Founders Fund-ის უჩვეულო ინვესტიცია: რობოტი, რომელიც თევზს ჰუმანურად კლავს და მის შენახვის ვადას ახანგრძლივებს

TechCrunch-ის StrictlyVC ღონისძიებაზე, რომელიც ელ-სეგუნდოში გაიმართა, Shinkei Systems-ის დამფუძნებელმა საიფ ხავაჯამ და Founders Fund-ის პარტნიორმა დელიან ასპარუჰოვმა განიხილეს საკითხი, რომელიც ვენჩურული კაპიტალის სამყაროში იშვიათად ისმის: როგორ გავიგოთ, არის თუ არა თევზი სტრესის ქვეშ? ეს კითხვა ხავაჯასთვის სრულიად ბუნებრივია, რადგან მისი კომპანიის, Shinkei-ს მთელი ბიზნესი სწორედ ამ პასუხზეა აგებული.

Shinkei-მ შექმნა მაცივრის ზომის რობოტი, სახელად Poseidon, რომელსაც მეთევზეები საკუთარ გემებზე ამონტაჟებენ. მანქანა თითოეულ თევზს კომპიუტერული ხედვის (computer vision) მეშვეობით ასკანირებს, ადგენს მის სახეობას და პოულობს ტვინის ზუსტ მდებარეობას. ამის შემდეგ, რობოტი მყისიერად აზიანებს ტვინს და ჭრის ლაყუჩებს, რის შედეგადაც თევზი მანამ კვდება, სანამ ფართხალს ან დახრჩობას დაიწყებდეს.

ეს პროცესი შესაძლოა სასტიკად ჟღერდეს, თუმცა ის გაცილებით ჰუმანურია ალტერნატივასთან შედარებით — ნელ სიკვდილთან, რომლის დროსაც თევზის ორგანიზმი სტრესის ჰორმონებითა და რძემჟავით (lactic acid) ივსება. ეს უკანასკნელი კი აუარესებს თევზის გემოს და ამცირებს მისი შენახვის ვადას. Shinkei-ს ტექნოლოგია წარმოადგენს იაპონური ტექნიკის, ike jime-ს ავტომატიზებულ, ინდუსტრიულ ვერსიას. საუკუნეების განმავლობაში ამ მეთოდს პროფესიონალი მეთევზეები ნაპირზე ხელით ასრულებდნენ. თევზის მყისიერი მოკვლა და სისხლისგან დაცლა აფერხებს დაშლის პროცესს, რაც საშუალებას იძლევა ხორცი რამდენიმე დღის განმავლობაში „დაძველდეს“ (aging), სანამ მას სუფრასთან მიიტანენ. სწორედ ეს პროცესი ანიჭებს უმაღლესი ხარისხის საშიმის მისთვის დამახასიათებელ კონცენტრირებულ „უმამის“ გემოს.

Shinkei-ს შექმნის ისტორია და ამბიციები

ხავაჯას ისტორია უჩვეულოა ტექნოლოგიური სტარტაპის დამფუძნებლისთვის. ის ახლო აღმოსავლეთში გაიზარდა და ოჯახთან ერთად ხშირად დადიოდა სათევზაოდ. Shinkei-ს იდეა კოლეჯში სწავლისას გაუჩნდა, როდესაც წაიკითხა ესე სახელწოდებით „თევზებს რომ ყვირილი შეეძლოთ“. ნაშრომის მთავარი აზრი ის იყო, რომ თევზებს არ გააჩნიათ ხმის იოგები, ამიტომ მათი ტანჯვა მომხმარებლისთვის უხილავია.

დღეს Shinkei-ს ამბიციები მხოლოდ თევზის მოსაკლავი აპარატით არ შემოიფარგლება. კომპანია საკუთარ თავს აღწერს, როგორც ვერტიკალურად ინტეგრირებულ საწარმოს, რომელიც რობოტიზაციასა და ხელოვნურ ინტელექტს თევზჭერიდან სუფრამდე მიტანის მთელ ჯაჭვში იყენებს. ბიზნეს მოდელი შემდეგნაირად მუშაობს:

• Shinkei მეთევზეებს Poseidon-ის აპარატებს უფასოდ გადასცემს.
• კომპანია მეთევზეებისგან პროდუქციას იმაზე მაღალ ფასად ყიდულობს, ვიდრე ისინი სტანდარტულ აუქციონებზე მიიღებდნენ.
• სანაცვლოდ, Shinkei სრულად იღებს საკუთრებაში დაჭერილ თევზს და მას ღია ბაზარზე გასაყიდად არ უშვებს.

