ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება იზრდება, თუმცა ამერიკელების ნდობა ტექნოლოგიის მიმართ მცირდება

ამერიკელები სულ უფრო ხშირად მიმართავენ ხელოვნურ ინტელექტს (AI) კვლევის, წერის, სასწავლო თუ სამუშაო პროექტებისა და მონაცემთა ანალიზისთვის, თუმცა ამ ტექნოლოგიის მიმართ მათი დამოკიდებულება ცალსახად პოზიტიური არ არის. მიუხედავად იმისა, რომ AI-ის ათვისების ტემპი იზრდება, საზოგადოებაში მისი ნდობის მაჩვენებელი კვლავ დაბალია. კუინიპეკის უნივერსიტეტის (Quinnipiac University) მიერ გამოქვეყნებული ბოლო კვლევის თანახმად, გამოკითხულთა უმრავლესობა ახალი ხელსაწყოების მიმართ სკეპტიკურად არის განწყობილი.

გამოკითხული 1400-მდე ამერიკელიდან სამ მეოთხედზე მეტმა განაცხადა, რომ არ ენდობა ხელოვნურ ინტელექტს. კერძოდ, რესპონდენტთა 76% აღნიშნავს, რომ ტექნოლოგიას იშვიათად ან მხოლოდ ზოგჯერ ენდობა, მაშინ როდესაც მხოლოდ 21% ენდობა მას უმეტესწილად ან თითქმის ყოველთვის. ეს მაჩვენებლები განსაკუთრებით საინტერესოა იმ ფონზე, რომ AI-ის ყოველდღიური გამოყენება იზრდება: იმ ადამიანების რაოდენობა, ვისაც ხელოვნური ინტელექტი არასდროს გამოუყენებია, 27%-მდე შემცირდა (2025 წლის აპრილში ეს მაჩვენებელი 33% იყო).

კუინიპეკის უნივერსიტეტის კომპიუტერული მეცნიერებების პროფესორი, ჩეტან ჯაისვალი, აღნიშნავს, რომ წინააღმდეგობა გამოყენებასა და ნდობას შორის თვალსაჩინოა. მისი თქმით, გამოკითხულთა 51% AI-ს კვლევისთვის იყენებს, ბევრი კი მას წერისა და მონაცემთა ანალიზისთვის მიმართავს. თუმცა, მხოლოდ 21% ენდობა გენერირებულ ინფორმაციას. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ამერიკელები ტექნოლოგიას ითვისებენ, მაგრამ ამას დიდი სიფრთხილით და არა სრული ნდობით აკეთებენ.

შიში და მოლოდინები მომავლის მიმართ

ნდობის ნაკლებობა შესაძლოა გამოწვეული იყოს იმ შფოთვით, რომელსაც ხელოვნური ინტელექტის მომავალი იწვევს. კვლევამ აჩვენა, რომ მხოლოდ 6%-ია „ძალიან აღფრთოვანებული“ AI-ით, ხოლო 62% საერთოდ არ გამოხატავს ენთუზიაზმს. შეშფოთების დონე კი პირიქით, მაღალია: გამოკითხულთა 80% გამოხატავს ამა თუ იმ ხარისხის შეშფოთებას. ყველაზე მეტად მილენიალები და „ბეიბი ბუმერები“ ნერვიულობენ, თუმცა მათ არც Z თაობა ჩამორჩება.

მოსახლეობის ნახევარზე მეტი (55%) მიიჩნევს, რომ ხელოვნური ინტელექტი მათ ყოველდღიურობაში უფრო მეტ ზიანს მოიტანს, ვიდრე სარგებელს. მხოლოდ მესამედი ფიქრობს, რომ ტექნოლოგიის გავლენა პოზიტიური იქნება. მკვლევარების თქმით, ნეგატიური განწყობები გასულ წელთან შედარებით გაიზარდა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს ტექნოლოგიურ სექტორში მასობრივი დათხოვნებით, AI-სთან დაკავშირებული ფსიქოზის შემთხვევებითა და მონაცემთა ცენტრების მიერ ენერგორესურსების ჭარბი მოხმარებით.

