Microsoft-ი ინდურ სტარტაპ Alt Carbon-თან თანამშრომლობას იწყებს: ნახშირორჟანგის ატმოსფეროდან ამოღების ახალი ეტაპი

Microsoft-მა ხელი მოაწერა სამწლიან შეთანხმებას ინდურ სტარტაპ Alt Carbon-თან, რომლის ფარგლებშიც დაახლოებით 37,000 მეტრული ტონა ნახშირორჟანგის ამოღების კრედიტს შეისყიდის. ეს არის ტექნოლოგიური გიგანტის პირველი გარიგება აზიაში, რომელიც ქანების გამოფიტვის გაძლიერებულ მეთოდს (Enhanced Rock Weathering) ეფუძნება.

ხელშეკრულების თანახმად, Alt Carbon-ი 2029 წლისთვის 36,920 მეტრული ტონა ნახშირორჟანგის ამოღების კრედიტს მიაწვდის კომპანიას აღმოსავლეთ ინდოეთში მიმდინარე „დარჯილინგის აღორძინების პროექტიდან“ (Darjeeling Revival Project). Microsoft-ს ასევე აქვს ოფციონი, შეისყიდოს დამატებითი მოცულობები, თუ სტარტაპი მიწოდებისა და ვერიფიკაციის დადგენილ ეტაპებს წარმატებით გადალახავს.

ეს შეთანხმება მოჰყვა გავრცელებულ ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ Microsoft-მა — ნახშირორჟანგის ამოღების კრედიტების მსოფლიოში უმსხვილესმა მყიდველმა — შესაძლოა შეაჩერა შესყიდვების პროგრამის გარკვეული ნაწილები. თუმცა, კომპანიამ ეს ვარაუდები უარყო და განაცხადა, რომ კვლავ ერთგული რჩება კლიმატური მიზნების, მიუხედავად მდგრადი განვითარების სტრატეგიის დახვეწისა.

გარიგება მნიშვნელოვანი სტიმულია Alt Carbon-ისთვის. ბენგალურუში ბაზირებული სტარტაპი 2023 წელს დაარსდა და ფოკუსირებულია ნახშირორჟანგის ამოღების პროექტებზე, მათ შორის ქანების გამოფიტვის გაძლიერებულ მეთოდზე. ეს ტექნიკა გულისხმობს დაქუცმაცებული ბაზალტისა და სხვა სილიკატური ქანების გაფრქვევას სასოფლო-სამეურნეო მიწებზე, რათა დაჩქარდეს ბუნებრივი ქიმიური რეაქციები, რომლებიც ნახშირორჟანგის შენახვას უწყობს ხელს.

ტექნოლოგიური პროცესი და განხორციელება

Alt Carbon-ი ბაზალტს აღმოსავლეთ ინდოეთში მდებარე რაჯმაჰალის ტრაპებიდან (Rajmahal Traps) მოიპოვებს და დასავლეთ ბენგალის სასოფლო-სამეურნეო მიწებზე ანაწილებს. აქ ქანი რეაქციაში შედის წვიმის წყალთან და ატმოსფერულ ნახშირორჟანგთან, რის შედეგადაც წარმოიქმნება სტაბილური ბიკარბონატები.

Microsoft-თან მოლაპარაკებები 2025 წლის დასაწყისში დაიწყო და ერთ წელზე მეტხანს გაგრძელდა. პროცესი მოიცავდა სიღრმისეულ სამეცნიერო რევიზიას, კომპლექსურ შემოწმებას (due diligence) და კონტრაქტზე მუშაობას. Alt Carbon-ის თანადამფუძნებლისა და პრეზიდენტის, სპარშ აგარვალის თქმით, Microsoft-მა მოითხოვა მონიტორინგის, ანგარიშგებისა და ვერიფიკაციის (MRV) დამატებითი ზომები, რაც სცილდება სტანდარტულ მოთხოვნებს. ეს მოიცავს მონაცემთა გაზიარების გაფართოებულ და ნახშირბადის რაოდენობრივი განსაზღვრის პროტოკოლებს.

