მილიარდერი პალმერ ლაკი კალიფორნიას „სიმდიდრის გადასახადის“ გამო არ ტოვებს

პალმერ ლაკი კალიფორნიელი მილიარდერი 21 წლის ასაკიდან გახდა, მას შემდეგ, რაც 2014 წელს თავისი პირველი კომპანია, ვირტუალური რეალობის სათვალეების მწარმოებელი Oculus VR, Facebook-ს 2 მილიარდ დოლარად მიჰყიდა. მისი ამჟამინდელი თავდაცვითი ტექნოლოგიების ფირმა, Anduril, კალიფორნიის ქალაქ კოსტა-მესაშია ბაზირებული, რომელიც არც ისე შორსაა ლონგ-ბიჩიდან, სადაც ლაკი გაიზარდა. ამჟამად Anduril გაცილებით მეტი ღირს — მისი ბოლო საბაზრო შეფასება 61 მილიარდ დოლარს შეადგენს.

მიუხედავად იმისა, რომ ლაკი მკვეთრად ეწინააღმდეგება კალიფორნიის შტატის მიერ შემოთავაზებულ „მილიარდერთა სიმდიდრის გადასახადს“ — საარჩევნო ინიციატივას, რომელიც შტატის უმდიდრესი მაცხოვრებლების წმინდა ქონების დაბეგვრას ითვალისწინებს — მან განაცხადა, რომ ამის გამო კალიფორნიის დატოვებას არ აპირებს.

ორშაბათს გამართულ დახურულ პრესკონფერენციაზე ლაკმა აღნიშნა, რომ ეს საგადასახადო აქტი ბევრ პრობლემას გამოიწვევს და აიძულებს ბევრ ადამიანსა თუ კომპანიას, დატოვონ შტატი. თუმცა, თავად ის დარჩენას გეგმავს, რადგან მიიჩნევს, რომ კალიფორნია განსაკუთრებული ადგილია და სურს, მისი განვითარებისთვის იბრძოლოს.

ზეწოლა სხვა მილიარდერებისგან

ლაკმა ასევე ისაუბრა იმ ზეწოლაზე, რომელსაც სხვა მილიარდერებისგან გრძნობს შტატის დატოვების თაობაზე. მისი თქმით, ეს საკითხი მასსა და მის მეგობარ მილიარდერებს შორის უთანხმოების მიზეზი გახდა. ზოგიერთი მათგანი მიიჩნევს, რომ ლაკმა სოლიდარობა უნდა გამოიჩინოს და შტატიდან წასვლით აჩვენოს ხელისუფლებას, რომ მსგავს „ცუდ პოლიტიკას“ შედეგები მოჰყვება. ლაკი აცხადებს, რომ ესმის მათი არგუმენტები, თუმცა ამ ეტაპზე პროცესში მონაწილეობას არ აპირებს, რადგან სჯერა, რომ სიტუაციის გამოსწორება ჯერ კიდევ შესაძლებელია.

გადასახადის სტრუქტურა და კონტროლის დაკარგვის საფრთხე

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა, რომელიც ლაკს და სხვა ბიზნესმენებს აწუხებთ, არის გადასახადის დარიცხვისა და ჯარიმების მეთოდოლოგია. შემოთავაზებული ინიციატივა ითვალისწინებს „სიმდიდრის“ დაბეგვრას, მათ შორის რეალიზაციამდე არსებული (unrealized) აქტივებისა და არალიკვიდური ქონების, რომელთა ნაღდ ფულად ქცევა რთულია. ამასთან, ჯარიმებმა შესაძლოა 40%-საც მიაღწიოს.

ლაკის შეფასებით, ეს უფრო მომავალი სიმდიდრის კონფისკაციას ჰგავს, თუმცა მთავარ პრობლემად ის საკუთარ კომპანიაზე კონტროლის დაკარგვის გადასახადს მიიჩნევს. საგადასახადო პოლიტიკის კვლევითი ცენტრის, Tax Foundation-ის თანახმად, წინადადება ითვალისწინებს ხმის უფლების მქონე პირების დაბეგვრას ისე, თითქოს ისინი კომპანიის შესაბამისი წილის მფლობელები იყვნენ. ეს განსაკუთრებით შეეხება დამფუძნებლებს, რომლებსაც გაძლიერებული ხმის უფლების მქონე აქციები აქვთ.

• მაგალითად, დამფუძნებელი, რომელიც ფლობს ხმების 40%-ს, მაგრამ საკუთრების მხოლოდ 10%-ს, შესაძლოა დაიბეგროს ისე, თითქოს ის კომპანიის 40%-ის მფლობელი იყოს.
• ასეთ შემთხვევაში, მისი კუთვნილი ყველა აქციის გაყიდვაც კი შესაძლოა არ იყოს საკმარისი საგადასახადო დავალიანების დასაფარად.

აღსანიშნავია, რომ ინიციატივის ავტორები ამ ინტერპრეტაციას მცდარად მიიჩნევენ და აცხადებენ, რომ გაძლიერებული ხმის უფლების მქონე აქციები საჯაროდ ვაჭრობადი აქტივებია და მათი შეფასება სხვაგვარად ხდება.

პირადი სიტუაცია და ხმის უფლების შენარჩუნება

ლაკმა საკუთარ მდგომარეობაზე საუბრისას აღნიშნა, რომ მან ბევრი ინვესტიცია მოიზიდა, რის გამოც მისი წილი კომპანიაში შემცირდა. მან აქციების ნაწილი თანამშრომლებსაც გადასცა, რომლებსაც ჯამში Anduril-ში უფრო მეტი წილი აქვთ, ვიდრე თავად დამფუძნებელს. თუმცა, ლაკმა შეინარჩუნა ხმის უფლება, რათა კომპანიაზე კონტროლი გარე პირების ხელში არ გადავიდეს.

მისივე განმარტებით, კალიფორნიიდან წასვლის შემთხვევაში ის ამ ხმის უფლებას დაკარგავს, რადგან მისი სტატუსი ძალაშია მხოლოდ მანამ, სანამ ის ამერიკის მოქალაქეა, ცხოვრობს ამერიკაში და მართავს Anduril-ს. ეს პირობა ლოგიკურია, რადგან Anduril ძირითადად თავდაცვის კონტრაქტორია და აღჭურვილობას აშშ-ის სამხედრო უწყებებს აწვდის.

ლაკის ვარაუდით, მხოლოდ Anduril-ის 61-მილიარდიანი აქტივიდან მას შესაძლოა 5%-ის გადახდა მოუწიოს, რაც დაახლოებით 3 მილიარდ დოლარს შეადგენს. შედარებისთვის, Google-ის თანადამფუძნებელმა ლარი პეიჯმა, რომელმაც დატოვა კალიფორნია, კვლავ შეინარჩუნა Alphabet-ის ხმების 27%-იანი კონტროლი.

დასასრულს, ლაკმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა კალიფორნიაში დარჩენის გადაწყვეტილება და იმედი გამოთქვა, რომ ეს ინიციატივა არ დამტკიცდება, ან დამტკიცების შემთხვევაში, სამართლებრივად გასაჩივრდება. მისი თქმით, ეს არ არის საკუთრების გადასახადი, ეს არის გადასახადი კონტროლზე, რაც უპრეცედენტო მოვლენაა.