ხელოვნური ინტელექტის ბუმმა ინვესტორების „ერთგულება“ დაასრულა: OpenAI-ის ათზე მეტი ვენჩურული კაპიტალისტი Anthropic-საც აფინანსებს

იმ ფონზე, როდესაც OpenAI 100 მილიარდი დოლარის ოდენობის ახალი საინვესტიციო რაუნდის დასრულების ზღვარზეა, ხოლო Anthropic-მა ახლახან 30 მილიარდი დოლარის მოზიდვა დაასრულა, ერთი რამ ცხადი ხდება: ინვესტორების მხრიდან ერთი კონკრეტული კომპანიისადმი „ერთგულების“ კონცეფცია პრაქტიკულად გაქრა. მიმდინარე თვეში Anthropic-ის მიერ მოზიდულ 30 მილიარდ დოლარში OpenAI-ის სულ მცირე ათზე მეტი პირდაპირი ინვესტორი ფიგურირებს, მათ შორის Founders Fund, Iconiq, Insight Partners და Sequoia Capital.

ორმაგი ინვესტიციები გარკვეულწილად გასაგებია ჰეჯ-ფონდებისა და აქტივების მმართველი კომპანიების შემთხვევაში, რომელთა ძირითადი ფოკუსი საჯარო აქციებში ინვესტირებაა, მიუხედავად იმისა, არიან თუ არა ეს კომპანიები კონკურენტები. ასეთ ინვესტორებს შორის არიან D1, Fidelity და TPG. თუმცა, ერთ-ერთი შემთხვევა განსაკუთრებით მოულოდნელი აღმოჩნდა: Anthropic-ის დაფინანსებაში BlackRock-ის შვილობილი ფონდებიც ჩაერთნენ, მიუხედავად იმისა, რომ BlackRock-ის უფროსი მმართველი დირექტორი და საბჭოს წევრი, ადებაიო ოგუნლესი, ამავდროულად OpenAI-ის დირექტორთა საბჭოს წევრიცაა.

ამ სფეროში მიიჩნევა, რომ თუ BlackRock-ის სხვადასხვა ფონდს ეძლევა შანსი ფლობდეს OpenAI-ის აქციებს, ისინი ამ შესაძლებლობას გამოიყენებენ, მიუხედავად მათი ხელმძღვანელობის პირადი კავშირებისა. BlackRock მართავს ყველა ტიპის ფონდს, მათ შორის ურთიერთდახმარების ფონდებს (mutual funds), დახურულ ფონდებსა და ETF-ებს. ასევე ცნობილია OpenAI-ისა და Microsoft-ის ურთიერთობის ისტორია და მიზეზები, რის გამოც Microsoft ცდილობს რისკების დაზღვევას (hedging). იგივე ეხება Nvidia-საც.

ვენჩურული კაპიტალის ტრადიციული მოდელის ცვლილება

აქამდე ვენჩურული კაპიტალის (VC) ფონდები განსხვავებული პრინციპით მუშაობდნენ. ისინი საკუთარ თავს პოზიციონირებდნენ, როგორც „დამფუძნებლების მეგობარ“ და „დამხმარ“ სუბიექტებს. იდეა მდგომარეობდა იმაში, რომ როდესაც VC ფირმა ყიდულობს სტარტაპის წილს, ინვესტორი ყველანაირად ეხმარება მას წარმატების მიღწევაში, განსაკუთრებით მთავარ კონკურენტებთან ბრძოლაში. თუ ინვესტორი ერთდროულად ფლობს OpenAI-სა და Anthropic-ს, ჩნდება კითხვა: ვის წინაშეა ის ანგარიშვალდებული საკუთარი აქციონერების გარდა?

გარდა ამისა, სტარტაპები კერძო კომპანიებია. ისინი, როგორც წესი, პირდაპირ ინვესტორებს უზიარებენ კონფიდენციალურ ინფორმაციას თავიანთი ბიზნესის მდგომარეობის შესახებ — მონაცემებს, რომლებიც საჯარო კომპანიებისგან განსხვავებით, საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი არ არის. ხშირ შემთხვევაში, ვენჩურული კაპიტალისტები იკავებენ ადგილებს დირექტორთა საბჭოში, რაც დამატებით ფიდუციურ პასუხისმგებლობას აკისრებს მათ პორტფელში შემავალი კომპანიების წინაშე.