მონაცემთა ცენტრები და გარემოზე ზემოქმედება

ამერიკელები ასევე ეწინააღმდეგებიან თავიანთ დასახლებებში AI მონაცემთა ცენტრების მშენებლობას. გამოკითხულთა 65%-მა განაცხადა, რომ არ ისურვებდა ასეთი ობიექტის მეზობლად ყოფნას. ძირითად მიზეზებად ელექტროენერგიის მაღალი ხარჯები და წყლის დიდი რაოდენობით მოხმარება სახელდება.

გავლენა შრომის ბაზარზე

ხელოვნური ინტელექტის განვითარება პირდაპირ კავშირშია სამუშაო ადგილების შემცირების შიშთან. რესპონდენტთა 70% ფიქრობს, რომ AI შეამცირებს დასაქმების შესაძლებლობებს, მაშინ როდესაც მხოლოდ 7% ელოდება ახალი სამუშაო ადგილების შექმნას. ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად გაუარესდა გასულ წელთან შედარებით, როდესაც სამუშაო ადგილების შემცირებას 56% ვარაუდობდა.

• Z თაობის პესიმისმი: 1997-2008 წლებში დაბადებულთა 81% მიიჩნევს, რომ სამუშაო ადგილები შემცირდება.
• ვაკანსიების კლება: აშშ-ში საწყისი დონის (entry-level) ვაკანსიების რაოდენობა 2023 წლის შემდეგ 35%-ით შემცირდა.
• ლიდერების გაფრთხილება: Anthropic-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, დარიო ამოდეიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ტექნოლოგიამ შესაძლოა გარკვეული პროფესიები გააქროს.

ბიზნეს ანალიტიკისა და საინფორმაციო სისტემების პროფესორი თამილა ტრიანტორო აღნიშნავს, რომ ახალგაზრდა ამერიკელები ყველაზე კარგად ფლობენ AI ინსტრუმენტებს, თუმცა შრომის ბაზრის მიმართ ყველაზე ნაკლებ ოპტიმიზმს იჩენენ. მისი თქმით, ტექნოლოგიური ცოდნა და ოპტიმიზმი ამ შემთხვევაში საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობს.

პირადი სამუშაო ადგილის საფრთხე

საინტერესოა, რომ მიუხედავად ზოგადი შიშისა, დასაქმებულთა უმრავლესობა არ ფიქრობს, რომ AI პირადად მათ პოზიციას ჩაანაცვლებს. მხოლოდ 30% გამოხატავს შეშფოთებას საკუთარი სამუშაო ადგილის დაკარგვის გამო, თუმცა ეს მაჩვენებელიც გაზრდილია გასული წლის 21%-თან შედარებით. პროფესორ ტრიანტოროს თქმით, ადამიანებს უფრო უადვილდებათ ბაზრის საერთო გაუარესების პროგნოზირება, ვიდრე საკუთარი თავის დანახვა ამ პროცესის მსხვერპლად.

გამჭვირვალობა და რეგულაციები

ნდობის ნაკლებობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ტექნოლოგიური კომპანიების მიმართ უნდობლობაა. რესპონდენტთა ორი მესამედი მიიჩნევს, რომ ბიზნესი არ აკეთებს საკმარისს AI-ს გამოყენების გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად. ამავე რაოდენობის ადამიანები თვლიან, რომ მთავრობა არ ახორციელებს ტექნოლოგიის სათანადო რეგულირებას.

„ამერიკელები სრულად არ უარყოფენ ხელოვნურ ინტელექტს, თუმცა ისინი ერთგვარ გაფრთხილებას აგზავნიან. არსებობს ძალიან დიდი გაურკვევლობა, დაბალი ნდობა, არასაკმარისი რეგულაციები და გადაჭარბებული შიში სამუშაო ადგილების დაკარგვის გამო“, — აცხადებს თამილა ტრიანტორო.

ეს განწყობები ვლინდება იმ დროს, როდესაც შტატები ცდილობენ შეინარჩუნონ კონტროლი AI-ს წესებზე, მიუხედავად ფედერალური ჩინოვნიკებისა და ინდუსტრიის ლიდერების მცდელობისა, შეზღუდონ რეგიონული რეგულაციები.