ბაზრის გამოწვევები და ვერიფიცირებული მიწოდება

ეს გარიგება ხაზს უსვამს მყიდველების მზარდ ინტერესს დადასტურებული პროექტების მიმართ იმ ბაზარზე, სადაც ვერიფიცირებული მიწოდება კვლავ დეფიციტურია. მიუხედავად იმისა, რომ ასობით სტარტაპი აცხადებს პრეტენზიას ატმოსფეროდან ნახშირორჟანგის ამოღებაზე, მხოლოდ მცირე ნაწილმა შეძლო ვერიფიცირებული კრედიტების კომერციული მასშტაბით მიწოდება.

• ამჟამად ბაზარზე ბევრი მიმწოდებელია, მაგრამ რეალური, დადასტურებული მიწოდება მცირეა.
• Alt Carbon-მა დღემდე ქანების გამოფიტვის მეთოდით თითქმის 10,000 კრედიტი გასცა, რაც ამ სფეროში მსოფლიოში უმსხვილესი მაჩვენებელია.
• წლის ბოლომდე სტარტაპი კიდევ 15,000 კრედიტის გაცემას გეგმავს.

მასშტაბირება და გლობალური როლი

Alt Carbon-ი ჩრდილოეთ ბენგალში ორ პროექტს მართავს: ერთი განკუთვნილია იაპონური სატრანსპორტო გიგანტისთვის, Mitsui OSK Lines, ხოლო მეორე — უფრო მასშტაბური პროგრამა — Microsoft-ის კრედიტების წყარო იქნება. სტარტაპი ჩაის პლანტაციებიდან ბრინჯის ნათესებზეც გავრცელდა და ამჟამად 35,000-ზე მეტ ფერმერთან თანამშრომლობს 80,000 აკრზე მეტ ფართობზე.

Microsoft-თან გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში კრედიტები გაიცემა Isometric-ის მეშვეობით, რომელიც ნახშირორჟანგის ამოღების რეესტრია და სპეციალური მეთოდოლოგია აქვს შემუშავებული ქანების გამოფიტვისთვის. ეს გარიგება ასევე ასახავს განვითარებადი ბაზრების მზარდ როლს ამ სფეროში. „გლობალური სამხრეთის“ ქვეყნების წილი კრედიტების გაცემაში 2022 წლის 2%-დან 26%-მდე გაიზარდა.

სამომავლო გეგმები და ინვესტიციები

Microsoft-ისთვის ეს არ არის პირველი ინვესტიცია ინდოეთში ნახშირორჟანგის ამოღების კუთხით. იანვარში კომპანიამ ხელშეკრულება გააფორმა სხვა ინდურ სტარტაპთან, Varaha-სთან, ბიოჩარის (biochar) მეშვეობით 100,000 ტონაზე მეტი კრედიტის შესყიდვაზე. Alt Carbon-ის კლიენტებს შორის ასევე არიან ისეთი კოალიციები, როგორიცაა Frontier (Google, Stripe და Shopify) და NextGen (UBS, Swiss Re და Boston Consulting Group).

Alt Carbon-ი, რომელმაც გასულ წელს 12 მილიონი დოლარის დაფინანსება მოიზიდა, გეგმავს მომდევნო 4-5 წლის განმავლობაში თავისი საქმიანობის არეალი ხუთჯერ გაზარდოს. კომპანიამ შექმნა საკუთარი MRV ინფრასტრუქტურა, მათ შორის ლაბორატორიები ბენგალურუსა და დარჯილინგში, სადაც ნიადაგისა და წყლის ნიმუშებს აანალიზებენ. ვერიფიკაციის შესაძლებლობების გაუმჯობესება და გაზომვის ხარჯების შემცირება გადამწყვეტი იქნება პროექტების მასშტაბირებისთვის როგორც ინდოეთში, ისე მის ფარგლებს გარეთ.