ხელოვნური ინტელექტის ყოველდღიური მომხმარებლებიც კი შეშფოთებულნი არიან ტექნოლოგიის მომავლით

მთელ მსოფლიოში ადამიანები სულ უფრო ხშირად მიმართავენ ხელოვნურ ინტელექტს (AI) ყოველდღიური ამოცანების შესასრულებლად — იქნება ეს კულინარიული რეცეპტების ძიება, საშინაო დავალებების მომზადება, სამუშაო პროექტების კვლევა თუ პრეზენტაციების შექმნა. თუმცა, ტექნოლოგიის ყოველდღიური მოხმარება სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ საზოგადოება მშვიდად უყურებს მის გლობალურ შედეგებს.

Gallup-ის მიერ ჩატარებული ახალი კვლევის თანახმად, იმ ამერიკელთა დაახლოებით 68%, რომლებიც ხელოვნურ ინტელექტს ყოველდღიურად იყენებენ, შეშფოთებულია მისი განვითარებით. აღსანიშნავია, რომ მათ შორის, ვინც ტექნოლოგიას უფრო იშვიათად იყენებს, შიშის დონე კიდევ უფრო მაღალია. ეს მონაცემები ჩნდება იმ ფონზე, როდესაც აქტიურად მიმდინარეობს დებატები AI-ს საფრთხეებზე, უსაფრთხოების სტანდარტებზე, ტექნოლოგიის კონტროლიდან გამოსვლის რისკებსა და ანტიკონკურენტულ ქცევაში ბრალდებებზე.

Microsoft-ის დაკვეთით ჩატარებულმა Gallup-ის კვლევამ ამ ეტაპზე 37 ქვეყანა მოიცვა, სადაც აპრილიდან ივლისამდე პერიოდში თითოეულ ქვეყანაში დაახლოებით 1000 ადამიანი გამოიკითხა. პროექტი საბოლოოდ 140 ქვეყანას დაფარავს. ამჟამინდელ ანგარიშში ჯერჯერობით არ არის შესული ისეთი დიდი ტექნოლოგიური ბაზრები, როგორიცაა ინდოეთი, ავსტრალია და მალაიზია. კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ აშშ შფოთვის დონით რეიტინგის სათავეშია, მაშინ როცა მსოფლიოს სხვა ნაწილებში ადამიანები ელიან, რომ ტექნოლოგია მათ ცხოვრებას გააუმჯობესებს.

დასავლური ქვეყნების სკეპტიციზმი და შფოთვა

Gallup-ის მონაცემებით, ხელოვნური ინტელექტის მიმართ ყველაზე მეტად დასავლეთის ქვეყნები არიან განწყობილნი სკეპტიკურად. ამერიკელთა 74%-მა დააფიქსირა შფოთვის გრძნობა და მხოლოდ 36% მოელის, რომ AI ძირითადად დაეხმარება ქვეყანას. მსგავსი სურათია სხვა მდიდარ დასავლურ ქვეყნებშიც:

• კანადა: გამოკითხულთა 29% იყენებს AI-ს ყოველდღიურად, თუმცა მათგან ნახევარზე მეტი გამოხატავს წუხილს ტექნოლოგიის გავლენის გამო. საერთო ჯამში, კანადელთა 64% შეშფოთებულია.
• სამუშაო ადგილები: უკმაყოფილების ტალღას აძლიერებს ტექნოლოგიური კომპანიების მიერ ასობით ათასი თანამშრომლის დათხოვნა AI-ში ინვესტირების მიზნით, ასევე დამწყები პოზიციების შემცირება.
• ლიდერების გაფრთხილებები: Anthropic-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, დარიო ამოდეიმ, გააფრთხილა საზოგადოება, რომ ტექნოლოგიამ შესაძლოა მასობრივად გაანადგუროს სამუშაო ადგილები.