სემ ალტმანის პოზიცია და კონკურენტების სია

ამ შემთხვევას კიდევ უფრო საინტერესოს ხდის ის ფაქტი, რომ OpenAI-ის ხელმძღვანელი სემ ალტმანი თავად მოდის ვენჩურული კაპიტალის სამყაროდან, როგორც Y Combinator-ის ყოფილი პრეზიდენტი. მან კარგად იცის თამაშის წესები. გავრცელებული ინფორმაციით, 2024 წელს მან ინვესტორებს წარუდგინა OpenAI-ის იმ კონკურენტების სია, რომელთა დაფინანსებასაც ის არ ისურვებდა. სიაში ძირითადად შედიოდნენ კომპანიები, რომლებიც OpenAI-დან წასულმა ადამიანებმა დააფუძნეს, მათ შორის Anthropic, xAI და Safe Superintelligence.

მოგვიანებით ალტმანმა უარყო, რომ ინვესტორებს მომავალ რაუნდებში მონაწილეობას აუკრძალავდა, თუ ისინი მის კონკურენტებს დაუჭერდნენ მხარს. თუმცა, როგორც Business Insider იტყობინება ილონ მასკსა და OpenAI-ს შორის მიმდინარე სასამართლო დავის დოკუმენტებზე დაყრდნობით, ალტმანმა აღიარა: მან განაცხადა, რომ თუ ინვესტორები განახორციელებდნენ „არაპასიურ ინვესტიციებს“ კონკურენტებში, ისინი ვეღარ მიიღებდნენ OpenAI-ის კონფიდენციალურ ბიზნეს ინფორმაციას.

რატომ ირღვევა ძველი წესები?

ხელოვნური ინტელექტის სფერო ამსხვრევს დადგენილ ნორმებს იმ რეკორდული თანხების გამო, რომლებსაც უმსხვილესი AI ლაბორატორიები იზიდავენ. ეს განპირობებულია არნახული ზრდითა და მონაცემთა ცენტრების გიგანტური საჭიროებებით. როდესაც ბაზარზე ასეთი მასშტაბის მოთხოვნა და პოტენციური მოგებაა, რთულია ინვესტორებისგან უარის თქმას ელოდო.

თუმცა, ყველა ინვესტორს არ გადაუხვევია ტრადიციული გზიდან. მაგალითად:

• Andreessen Horowitz: მხარს უჭერს OpenAI-ს, მაგრამ (ჯერჯერობით) არა Anthropic-ს.
• Menlo Ventures: მხარს უჭერს Anthropic-ს, მაგრამ (ჯერჯერობით) არა OpenAI-ს.
• სხვა ერთგული ინვესტორები: Bessemer Venture Partners, General Catalyst და Greenoaks.

აღსანიშნავია, რომ ამ კვლევის პროცესში Claude-ს (Anthropic-ის ჩატბოტი) ვთხოვეთ ორმაგი ინვესტორების სიის შედგენა. მან თითქმის იმდენივე შეცდომა დაუშვა, რამდენიც სწორი პასუხი გასცა. ეს კიდევ ერთხელ მიუთითებს იმაზე, რომ ეს ტექნოლოგია ზოგჯერ ნაკლებად სანდოა, ვიდრე სტაჟიორის მუშაობა.

დასკვნა დამფუძნებლებისთვის

ის ფაქტი, რომ ისეთმა პატივსაცემმა ფირმებმა, როგორიცაა Sequoia, უგულებელყვეს ეს ძველი წესი, მნიშვნელოვანი სიგნალია. ერთ-ერთმა ინვესტორმა აღნიშნა, რომ სანამ ფირმას არ აქვს ადგილი დირექტორთა საბჭოში, ამაში ზიანს ვერავინ ხედავს. მიუხედავად ამისა, ინტერესთა კონფლიქტის პოლიტიკა ახლა კიდევ ერთი საკითხია, რომელიც დამფუძნებლებმა აუცილებლად უნდა გადაამოწმონ საინვესტიციო შეთანხმების (term sheet) ხელმოწერამდე, მიუხედავად იმისა, თუ რამდენად ავტორიტეტულია ინვესტორი.