ექიმების ხედვა: ხელოვნური ინტელექტის ადგილი მედიცინაში და ჩატბოტების რისკები

ექიმი სინა ბარი, პრაქტიკოსი ქირურგი და მონაცემთა კომპანია iMerit-ის ხელოვნური ინტელექტის (AI) მიმართულების ხელმძღვანელი, პირადად გახდა მოწმე იმისა, თუ როგორ შეიძლება ChatGPT-მა პაციენტები მცდარი სამედიცინო რჩევებით შეცდომაში შეიყვანოს. ერთ-ერთი ვიზიტისას პაციენტმა მას წარუდგინა ChatGPT-იდან ამობეჭდილი დიალოგი, სადაც ნათქვამი იყო, რომ ექიმის მიერ რეკომენდებული მედიკამენტი ფილტვის ემბოლიის 45%-იან რისკს შეიცავდა.

საკითხის სიღრმისეული შესწავლის შემდეგ, დოქტორმა ბარიმ აღმოაჩინა, რომ ეს სტატისტიკა აღებული იყო სამეცნიერო ნაშრომიდან, რომელიც ტუბერკულოზით დაავადებულთა ვიწრო ჯგუფზე ამ წამლის გავლენას იკვლევდა და კონკრეტულ პაციენტთან საერთო არაფერი ჰქონდა. მიუხედავად ამისა, როდესაც OpenAI-მ გასულ კვირას სპეციალიზებული ChatGPT Health ჩატბოტი დააანონსა, დოქტორ ბარის უფრო მეტად აღფრთოვანება დაეუფლა, ვიდრე შეშფოთება.

ChatGPT Health, რომელიც უახლოეს კვირებში ჩაეშვება, მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს, საკუთარ ჯანმრთელობაზე უფრო დაცულ გარემოში ისაუბრონ. ამ ვერსიაში მომხმარებლის შეტყობინებები აღარ იქნება გამოყენებული AI მოდელის შემდგომი წვრთნისთვის. დოქტორი ბარი მიიჩნევს, რომ ეს წინგადადგმული ნაბიჯია, რადგან ადამიანები ისედაც იყენებენ ჩატბოტებს ჯანმრთელობის საკითხებზე და ამ პროცესის ფორმალიზება, პაციენტის ინფორმაციის დაცვისა და უსაფრთხოების მექანიზმების დანერგვის მიზნით, ინსტრუმენტს უფრო ეფექტურს გახდის.

პერსონალიზაცია და უსაფრთხოების გამოწვევები

მომხმარებლებს შეეძლებათ ChatGPT Health-ისგან უფრო პერსონალიზებული რეკომენდაციები მიიღონ სამედიცინო ისტორიის ატვირთვისა და ისეთ აპლიკაციებთან სინქრონიზაციის გზით, როგორიცაა Apple Health და MyFitnessPal. თუმცა, უსაფრთხოების ექსპერტებისთვის ეს გარკვეულ კითხვებს აჩენს. მონაცემთა დაკარგვის პრევენციის ფირმა MIND-ის თანადამფუძნებელმა, იტაი შვარცმა აღნიშნა, რომ სამედიცინო მონაცემები HIPAA-ს (ჯანმრთელობის დაზღვევის პორტაბელურობისა და ანგარიშვალდებულების აქტი) შესაბამისი ორგანიზაციებიდან გადადის ისეთ მომწოდებლებთან, რომლებიც ამ სტანდარტს არ ექვემდებარებიან, რაც რეგულატორების მხრიდან ყურადღებას საჭიროებს.

ინდუსტრიის ზოგიერთი წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ პროცესი შეუქცევადია. სიმპტომების Google-ში ძიების ნაცვლად, ადამიანები ახლა AI ჩატბოტებს მიმართავენ — ყოველკვირეულად 230 მილიონზე მეტი ადამიანი იყენებს ChatGPT-ს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული კითხვებისთვის. Gradient-ის პარტნიორის, ენდრიუ ბრეკინის თქმით, ეს ChatGPT-ის გამოყენების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სფეროა, ამიტომ ლოგიკურია უფრო დაცული და ოპტიმიზებული ვერსიის შექმნა.

