Kickstarter-ზე ახალი კამპანია დაიწყო, რომელიც „ადამიანური ინტერნეტის დაბრუნებას“ ისახავს მიზნად. Flaming Hydra-ს მთავარი რედაქტორის, მარია ბუსტილოსის განმარტებით, ეს ინიციატივა ინფორმაციის თავისუფლების დაცვასა და ადრეული ინტერნეტის იდეალების აღდგენას ემსახურება. მიზანია, ინფორმაცია მაქსიმალურად ხელმისაწვდომი გახდეს ფართო საზოგადოებისთვის, თუმცა, ამავდროულად, დაცული იყოს ავტორებისა და ხელოვანების უფლება, მიიღონ სამართლიანი ანაზღაურება საკუთარი შრომისთვის.

ბუსტილოსის თქმით, ეს საკითხები განსაკუთრებით აქტუალური მას შემდეგ გახდა, რაც Amazon-ზე ავტორების წიგნების უამრავი ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული კლონი გამოჩნდა. Flaming Hydra-ს მიზანია ისეთი ეკოსისტემის შექმნა, სადაც ადამიანები ერთმანეთთან თანამშრომლობენ და კონტროლირებად გარემოში მუშაობენ, რაც გამორიცხავს სხვების მიერ AI-კლონების შექმნასა და გაყიდვას. რედაქტორის აზრით, ხელოვნური ინტელექტი არ არის შეუჩერებელი ძალა; თუ შეიქმნება ადამიანურ ინტერნეტზე ორიენტირებული საგამომცემლო ქსელები და ორგანიზაციები, მკითხველები სწორედ მათ მიმართავენ, რაც პროცესს მექანიკური ჩარევისგან სრულად დაიცავს.

„The Phoenix Project“ სწორედ ამ ხედვის ნაწილია და მიზნად ისახავს მწერლების ნამუშევრების ბიბლიოთეკებისთვის ხელმისაწვდომობის გაზრდას. ჯერ კიდევ 2020 წელს ბუსტილოსი წერდა იმ სისტემებზე, რომლებიც ბიბლიოთეკებსა და სკოლებში ელექტრონული წიგნების გავრცელებას აკონტროლებენ. ერთ-ერთ მაგალითად მოყვანილია შემთხვევა, როდესაც სკოლას „ანე ფრანკის დღიურზე“ წვდომის შესანარჩუნებლად ყოველწლიურად თითოეულ მოსწავლეზე 27 დოლარის გადახდა უწევდა. ეს მიუთითებს სისტემურ პრობლემაზე, სადაც ელექტრონული მედიის რეალური ფლობა წარსულს ჩაბარდა.

ლიცენზირება საკუთრების წინააღმდეგ

დღევანდელ რეალობაში მომხმარებლები ელექტრონულ წიგნებს კი არ ყიდულობენ, არამედ გამომცემლებისგან „ლიცენზიას“ იღებენ. ეს ნიშნავს, რომ წიგნი ნებისმიერ დროს შეიძლება შეიცვალოს ან წაიშალოს პლატფორმიდან. მარია ბუსტილოსი ხაზგასმით აღნიშნავს:

„ელექტრონული წიგნები ჩვეულებრივი წიგნებია და არა რაღაც სხვა ტიპის პროდუქტი. ადამიანებსა და ბიბლიოთეკებს უნდა ჰქონდეთ მათი ფლობის სრული უფლება. მთელი ციფრული მედია უნდა იყოს საკუთრებაში გადაცემადი.“

მისი ხედვით, ფლობის საკითხი მარტივ კითხვამდე დადის: თუ თქვენ დამოკიდებული ხართ ვინმეზე, ვისაც წიგნის „გამორთვა“ შეუძლია, ესე იგი თქვენ მას არ ფლობთ. არსებობს არაერთი პრეცედენტი, როდესაც ელექტრონული წიგნები მკითხველების მოწყობილობებიდან მათი შეძენის შემდეგაც კი წაიშალა ან შეიცვალა. მიუხედავად იმისა, რომ ცალკეული ნაწარმოების შემთხვევაში ეს შეიძლება უმნიშვნელოდ მოგვეჩვენოს, პრობლემა კრიტიკული ხდება, როდესაც საქმე სახელმძღვანელოებსა და მთელ ლიტერატურულ მემკვიდრეობას ეხება.

The Phoenix Project და Lenny for Libraries

Flaming Hydra და „The Phoenix Project“ ამ პრობლემას ბიბლიოთეკებისთვის ელექტრონული წიგნების რეალური ფლობის უფლების მიცემით აგვარებენ. ბიბლიოთეკები შეძლებენ წიგნების გაცემას მკითხველებზე ახალი, ღია კოდის მქონე სისტემის მეშვეობით, რომელსაც „Lenny for Libraries“ ეწოდება.

პროექტი საწყის ეტაპზე ხუთ ახალ ელექტრონულ წიგნს სთავაზობს მომხმარებელს, მათ შორის:

  • The Awl-ის საუკეთესო მასალების კრებული;
  • ტომ სკოკას ესეების კრებული;
  • მარია ბუსტილოსის პირადი ნამუშევრები.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს მცირე დასაწყისია, ბუსტილოსი უკვე აწარმოებს მოლაპარაკებებს ბიბლიოთეკების კონსორციუმებთან და ავტორთა ჯგუფებთან. მიზანი ელექტრონული წიგნების, ციფრული არქივირებისა და გაცემის შესახებ არსებული მიდგომების ფუნდამენტური შეცვლაა. „The Phoenix Project“ შესაძლოა გზამკვლევი გახდეს სხვა მსგავსი ინიციატივებისთვის.

დამოუკიდებლობა და დაფინანსება

Flaming Hydra ამ პროექტზე Kickstarter-ის კამპანიის დაწყებამდეც მუშაობდა. პროექტს მხარი დაუჭირეს ისეთმა ფიგურებმა, როგორებიც არიან ანანდ რაგანათანი, ბრიუსტერ კეილი და პოლ ფორდი. თუმცა, ქრაუდფანდინგზე გადასვლა მიზნად ისახავს პროექტის მდგრადობისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებას.

რედაქტორის თქმით, ეს მიდგომა იცავს სარედაქციო დამოუკიდებლობას, რადგან მათ არ უწევთ ვინმეს ნებაზე ყოფნა. Flaming Hydra-ს მიზანია „The Phoenix Project“-ისთვის 30,000 დოლარის შეგროვება. კამპანია 27 ნოემბერს დასრულდება.