ილონ მასკი ორბიტალური მონაცემთა ცენტრების პროექტს სერიოზულად უდგება

პარასკევს, როდესაც SpaceX-მა კომუნიკაციების ფედერალურ კომისიაში (FCC) მილიონი თანამგზავრისგან შემდგარი მონაცემთა ცენტრების ქსელის გეგმა წარადგინა, ბევრს შესაძლოა ეს ილონ მასკის მორიგ ხუმრობად მოეჩვენა. თუმცა, ერთი კვირის შემდეგ აშკარა გახდა, რომ მისი განზრახვა სრულიად სერიოზულია. ყველაზე თვალსაჩინო ნაბიჯი SpaceX-ისა და xAI-ის ოფიციალური შერწყმაა, რაც ორშაბათს განხორციელდა. ეს გაერთიანება მასკის კოსმოსურ და ხელოვნური ინტელექტის პროექტებს იმ შემთხვევაში სძენს ლოგიკურ აზრს, თუ მათთვის საერთო ინფრასტრუქტურული პროექტი იგეგმება.

შერწყმის მიღმა უკვე იკვეთება ორბიტალური AI კლასტერების — კოსმოსში მომუშავე კომპიუტერული ქსელების — კონკრეტული გეგმა. ოთხშაბათს FCC-მ განაცხადი მიიღო და საჯარო განხილვის განრიგიც დაადგინა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ჩვეულებრივ ფორმალური პროცედურაა, FCC-ის თავმჯდომარემ, ბრენდან კარმა, უჩვეულო ნაბიჯი გადადგა და განაცხადი სოციალურ ქსელ X-ზე გააზიარა. კარი თავისი მოღვაწეობის მანძილზე ხშირად გამოხატავდა მხარდაჭერას ტრამპის მოკავშირეების მიმართ, ამიტომ, სანამ მასკი პრეზიდენტთან კეთილგანწყობილ ურთიერთობას ინარჩუნებს, მოსალოდნელია, რომ წინადადება ყოველგვარი დაბრკოლების გარეშე დამტკიცდება.

ორბიტალური მონაცემთა ცენტრების ეკონომიკური დასაბუთება

პარალელურად, ილონ მასკმა საჯაროდ დაიწყო ორბიტალური მონაცემთა ცენტრების სასარგებლოდ არგუმენტების მოყვანა. Stripe-ის თანადამფუძნებლის, პატრიკ კოლისონის პოდკასტში „Cheeky Pint“, სადაც სტუმრად დვარკეშ პატელიც იმყოფებოდა, მასკმა AI გამოთვლითი სიმძლავრეების კოსმოსში გადატანის ძირითადი მიზეზები განმარტა. მისი თქმით, კოსმოსში მზის პანელები გაცილებით მეტ ენერგიას გამოიმუშავებენ, რაც მონაცემთა ცენტრების ერთ-ერთ მთავარ საოპერაციო ხარჯს მნიშვნელოვნად ამცირებს.

„დედამიწაზე მასშტაბირება უფრო რთულია, ვიდრე კოსმოსში,“ — აღნიშნა მასკმა პოდკასტში. „ნებისმიერი მზის პანელი კოსმოსში დაახლოებით ხუთჯერ მეტ ენერგიას მოგცემთ, ვიდრე დედამიწაზე, ამიტომ იქ საქმიანობა რეალურად ბევრად იაფია.“

ლოგიკური ხარვეზები და გამოწვევები

თუმცა, ამ ლოგიკაში გარკვეული ხარვეზებიც არსებობს. მართალია, მზის პანელები კოსმოსში უფრო ეფექტურია, მაგრამ ენერგია მონაცემთა ცენტრის მუშაობის ერთადერთი ხარჯი არ არის. გარდა ამისა, მზის პანელები არ წარმოადგენს ენერგიის მიღების ერთადერთ გზას. როგორც დვარკეშ პატელმა პოდკასტში აღნიშნა, მხოლოდ ენერგიის ეფექტურობიდან არ გამომდინარეობს ის, რომ მთელი პროცესის ორბიტაზე გადატანა უფრო იაფი დაჯდება. პატელმა ასევე გამოთქვა შეშფოთება იმ გრაფიკული პროცესორების (GPU) მომსახურებასთან დაკავშირებით, რომლებიც შესაძლოა AI მოდელების წვრთნისას დაზიანდეს.

მომავლის პროგნოზები და 2028 წლის გარდამტეხი მომენტი

მიუხედავად კრიტიკისა, მასკი თავის პოზიციას არ იცვლის და 2028 წელს ორბიტალური მონაცემთა ცენტრებისთვის გარდამტეხ წლად მიიჩნევს. „დაიმახსოვრეთ ჩემი სიტყვები, 36 თვეში, თუმცა სავარაუდოდ უფრო 30 თვეში, კოსმოსი ხელოვნური ინტელექტის განსათავსებლად ყველაზე მომგებიანი ადგილი გახდება,“ — განაცხადა მან.

მისი პროგნოზები ამით არ დასრულებულა: „ხუთი წლის შემდეგ, ჩემი ვარაუდით, ჩვენ ყოველწლიურად იმაზე მეტ AI სიმძლავრეს გავუშვებთ და ავამუშავებთ კოსმოსში, ვიდრე დღეს დედამიწაზე ჯამურად არსებობს.“

შედარებისთვის, 2030 წლისთვის მონაცემთა ცენტრების გლობალური სიმძლავრე დაახლოებით 200 გიგავატს (GW) მიაღწევს, რაც დედამიწაზე განთავსების შემთხვევაში დაახლოებით ტრილიონი დოლარის ღირებულების ინფრასტრუქტურას ნიშნავს.

SpaceX-ისთვის, რომელიც შემოსავალს ორბიტაზე ტვირთების გაგზავნით იღებს, ეს გეგმა მეტად ხელსაყრელია, განსაკუთრებით ახლა, როდესაც კომპანიას საკუთარი AI მიმართულებაც აქვს. SpaceX-xAI კონგლომერატის მოსალოდნელი IPO-ს ფონზე, რომელიც სულ რამდენიმე თვეში იგეგმება, ორბიტალური მონაცემთა ცენტრების შესახებ კიდევ ბევრ სიახლეს უნდა ველოდოთ. იმის გათვალისწინებით, რომ ტექნოლოგიური გიგანტები ყოველწლიურად ასობით მილიარდ დოლარს ხარჯავენ მონაცემთა ცენტრებზე, არსებობს რეალური შანსი, რომ ეს ინვესტიციები მხოლოდ დედამიწით აღარ შემოიფარგლოს.