ოპტიმიზმი აზიასა და სხვა რეგიონებში

მსოფლიოს სხვა ნაწილებში სრულიად განსხვავებული სურათი იკვეთება. სინგაპურში, სადაც ყოველდღიური მომხმარებლების ყველაზე მაღალი წილია (46%), გამოკითხულთა 80%-ზე მეტი ელოდება, რომ ტექნოლოგია გააუმჯობესებს მათ ყოველდღიურობას, ხოლო 77% მიიჩნევს, რომ ის ქვეყანას დაეხმარება. ჩინეთში, სადაც მოსახლეობის 35% იყენებს AI-ს ყოველდღიურად, უმრავლესობა დადებითად არის განწყობილი. მსგავსი ტენდენცია შეინიშნება ისრაელშიც.

მიუხედავად ოპტიმიზმისა, ტექნოლოგიის სიზუსტის მიმართ ნდობა მაინც დაბალია. Gallup-ის თანახმად, ყოველდღიური მომხმარებლები უფრო მეტად ენდობიან შედეგებს, განსაკუთრებით სინგაპურში, ისრაელსა და ჩინეთში. თუმცა, აშშ-ში ყოველდღიური მომხმარებლების მხოლოდ 45% გამოხატავს ნდობას. საერთო ჯამში, გამოკითხულთა მხოლოდ 36% (მედიანური მაჩვენებელი) ამბობს, რომ სრულად ენდობა AI-ს მიერ მოწოდებულ ინფორმაციას.

ემოციური განწყობები და პოლიტიკური კონტექსტი

მიუხედავად არსებული შიშებისა, Gallup-ის ანგარიში აჩვენებს, რომ პოზიტიური განწყობები მაინც სჭარბობს ნეგატიურს. 37-დან 34 ქვეყანაში ადამიანები ძირითადად ცნობისმოყვარეობას გამოხატავენ. გამოკითხულთა მხოლოდ 32% აცხადებს, რომ პირდაპირ შეშფოთებულია. პოზიტიური ემოციები ყველაზე მეტად გავრცელებულია ჩინეთში (90%), სინგაპურში (89%) და კენიაში (87%).

ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოება საერთაშორისო მნიშვნელობის საკითხად იქცა. ეს თემა ერთ-ერთი მთავარია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპისა და ჩინეთის პრემიერ სი ძინპინის შეხვედრის დღის წესრიგში. ჩინეთის სახელმწიფო უსაფრთხოების მინისტრმა, ჩენ იშინმა, ახლახან აღნიშნა, რომ AI-ს ექნება „სისტემური გავლენა პოლიტიკურ და უსაფრთხოების გარემოზე“ და შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას ქვეყნის პოლიტიკურ, ინსტიტუციურ და იდეოლოგიურ უსაფრთხოებას.

„ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი დასკვნა არის ის, რომ დამოკიდებულება AI-ს მიმართ მრავალგანზომილებიანია. ადამიანები შეიძლება იყვნენ ცნობისმოყვარეები, ელოდნენ სარგებელს და ხშირად იყენებდნენ მას, მაგრამ მაინც იყვნენ შეშფოთებულნი. მათ შეუძლიათ დაინახონ დიდი პოტენციალი და ამავდროულად სკეპტიკურად უყურებდნენ მოწოდებული ინფორმაციის სიზუსტეს“, — განაცხადა პაბლო დიეგო-როსელმა, Gallup-ის უფროსმა მეცნიერმა.

მომავლის გამოწვევები

ანგარიში მიუთითებს, რომ მხოლოდ ტექნოლოგიასთან ხშირი შეხება არ აღმოფხვრის საზოგადოებრივ შფოთვას. მომხმარებლებმა, რომლებიც ყოველდღიურად ეყრდნობიან AI-ს, შესაძლოა მხარი დაუჭირონ უფრო მკაცრ რეგულაციებს ან წინააღმდეგობა გაუწიონ მის გამოყენებას ისეთ სფეროებში, როგორიცაა დასაქმება, ჯანდაცვა, განათლება ან სახელმწიფო მართვა. გარდა ამისა, არსებობს სერიოზული არგუმენტები AI მოდელების გავლენაზე კლიმატზე, კიბერუსაფრთხოებაზე, საავტორო უფლებებსა და მონაცემთა კონფიდენციალურობაზე.

მიუხედავად მიმდინარე დავებისა და დაწესებული ლიმიტებისა, უზარმაზარი ინვესტიციების გათვალისწინებით, ხელოვნური ინტელექტის გავრცელება, სავარაუდოდ, კვლავ გაგრძელდება.