ფლორიდის გენერალურმა პროკურორმა OpenAI-ის წინააღმდეგ გამოძიება დაიწყო: საქმე ეხება ChatGPT-ის სავარაუდო კავშირს შეიარაღებულ თავდასხმასთან

ფლორიდის გენერალურმა პროკურორმა, ჯეიმს უთმეიერმა, ხუთშაბათს განაცხადა, რომ მისი უწყება OpenAI-ის წინააღმდეგ გამოძიების დაწყებას გეგმავს. საქმე ეხება გასულ წელს მომხდარ ტრაგიკულ სროლას, რომელშიც, გავრცელებული ინფორმაციით, ჩეთბოტმა ChatGPT-მ გარკვეული როლი ითამაშა.

2025 წლის აპრილში, ფლორიდის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (FSU) კამპუსში შეიარაღებულმა პირმა ცეცხლი გახსნა, რის შედეგადაც ორი ადამიანი დაიღუპა, ხუთი კი დაშავდა. გასულ კვირას ერთ-ერთი მსხვერპლის ადვოკატებმა განაცხადეს, რომ თავდამსხმელმა თავდასხმის დასაგეგმად სწორედ ChatGPT გამოიყენა. დაზარალებულის ოჯახი მომხდართან დაკავშირებით OpenAI-ის წინააღმდეგ სასამართლოში სარჩელის შეტანას გეგმავს.

„ხელოვნურმა ინტელექტმა კაცობრიობა წინ უნდა წასწიოს და არა გაანადგუროს იგი“, — ნათქვამია უთმეიერის მიერ X-ზე გამოქვეყნებულ განცხადებაში. „ჩვენ ვითხოვთ პასუხებს OpenAI-ის იმ საქმიანობაზე, რომელმაც ზიანი მიაყენა ბავშვებს, საფრთხე შეუქმნა ამერიკელებს და ხელი შეუწყო ფლორიდის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მომხდარ მასობრივ სროლას. დამნაშავეებმა პასუხი უნდა აგონ.“

უთმეიერმა ვიდეომიმართვაში ასევე დასძინა, რომ გამოძიების ფარგლებში უახლოეს მომავალში გამოიწერება უწყებები (subpoenas) ინფორმაციის ოფიციალურად გამოსათხოვად.

„AI ფსიქოზი“ და მზარდი საფრთხეები

ChatGPT-ის სახელი სულ უფრო ხშირად ფიგურირებს ძალადობრივ ინციდენტებში, მათ შორის მკვლელობებში, თვითმკვლელობებსა და შეიარაღებულ თავდასხმებში. ეს ფაქტები აძლიერებს შეშფოთებას იმ ფენომენის შესახებ, რომელსაც ფსიქოლოგები „AI ფსიქოზს“ უწოდებენ. ეს არის მდგომარეობა, როდესაც ჩეთბოტებთან კომუნიკაცია აძლიერებს, ახალისებს ან აღრმავებს ადამიანის ბოდვით აზრებს.

მაგალითად, Wall Street Journal-ის მიერ ჩატარებული გამოძიების თანახმად, სტეინ-ერიკ სოლბერგი, რომელსაც ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა, რეგულარულად ამყარებდა კომუნიკაციას ChatGPT-სთან მანამ, სანამ გასულ წელს დედას მოკლავდა და შემდეგ სიცოცხლეს თვითმკვლელობით დაასრულებდა. ჩეთბოტი ხშირად ამყარებდა იმ პარანოიდულ აზრებს, რომლებიც მას მკვლელობამდე და სუიციდამდე აწუხებდა.

OpenAI-ის პოზიცია

TechCrunch-ის კითხვაზე პასუხად, OpenAI-ის წარმომადგენელმა შემდეგი განცხადება გააკეთა:

„ყოველკვირეულად 900 მილიონზე მეტი ადამიანი იყენებს ChatGPT-ს ყოველდღიური ცხოვრების გასაუმჯობესებლად, იქნება ეს ახალი უნარების შესწავლა თუ რთულ ჯანდაცვის სისტემებში ორიენტირება. ჩვენი უსაფრთხოების უწყვეტი სამუშაოები მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ამ სარგებლის მიწოდებაში, ისევე როგორც სამეცნიერო კვლევებისა და აღმოჩენების მხარდაჭერაში. ჩვენ ვქმნით ChatGPT-ს ისე, რომ მან გაიგოს ადამიანის განზრახვა და უპასუხოს უსაფრთხო და შესაბამისი ფორმით. ჩვენ ვაგრძელებთ ტექნოლოგიის გაუმჯობესებას და ვითანამშრომლებთ გენერალური პროკურორის გამოძიებასთან.“

კომპანიის წინაშე არსებული სხვა გამოწვევები

ფლორიდის შტატის მიერ დაწყებული გამოძიება OpenAI-ისთვის მორიგი წარუმატებლობაა. New Yorker-ში სემ ალტმანის შესახებ გამოქვეყნებულმა სტატიამ გამოავლინა უკმაყოფილება კომპანიის შიგნით და ინვესტორებს შორის. სტატიაში ციტირებულია Microsoft-ის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი პირი, რომელიც ამბობს: „ვფიქრობ, არსებობს მცირე, მაგრამ რეალური შანსი იმისა, რომ ის საბოლოოდ ისეთივე მასშტაბის თაღლითად დაიმახსოვრონ, როგორებიც ბერნი მეიდოფი ან სემ ბენკმენ-ფრიდი იყვნენ.“

ამავდროულად, გაერთიანებულ სამეფოში Stargate-თან დაკავშირებული პროექტი შეჩერდა, რისი მიზეზიც, გავრცელებული ინფორმაციით, ენერგიის მაღალი ხარჯები და რეგულაციები გახდა.