Hyperscale Power: სტარტაპი, რომელიც ტრანსფორმატორების 140-წლიან ტექნოლოგიას ცვლის

რკინისგულიანი ტრანსფორმატორი 140 წლის წინანდელი ტექნოლოგიაა, რომელიც დღემდე ელექტროგადამცემი ქსელებისა და ხელოვნური ინტელექტის (AI) კომპანიების მუშაობის საფუძველს წარმოადგენს. ეს მოწყობილობები მოუხერხებელია, თუმცა საიმედო, რაც ხსნის მათ ხანგრძლივ გამოყენებას — თუ რამე გამართულად მუშაობს, მას ჩვეულებრივ არ ცვლიან. თუმცა, მონაცემთა ცენტრების მხრიდან ენერგიაზე მოთხოვნის მკვეთრმა ზრდამ, ბატარეების გამოყენებამ და განახლებადი ენერგიის წილის ზრდამ ეს ძველი ტექნოლოგია შესაძლებლობების ზღვართან მიიყვანა.

ამ ფონზე, მათი ელექტრონული ალტერნატივა — ნახევარგამტარული ტრანსფორმატორი (solid-state transformer) — სულ უფრო აქტუალური ხდება. ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში, ამ სფეროში მომუშავე სტარტაპებმა 280 მილიონი დოლარის ინვესტიცია მოიზიდეს. აღნიშნული ტექნოლოგია მონაცემთა ცენტრებისთვის საჭირო კომპონენტების რაოდენობის შემცირებას, ქსელის სტაბილურობის გაუმჯობესებას და ენერგიის გარდაქმნის მოწყობილობების ზომის შემცირებას გვპირდება.

სტარტაპი Hyperscale Power აცხადებს, რომ მათ ამ მოწყობილობების კიდევ უფრო დაპატარავება შეუძლიათ. „ჩვენ ჯერ არ გვინახავს სისტემა, რომელიც ჩვენსაზე მცირე ზომის იქნება“, — განუცხადა TechCrunch-ს დანიელ როტმუნდმა, Hyperscale Power-ის თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა. ტრანსფორმატორის პროტოტიპის შესაქმნელად, კომპანიამ ახლახან 5 მილიონი ევროს მოცულობის საწყისი (seed) რაუნდი დახურა, რომელსაც World Fund და Vsquared Ventures ხელმძღვანელობდნენ.

კონკურენცია ნახევარგამტარული ტრანსფორმატორების ბაზარზე

ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, ნახევარგამტარული ტრანსფორმატორების ბაზარი, რომელიც ადრე თითქმის არ არსებობდა, საკმაოდ კონკურენტული გახდა. ძირითად მოთამაშეებს შორის არიან:

• Amperesand: კომპანია, რომელიც Temasek-ის ადრეული ეტაპის ფონდის მიერ შეიქმნა;
• DG Matrix: რომლის ინვესტორიც ინდუსტრიული გიგანტი ABB-ია;
• Heron Power: რომელიც Tesla-ს ყოფილმა აღმასრულებელმა დირექტორმა, დრიუ ბაგლინომ დააფუძნა და მას მხარს Andreessen Horowitz უჭერს.

PitchBook-ის მონაცემებით, ამ კომპანიებმა ჯამში 330 მილიონ დოლარზე მეტი მოიზიდეს. მიუხედავად იმისა, რომ Hyperscale Power ბაზარზე შედარებით გვიან გამოჩნდა, მისი დამფუძნებლები, როტმუნდი და სამი პეტერსონი, ამ ტექნოლოგიაზე დიდი ხანია მუშაობენ. როტმუნდმა ციურიხის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში (ETH Zürich) სადოქტორო ხარისხი სწორედ 99.1%-იანი ეფექტურობის მქონე ნახევარგამტარული ტრანსფორმატორის შექმნით დაიცვა.

ტექნოლოგიური უპირატესობა და ზომის მნიშვნელობა

ყველა ნახევარგამტარული ტრანსფორმატორი უფრო მცირე ზომისაა, ვიდრე მათი რკინისგულიანი ანალოგები. თუმცა, Hyperscale Power-ის მტკიცებით, მათ კიდევ უფრო მეტი პროგრესის მიღწევა შეუძლიათ, რადგან მათმა მოწყობილობამ კონკურენტებთან შედარებით ბევრად მაღალ სიხშირეებზე მუშაობა შეძლოს. როდესაც ენერგია ტრანსფორმატორში შედის, მისი სიხშირე რამდენიმე ათეულ კილოჰერცამდე იზრდება, გარდაიქმნება საჭირო ძაბვად და შემდეგ ისევ საჭირო სიხშირეს უბრუნდება.

მონაცემთა ცენტრებში ზომას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს, რადგან სერვერების თაროების ენერგოეფექტურობა იზრდება. Nvidia-ს უახლესი თაროები 100 კილოვატზე მეტ ენერგიას მოიხმარენ, კომპანია კი უკვე ამზადებს 1-მეგავატიან თაროებს, რაც 1000-მდე სახლის მოსამარაგებლად არის საკმარისი. ასეთ მასშტაბებზე, სერვერებისთვის ელექტროენერგიის მოსამზადებლად საჭირო ტრანსფორმატორებისა და გამმართველების (rectifiers) ზომა საგრძნობლად გაიზრდება.

„ის ორჯერ უფრო დიდია, ვიდრე თავად სერვერის თაროები“, — აღნიშნა როტმუნდმა.

მისივე თქმით, AI კომპანიებისა და მონაცემთა ცენტრების დეველოპერების ამბიციური გეგმები ნახევარგამტარულ ტრანსფორმატორებს აუცილებლობად აქცევს. „თუ ნახევარგამტარული ტრანსფორმატორები მალე არ იქნება მზად, ეს მონაცემთა ცენტრების მასშტაბირების პროცესს შეაფერხებს. საკითხავი ის კი არ არის, გამოჩნდება თუ არა ეს ტექნოლოგია, არამედ ის, თუ როდის მოხდება ეს“, — დასძინა როტმუნდმა.