IQM: ევროპის პირველი საჯარო კვანტური კომპანია ტექნოლოგიის გაურკვეველ მომავალს აღიარებს

ფინური კვანტური ტექნოლოგიების კომპანია IQM ხუთშაბათს Nasdaq-ის ბირჟაზე SPAC შერწყმის გზით გამოვიდა, რის შედეგადაც მისი საბაზრო ღირებულება დაახლოებით 1.9 მილიარდ დოლარად შეფასდა. მიუხედავად ამისა, აქციების ფასის მკვეთრი ზრდა არ დაფიქსირებულა — ვაჭრობის უდიდესი ნაწილი IPO-ს საწყის ფასზე დაბალ ნიშნულზე მიმდინარეობდა, რაც ბაზრის მხრიდან საკმაოდ თავშეკავებულ მიღებაზე მიუთითებს.

SPAC შერწყმები ბოლო დროს საცალო ინვესტორებში დიდი პოპულარობით აღარ სარგებლობს, თუმცა IQM-ის შემთხვევაში აქციების დაბალი ფასი, შესაძლოა, თავად კომპანიის მიერ პროსპექტში გაკეთებულმა განცხადებამაც განაპირობა. კომპანიამ ღიად აღიარა, რომ „კვანტური გამოთვლითი ტექნოლოგიის ფართომასშტაბიანი კომერციული წარმატება შესაძლოა არასოდეს დადგეს“. სამართლიანობისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ ეს გაფრთხილება ყველა კვანტურ კომპანიას ეხება.

მიუხედავად ამ გაურკვევლობისა, ინდუსტრია, მათ შორის IQM, აგრძელებს მომხმარებლების მოზიდვას. კლიენტები არსებულ ტექნოლოგიას ისეთი ამოცანებისთვის იყენებენ, როგორიცაა სიმულაციები და ოპტიმიზაცია. IQM, რომელიც როგორც ფიზიკურ კომპიუტერებს, ისე ღრუბლოვან სერვისებს ყიდის, თანამშრომლობს ისეთ ორგანიზაციებთან, როგორიცაა ფინეთის VTT ტექნიკური კვლევითი ცენტრი და გერმანიის ლაიბნიცის სუპერკომპიუტერული ცენტრი.

ბიზნეს მოდელი და ბაზრის მოთხოვნა

კომპანიის თანადამფუძნებლისა და აღმასრულებელი დირექტორის, იან გოეცის განმარტებით, IQM კომპიუტერებს მოწინავე სუპერკომპიუტერულ და მონაცემთა ცენტრებს აწვდის, ხოლო ღრუბლოვანი პლატფორმის მეშვეობით გამოთვლით დროს ყიდის. 2024 წლიდან 2025 წლამდე მომხმარებელთა რაოდენობის ზრდა 8-დან 22-მდე კომპანიისთვის მნიშვნელოვანი მიღწევაა, მით უმეტეს, რომ ბოლო ორი კლიენტი კერძო სექტორიდანაა.

თუმცა, მოთხოვნის მასშტაბური ზრდა მოსალოდნელი არ არის მანამ, სანამ „კვანტური უპირატესობა“ არ მიიღწევა. ეს არის მომენტი, როდესაც კვანტური ჩიპები კლასიკურ კომპიუტერებს აჯობებენ რთული და ხანგრძლივი ამოცანების შესრულებაში, რაც ახალ შესაძლებლობებს გადაშლის ბიოტექნოლოგიებიდან ფინტექამდე და, შესაძლოა, საფრთხე შეუქმნას არსებულ დაშიფვრის სისტემებს. ზუსტად როდის მოხდება ეს, ამ ეტაპზე არავინ იცის.

სახელმწიფო მხარდაჭერა და ამერიკული ამბიციები

გაურკვევლობის მიუხედავად, ინვესტორები კვანტურ კომპანიებში კაპიტალის დაბანდებას აგრძელებენ. ამას ხელს უწყობს პრეზიდენტ ტრამპის ბოლო განკარგულებები კვანტური ტექნოლოგიების განვითარების დაჩქარების შესახებ. საპასუხოდ, აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტმა (DOE) აიღო ვალდებულება, რომ 2028 წლისთვის განათავსებს „მსოფლიოში პირველ ხარვეზებისადმი მდგრად და მეცნიერულად რელევანტურ კვანტურ კომპიუტერს“.

მსგავსი გეგმები საფრანგეთს, გერმანიასა და დიდ ბრიტანეთსაც აქვთ, თუმცა ტრამპის ბრძანებებს IQM-ისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. კომპანიამ ცოტა ხნის წინ მერილენდში კვანტური ტექნოლოგიების ცენტრი დააარსა და კომპიუტერი განათავსა ოუკ-რიჯის ეროვნულ ლაბორატორიაში, რომელიც DOE-ს ნაწილია. გოეცის თქმით, კომპანია ამ პროცესებიდან პირდაპირ სარგებელს მიიღებს.

ევროპული ფესვები და გლობალური სტრუქტურა

სხვა ევროპული „უნიკორნებისგან“ განსხვავებით, IQM არ აპირებს საქმიანობის სრულად ატლანტის ოკეანის გაღმა გადატანას. აშშ-ში IQMX ტიიკერით ვაჭრობის პარალელურად, კომპანია Nasdaq Helsinki-ზეც გეგმავს დებიუტს, სადაც ფინეთის სახელმწიფო ფონდის, Tesi-ს მხარდაჭერის იმედი აქვს.

IQM-ის ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ფინეთთან. იგი 2018 წელს დაარსდა, როგორც აალტოს უნივერსიტეტის სპინ-აუტი ესპოოში. კომპანიის 420 თანამშრომლიდან ორი მესამედი კვლავ ფინეთში მუშაობს, ასამდე ადამიანი მიუნხენშია ბაზირებული, დანარჩენები კი სხვადასხვა ლოკაციებზე არიან გადანაწილებულნი გლობალური განვითარების გეგმის ფარგლებში.

RAAQ-ის (Blank check კომპანია, რომელმაც IQM-ს საჯაროობაზე გასვლაში დაეხმარა) საბჭოს განცხადებით, IQM-ის მიმართ ევროპული სახელმწიფოებისა და კომპანიების მხარდაჭერა 200 მილიონ ევროზე მეტს შეადგენს, რაც ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას ევროპული კვანტური ინდუსტრიისთვის.

ფინანსური მდგომარეობა და სამომავლო პერსპექტივები

საჯარო ვაჭრობაში გასვლა IQM-ისთვის დაახლოებით 198 მილიონი ევროს (226 მილიონი დოლარი) ახალ ლიკვიდობას წარმოქმნის. აღსანიშნავია, რომ კომპანიამ გასულ სექტემბერში უკვე მოიზიდა 300 მილიონი დოლარი B სერიის დაფინანსების ფარგლებში. გოეცის განცხადებით, B სერიიდან ასე მალე დამატებითი კაპიტალის მოზიდვა დიდი წარმატებაა.

ეს ნაბიჯი ასევე მიუთითებს იმაზე, რომ IQM-ის მთავარი მიზანია დაიკავოს წამყვანი პოზიცია რბოლაში, რომელიც ჯერ კიდევ სავსეა უცნობი ფაქტორებით. მიუხედავად იმისა, რომ ფრანგული კონკურენტი Pasqal-იც გეგმავს საჯარო ბაზარზე გასვლას, IQM ამაყობს, რომ პირველი ევროპული კვანტური კომპანიაა, რომელიც აშშ-ის ბირჟაზე დაილისტა.