ესპანური „სუნიკორნი“ Multiverse Computing უფასო შეკუმშულ AI მოდელს წარადგენს

დიდ ენობრივ მოდელებს ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა აქვთ: ისინი ზედმეტად დიდია. ესპანური სტარტაპი Multiverse Computing ამ საკითხს შეკუმშული მოდელების მეშვეობით აგვარებს, რაც მიზნად ისახავს მოწინავე მოდელების შესაძლებლობებსა და კომპანიების ფინანსურ რესურსებს შორის არსებული ნაპრალის შევსებას.

კომპანიის წარმატების საიდუმლო ტექნოლოგია CompactifAI-ში მდგომარეობს. ეს არის კვანტური გამოთვლებით შთაგონებული შეკუმშვის მეთოდი, რომელიც ბასკურმა კომპანიამ OpenAI-ის მიერ გამოშვებულ მოდელებზე გამოიყენა. დღეიდან დეველოპერებს შეუძლიათ უფასოდ მიიღონ წვდომა Multiverse-ის HyperNova 60B მოდელის ახალ ვერსიაზე პლატფორმა Hugging Face-ზე.

კომპანია 2026 წელს კიდევ უფრო მეტი შეკუმშული მოდელის ღია წყაროთი (open source) გამოშვებას გეგმავს, რათა გამოყენების შემთხვევების ფართო სპექტრი დაფაროს. Multiverse-ის განცხადებით, მათი მოდელები ზომით პატარაა, თუმცა თითქმის ისეთივე მძლავრი და ზუსტია, როგორც ორიგინალები.

HyperNova 60B-ის მოცულობა 32 გიგაბაიტია, რაც დაახლოებით ორჯერ ნაკლებია იმ მოდელზე, რომლისგანაც ის შეიქმნა — OpenAI-ის gpt-oss-120b. ამასთან, მას მეხსიერების ნაკლები მოხმარება და დაბალი დაყოვნება (latency) ახასიათებს. განახლებული ვერსია, სახელწოდებით HyperNova 60B 2602, ახლა უკვე უკეთ უჭერს მხარს ხელსაწყოების გამოძახებას (tool calling) და აგენტურ კოდირებას (agentic coding), სადაც ინფერენციის ხარჯები ხშირად მაღალია.

კონკურენცია და ბაზრის პოზიციონირება

Multiverse-ის მტკიცებით, HyperNova 60B-მა აჯობა ისეთ კონკურენტს, როგორიცაა Mistral Large 3 — ფრანგული „დეკაკორნის“, Mistral AI-ის ერთ-ერთი მოდელი. ტექნოლოგიური მეტოქეობის მიუხედავად, ამ ორ ევროპულ AI კომპანიას ბევრი საერთო აქვს. Mistral-ის მსგავსად, Multiverse-იც გასცდა მშობლიური ქვეყნის ფარგლებს და ოფისები გახსნა აშშ-ში, კანადასა და ევროპის მასშტაბით. ორივე კომპანიას ჰყავს მსხვილი კორპორაციული კლიენტები; Multiverse-ის შემთხვევაში ესენია Iberdrola, Bosch და კანადის ბანკი.

მიუხედავად იმისა, რომ Multiverse ოფიციალურად ჯერ არ არის „უნიკორნი“, ვრცელდება ინფორმაცია, რომ კომპანია 500 მილიონი ევროს მოზიდვას გეგმავს, რაც მის საბაზრო ღირებულებას 1.5 მილიარდ ევროზე მეტს გახდის. TechCrunch-თან გაზიარებულ განცხადებაში კომპანიამ დაადასტურა, რომ პოტენციურ ინვესტორებთან მოლაპარაკებები მიმდინარეობს, თუმცა აღნიშნა, რომ დაფინანსების ზუსტ მოცულობაზე საუბარი ჯერ ნაადრევია.

ფინანსური მაჩვენებლები და გეოპოლიტიკური კონტექსტი

Multiverse-მა არ გააკეთა კომენტარი ცნობებზე, რომლის მიხედვითაც იანვარში მათმა წლიურმა განმეორებადმა შემოსავალმა (ARR) 100 მილიონ ევროს მიაღწია. დადასტურების შემთხვევაში, ეს მაჩვენებელი OpenAI-ის 20 მილიარდ დოლარიან ARR-თან შედარებით მცირეა, თუმცა არც ისე შორს არის Mistral-ისგან, რომლის შემოსავალიც 400 მილიონ დოლარამდე გაიზარდა. ეს ზრდა ნაწილობრივ განპირობებულია ამერიკული ტექნოლოგიების ალტერნატივებზე მზარდი მოთხოვნით.

თავის ბოლო პრესრელიზში Multiverse საკუთარ თავს პოზიციონირებს, როგორც კომპანიას, რომელსაც შეუძლია „სუვერენული გადაწყვეტილებების მიწოდება AI სტეკის მასშტაბით“. ამ გეოპოლიტიკურმა კონტექსტმა კომპანიას დაეხმარა არაგონის (ესპანეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონი) მთავრობასთან თანამშრომლობის გაფორმებაში. გასულ წელს, სტარტაპის 215 მილიონი დოლარის მოცულობის B სერიის დაფინანსებაში მონაწილეობა მიიღო ესპანეთის ტექნოლოგიური ტრანსფორმაციის სააგენტომაც (SETT). დაარსების დღიდან Multiverse სარგებლობს ბასკეთის რეგიონის მხარდაჭერით, რომელსაც მალე შესაძლოა თავისი პირველი „უნიკორნი“ ჰყავდეს.