შემდეგ პროდუქცია იგზავნება ტაკომაში (ვაშინგტონის შტატი), 16,000 კვადრატული ფუტის ფართობის ქარხანაში, სადაც თევზი მუშავდება და იყიდება კომპანიის სამომხმარებლო ბრენდით — Seremoni. მას მარკეტინგულად „ცერემონიული ხარისხის“ თევზად პოზიციონირებენ.

ბაზარი და ეკონომიკური სარგებელი

ამჟამად Shinkei-ს პროდუქცია წარმოდგენილია ლოს-ანჯელესის პრესტიჟულ სუპერმარკეტების ქსელში, Erewhon-ში. გარდა ამისა, ხავაჯას თქმით, კომპანია თევზით ამარაგებს რესტორნებს, რომლებიც ჯამში 50-მდე მიშლენის ვარსკვლავს ფლობენ. აღსანიშნავია ისიც, რომ იაპონიამ, რომელიც ისტორიულად ამერიკულ ზღვის პროდუქტებს დაბალი ხარისხისად მიიჩნევდა, Shinkei-ს მეშვეობით აშშ-დან თევზის იმპორტი დაიწყო.

მიუხედავად იმისა, რომ „ჰუმანურად მოკლული“ თევზის იდეა მიმზიდველია, ხავაჯა მთავარ აქცენტს პრაქტიკულ სარგებელზე აკეთებს:

• შენახვის ვადის გაზრდა: ჩვეულებრივი მეთოდით დაჭერილი თევზი 5-7 დღე ძლებს, Shinkei-ს მეთოდით კი ეს ვადა 12-14 დღემდე, ზოგჯერ კი 3 კვირამდე იზრდება.
• დანაკარგების შემცირება: ინდუსტრიაში პროდუქციის დაახლოებით 18% ფუჭდება ნაპირიდან მაღაზიამდე მიტანის პროცესში. Shinkei-ს ახალი სენსორული სისტემა თითოეული თევზის შენახვის ვადის პროგნოზირებას ახდენს.
• წარმოების ლოკალიზაცია: ამჟამად აშშ-ში დაჭერილი თევზის დიდი ნაწილი ჩინეთში იგზავნება დასამუშავებლად და შემდეგ უკან ბრუნდება. Shinkei-ს მიზანია მთელი ეს პროცესი ამერიკაში, ერთ ჭერქვეშ მოაქციოს, რაც ლოგისტიკურ ხარჯებსა და ეთიკურ რისკებს შეამცირებს.

Founders Fund-ის სტრატეგია

Founders Fund-ისთვის ეს ინვესტიცია ჯდება მათ მრავალწლიან სტრატეგიაში — მხარი დაუჭირონ დამფუძნებლებს, რომლებიც არამოდურ ან რთულ სფეროებში მუშაობენ. დელიან ასპარუჰოვმა აღნიშნა, რომ ძალიან ცოტა ადამიანს თუ მოუნდება მთელი ცხოვრება თევზის მკვლელ რობოტებზე მუშაობას დაუთმოს, რაც მათ ოფისში არსებული სპეციფიკური სუნითაც დასტურდება.

ასპარუჰოვის თქმით, ფონდი განზრახ არიდებს თავს გადატვირთულ კატეგორიებს, როგორიცაა ზოგადი ხელოვნური ინტელექტის აპლიკაციები. მათი კაპიტალის მხოლოდ 15-20% მოდის AI-სა და თავდაცვის სფეროზე. Shinkei-ს გვერდით ფონდის პორტფელში ვხვდებით ისეთ კომპანიებს, როგორიცაა Halter (მესაქონლეობის რობოტიზაცია) და Ohalo Genetics (კულტურების გენეტიკა).

„Nasdaq-ის უმსხვილესი კომპანიების უმეტესობა დღეს რთულ ელექტრომექანიკურ სისტემებს ეფუძნება და არა მხოლოდ პროგრამულ უზრუნველყოფას“, — აცხადებს ასპარუჰოვი.

გახდება თუ არა Shinkei ისეთივე წარმატებული, როგორიც Founders Fund-ის სხვა ინვესტიციები (მაგალითად, SpaceX), ამას დრო აჩვენებს. კომპანია ერთდროულად არის რობოტების მწარმოებელიც, ზღვის პროდუქტების გადამამუშავებელიც და სამომხმარებლო ბრენდიც. თითოეულ ამ საფეხურზე დიდი გამოწვევებია: მეთევზეების ჩვევების შეცვლა, აპარატურის გამძლეობა მარილიან წყალში და პროდუქციის მალფუჭებადობა. თუმცა, Founders Fund-ისთვის ეს ფსონი მიმზიდველია სწორედ იმიტომ, რომ Shinkei ქმნის რაღაც სრულიად ახალს ინდუსტრიაში, რომელშიც ათწლეულების განმავლობაში არაფერი შეცვლილა.