ჰალუცინაციების პრობლემა და სამედიცინო ხელმისაწვდომობა

ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტებისთვის კვლავ გამოწვევად რჩება ე.წ. „ჰალუცინაციები“, რაც ჯანდაცვის სფეროში განსაკუთრებით სენსიტიურია. Vectara-ს ფაქტობრივი თანმიმდევრულობის შეფასების მოდელის მიხედვით, OpenAI-ს GPT-5 უფრო მეტად არის მიდრეკილი ჰალუცინაციებისკენ, ვიდრე Google-ისა და Anthropic-ის მოდელები. მიუხედავად ამისა, ტექნოლოგიური კომპანიები ხედავენ პოტენციალს ჯანდაცვის სისტემის არაეფექტურობის გამოსასწორებლად.

სტენფორდის მედიცინის პროფესორი და Stanford Health Care-ის მონაცემთა მთავარი სპეციალისტი, დოქტორი ნიგამ შაჰი მიიჩნევს, რომ პაციენტებისთვის სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობის პრობლემა უფრო მწვავეა, ვიდრე ChatGPT-ის მიერ არასწორი რჩევის გაცემის საფრთხე. მისი თქმით, ამჟამად პირველადი ჯანდაცვის ექიმთან ვიზიტისთვის ლოდინის დრო სამიდან ექვს თვემდეა. ასეთ ვითარებაში პაციენტს უწევს არჩევანის გაკეთება: დაელოდოს რეალურ ექიმს ნახევარი წელი, თუ მიმართოს ინსტრუმენტს, რომელიც ექიმი არ არის, მაგრამ გარკვეული დახმარების გაწევა შეუძლია.

ხელოვნური ინტელექტი ექიმების სამსახურში

დოქტორ შაჰის აზრით, AI-ს დანერგვის უფრო ეფექტური გზა არა პაციენტების, არამედ სამედიცინო პერსონალის მხარდაჭერაა. სამედიცინო ჟურნალების მონაცემებით, ადმინისტრაციული დავალებები პირველადი ჯანდაცვის ექიმის დროის ნახევარს იკავებს. ამ სამუშაოს ავტომატიზაცია ექიმებს საშუალებას მისცემს, მეტი პაციენტი მიიღონ და შეამცირონ ChatGPT Health-ის მსგავსი ხელსაწყოების საჭიროება.

სტენფორდში დოქტორ შაჰის გუნდი ავითარებს პროგრამულ უზრუნველყოფას ChatEHR, რომელიც ინტეგრირებულია ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერების (EHR) სისტემაში. ეს ექიმებს საშუალებას აძლევს, უფრო სწრაფად და ეფექტურად მოიძიონ საჭირო ინფორმაცია პაციენტის ისტორიაში. დოქტორმა სნეჰა ჯეინმა, ChatEHR-ის ერთ-ერთმა პირველმა ტესტერმა, აღნიშნა, რომ ეს ტექნოლოგია ექიმებს საშუალებას აძლევს, ნაკლები დრო დახარჯონ დოკუმენტაციაში ქექვაზე და მეტი ყურადღება დაუთმონ პაციენტთან უშუალო კომუნიკაციას.

კომპანია Anthropic ასევე მუშაობს AI პროდუქტებზე კლინიცისტებისა და სადაზღვევო კომპანიებისთვის. მათ წარადგინეს „Claude for Healthcare“, რომელიც მიზნად ისახავს რუტინული ადმინისტრაციული ამოცანების შემსუბუქებას, როგორიცაა სადაზღვევო კომპანიებისთვის წინასწარი ავტორიზაციის მოთხოვნების მომზადება. Anthropic-ის პროდუქტების დირექტორის, მაიკ კრიგერის თქმით, თითოეულ ასეთ შემთხვევაზე 20-30 წუთის დაზოგვა დროის უზარმაზარ ეკონომიას იძლევა.

„პაციენტები ჩვენგან ელიან ცინიკურ და კონსერვატიულ მიდგომას მათივე უსაფრთხოების დასაცავად,“ - ამბობს დოქტორი ბარი.

ხელოვნური ინტელექტისა და მედიცინის გადაკვეთაზე არსებობს გარდაუვალი დაძაბულობა: ექიმის მთავარი მოტივაცია პაციენტის დახმარებაა, ხოლო ტექნოლოგიური კომპანიები, მიუხედავად მათი კეთილშობილური მიზნებისა, საბოლოო ჯამში ანგარიშვალდებულნი არიან აქციონერების წინაშე.