Manus-ის ისტორიის ყველაზე ნაკლებად მოულოდნელი თავი: Meta-სთან გარიგება და პეკინის რეაქცია

ამერიკის შეერთებული შტატები და ჩინეთი პლანეტის ყველაზე მძლავრი ხელოვნური ინტელექტის შესაქმნელად დაუნდობელ რბოლაში არიან ჩაბმულნი. პეკინი მილიარდებს ხარჯავს ადგილობრივი მოდელების განვითარებაზე, ამკაცრებს კონტროლს ტექნოლოგიურ სექტორზე და შეშფოთებით აკვირდება, როგორ მიისწრაფვიან მისი საუკეთესო AI ტალანტები ამერიკული კომპანიებისკენ. სწორედ ამ ფონზე, Manus-მა — ჩინეთის ერთ-ერთმა ყველაზე პოპულარულმა AI სტარტაპმა — ჩუმად გადაიტანა სათავო ოფისი სინგაპურში და საკუთარი თავი Meta-ს 2 მილიარდ დოლარად მიჰყიდა. ნაკლებად სავარაუდო იყო, რომ ამ ნაბიჯს შესაბამისი რეაქცია არ მოჰყვებოდა.

ინდუსტრიის დამკვირვებლებისთვის ცნობილია, რომ Manus-ი ასპარეზზე გასული წლის გაზაფხულზე გამოჩნდა სადემონსტრაციო ვიდეოთი, სადაც ნაჩვენები იყო AI აგენტი, რომელიც კანდიდატებს სამუშაოდ არჩევდა, შვებულებებს გეგმავდა და საფონდო პორტფელებს აანალიზებდა. კომპანია თამამად აცხადებდა, რომ მისმა ტექნოლოგიამ OpenAI-ის Deep Research-საც კი აჯობა. რამდენიმე კვირაში სილიკონის ველის ცნობილმა ვენჩურულმა ფირმამ, Benchmark-მა, 75 მილიონი დოლარის მოცულობის საინვესტიციო რაუნდს ჩაუდგა სათავე, რის შედეგადაც კომპანიის ღირებულება 500 მილიონ დოლარად შეფასდა.

ეს მოვლენა მოულოდნელი აღმოჩნდა და ამერიკელი პოლიტიკოსების ყურადღებაც მიიპყრო. სენატორმა ჯონ კორნინმა იმ პერიოდში სოციალურ ქსელში დაწერა:

„ვის ჰგონია კარგი იდეა, რომ ამერიკელმა ინვესტორებმა სუბსიდირება გაუწიონ ჩვენს უდიდეს მოწინააღმდეგეს ხელოვნური ინტელექტის სფეროში, რათა შემდეგ ჩინეთის კომუნისტურმა პარტიამ ეს ტექნოლოგია ჩვენს წინააღმდეგ ეკონომიკურად და სამხედრო თვალსაზრისით გამოიყენოს? მე ნამდვილად არა.“

სწრაფი ზრდა და Meta-სთან გარიგება

დეკემბრისთვის Manus-ს უკვე მილიონობით მომხმარებელი ჰყავდა და მისი წლიური განმეორებადი შემოსავალი (ARR) 100 მილიონ დოლარს აჭარბებდა. სწორედ ამ დროს გამოჩნდა Meta. მარკ ცუკერბერგმა, რომელმაც კომპანიის მომავალი მთლიანად ხელოვნურ ინტელექტზე დააფუძნა, სტარტაპი 2 მილიარდ დოლარად შეისყიდა. აღსანიშნავია, რომ Manus-ი მხოლოდ ამერიკელ მყიდველზე არ გაყიდულა; კომპანია გასული წლის დიდ ნაწილს აქტიურად ცდილობდა ჩინეთის გავლენის სფეროდან გასვლას.

კომპანიამ სათავო ოფისი და ძირითადი გუნდი პეკინიდან სინგაპურში გადაიყვანა, მოახდინა საკუთრების სტრუქტურის რეორგანიზაცია, ხოლო Meta-სთან გარიგების გამოცხადების შემდეგ, Meta-მ პირობა დადო, რომ გაწყვეტდა ყოველგვარ კავშირს Manus-ის ჩინელ ინვესტორებთან და სრულად დახურავდა მის ოპერაციებს ჩინეთში. ყველა ნიშნით, Manus-ი ცდილობდა სინგაპურულ კომპანიად ჩამოყალიბებულიყო. თუმცა, თუ ამ მოვლენებმა ვაშინგტონში კითხვები გააჩინა, პეკინში ამას ნამდვილი რისხვა მოჰყვა.

პეკინის პასუხი და „ახალგაზრდა მოსავლის გაყიდვა“

ჩინეთში ამ პროცესს სპეციალური ტერმინიც კი აქვს: „ახალგაზრდა მოსავლის გაყიდვა“. ეს ეხება ადგილობრივ AI კომპანიებს, რომლებიც საზღვარგარეთ გადადიან და უცხოელ მყიდველებზე მანამ იყიდებიან, სანამ სრულად მომწიფდებიან, თან კი ინტელექტუალური საკუთრება და ნიჭიერი კადრები მიჰყავთ. პეკინი ამას ვერ ეგუება და წლების განმავლობაში ამტკიცებს, რომ მის მიღმა არცერთი კომპანია არ ოპერირებს.

საკმარისია გავიხსენოთ 2020 წელი, როდესაც ჯეკ მამ ჩინელი მარეგულირებლები მსუბუქად გააკრიტიკა. ამის შემდეგ ის თვეების განმავლობაში გაუჩინარდა საჯარო სივრციდან, Ant Group-ის გრანდიოზული IPO ერთ ღამეში გაუქმდა, ხოლო Alibaba-ს 2.8 მილიარდი დოლარის ჯარიმა დაეკისრა. მომდევნო ორი წლის განმავლობაში ჩინეთმა მეთოდურად მოშალა საკუთარი აყვავებული ტექნოლოგიური სექტორი, რამაც ბაზრის ღირებულების ასობით მილიარდი დოლარი გაანადგურა.

დამფუძნებლების დაკავება და გამოძიება

სწორედ ამ ისტორიული კონტექსტის გათვალისწინებით, სრულიად მოსალოდნელი იყო Financial Times-ის სამშაბათის ინფორმაცია. გავრცელებული ცნობებით, Manus-ის თანადამფუძნებლები, სიაო ჰონგი და ძი იჩაო, მიმდინარე თვეში ჩინეთის განვითარებისა და რეფორმების ეროვნულ კომისიაში დაიბარეს და აცნობეს, რომ ქვეყნის დატოვებას უახლოეს პერიოდში ვერ შეძლებდნენ.

ოფიციალური ბრალდება ჯერჯერობით წარდგენილი არ არის — მიმდინარეობს მოკვლევა იმის შესახებ, დაარღვია თუ არა Meta-სთან გარიგებამ ჩინეთის უცხოური ინვესტიციების წესები. პეკინი ამას „რუტინულ მარეგულირებელ შემოწმებას“ უწოდებს. შესაძლოა, Manus-ის ხელმძღვანელობას ეგონა, რომ ჩინეთის გავლენისგან თავის დაღწევა შეძლეს, მაგრამ AI რბოლის ფსონების გათვალისწინებით, ეს ყოველთვის დიდ რისკთან იყო დაკავშირებული. ახლა პეკინი პასუხებს ითხოვს და კომპანიის დამფუძნებლები არსად წავლენ მანამ, სანამ სახელმწიფო ამ პასუხებს არ მიიღებს.