცულობითი და შრომატევადი პროექტების დამუშავება. მან ეს ტექნოლოგია ღია კოდის მქონე პროექტის სახით, Spark-ის სახელით გამოუშვა. იმ პერიოდში დიდი მონაცემები ისეთივე აქტუალური თემა იყო, როგორც დღეს ხელოვნური ინტელექტია, და Spark-მა ტექნოლოგიური ინდუსტრია სრულიად შეცვალა. 28 წლის ასაკში ზაჰარია ტექნოლოგიური სამყაროს ნამდვილ ვარსკვლავად იქცა.

მას შემდეგ ის სათავეში უდგას Databricks-ის საინჟინრო მიმართულებას. მისი ხელმძღვანელობით კომპანია ღრუბლოვანი შენახვის გიგანტად, ახლა კი ხელოვნური ინტელექტისა და აგენტებისთვის მონაცემთა ბაზის ფუნდამენტად ჩამოყალიბდა. კომპანიამ 20 მილიარდ დოლარზე მეტი ინვესტიცია მოიზიდა, რის შედეგადაც მისი საბაზრო ღირებულება 134 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა, ხოლო შემოსავლების წლიურმა მაჩვენებელმა 5.4 მილიარდ დოლარს მიაღწია. ეს ნამდვილი „სილიკონის ველის ოცნების“ განსახიერებაა.

ოთხშაბათს, გამოთვლითი ტექნიკის ასოციაციამ (ACM) მას ჯილდო კოლექტიური წვლილისთვის გადასცა. პრემია მოიცავს 250,000 აშშ დოლარის ოდენობის ფულად ჯილდოს, რომელსაც ზაჰარია საქველმოქმედო ორგანიზაციას გადასცემს.

ხედვა ხელოვნური ზოგადი ინტელექტის (AGI) შესახებ

ზაჰარია, რომელიც CTO-ს მოვალეობებთან ერთად ბერკლის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორიცაა, მომავალს ოპტიმიზმით უყურებს. სილიკონის ველის სხვა წარმომადგენლების მსგავსად, ის მომავალს ხელოვნურ ინტელექტში ხედავს. „AGI უკვე აქ არის. უბრალოდ, მას ისეთი ფორმა არ აქვს, როგორსაც ჩვენ ველოდით“, — აღნიშნა მან. მისი აზრით, მთავარი პრობლემა ისაა, რომ საზოგადოება ხელოვნური ინტელექტის მოდელებს ადამიანურ სტანდარტებს უსადაგებს.

მაგალითად, ადამიანმა იურისტის საკვალიფიკაციო გამოცდა რომ ჩააბაროს, მან უზარმაზარი ცოდნა უნდა გააანალიზოს და გააერთიანოს. ხელოვნურ ინტელექტს კი ფაქტების დიდი მოცულობის ათვისება მარტივად შეუძლია. თუ ის ცოდნაზე დაფუძნებულ კითხვებს სწორად პასუხობს, ეს ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ მას ზოგადი ინტელექტი გააჩნია. ხელოვნური ინტელექტისთვის ადამიანური თვისებების მიწერა შეიძლება სერიოზული ნეგატიური შედეგების მომტანი იყოს.

უსაფრთხოების რისკები და AI აგენტები

ზაჰარიამ მოიყვანა პოპულარული AI აგენტის, OpenClaw-ის მაგალითი. მისი თქმით, ეს ინსტრუმენტი ერთი მხრივ შთამბეჭდავია, რადგან ბევრ რამეს ავტომატურად აკეთებს, თუმცა, მეორე მხრივ, ის „უსაფრთხოების კოშმარია“. ვინაიდან ის შექმნილია ადამიანის ასისტენტის იმიტაციისთვის, რომელსაც ვანდობთ პაროლებს, არსებობს ჰაკერული თავდასხმის ან ბანკიდან უნებართვო ხარჯვის რისკი, რადგან აგენტს წვდომა აქვს მომხმარებლის ბრაუზერზე.

მომავლის პერსპექტივები: AI კვლევებსა და ინჟინერიაში

როგორც პროფესორი და პროდუქტის ინჟინერი, ზაჰარია ყველაზე მეტად დაინტერესებულია იმით, თუ როგორ შეუძლია ხელოვნურ ინტელექტს კვლევების ავტომატიზაცია — დაწყებული ბიოლოგიური ექსპერიმენტებიდან, დამთავრებული მონაცემთა კომპილაციით. მისი ხედვით, ზუსტი და „ჰალუცინაციებისგან“ თავისუფალი AI კვლევები მომავალში საყოველთაო გახდება.

მისი აზრით, ხელოვნური ინტელექტი საუკეთესო შედეგებს მაშინ მოიტანს, როდესაც მას საკუთარ ძლიერ მხარეებზე დაყრდნობის საშუალებას მივცემთ. ეს შეიძლება იყოს:

• ავტომობილის გაუმართაობის ზუსტი დიაგნოსტიკა ხმის მიხედვით;
• ტექსტისა და გამოსახულებების მიღმა რადიო და მიკროტალღების სკანირება;
• მოლეკულურ დონეზე ცვლილებების სიმულაცია და მათი ეფექტურობის პროგნოზირება.

„ყველაზე მეტად AI-ს გამოყენება კვლევებისა და ინჟინერიის სფეროში მაინტერესებს“, — დასძინა ზაჰარიამ დასასრულს.