მზად არის თუ არა სილიკონის ველი რობოტების სახლებში შესაშვებად? Hello Robot-ის პერსპექტივა

მარტინესი, კალიფორნია, იმდენად დაშორებულია სილიკონის ველს, რამდენადაც ეს შესაძლებელია სან-ფრანცისკოს ყურის ზონაში დარჩენის პირობებში. სწორედ ამ პატარა ქალაქში მდებარეობს სტარტაპი Hello Robot, რომელიც თავისი ფილოსოფიით მკვეთრად განსხვავდება 45 მილის მოშორებით მდებარე რობოტიკის სფეროს სხვა გიგანტების მაქსიმალისტური დაპირებებისგან. გასულ თვეში კომპანიამ თავისი სახლის დამხმარე რობოტის, Stretch-ის მეოთხე ვერსია წარადგინა.

Stretch-ს ჰუმანოიდური რობოტის წოდება გარკვეულწილად გადაჭარბებული იქნებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ მას აქვს ადამიანის მსგავსი ტორსი და სენსორებით აღჭურვილი თავი, მისი ტელესკოპური მკლავი მარტივი მაშებით სრულდება, გადასაადგილებლად კი მძიმე, მრავალმხრივ ბორბლიან ბაზას იყენებს. როდესაც რობოტის ელემენტები იცლება, მისი „თვალების“ ირგვლივ შუქები ანათებს — კომპანიის ინჟინერი ბლეინ მატულევიჩი ხუმრობს, რომ ამ დროს ის გაბრაზებულს ჰგავს.

Hello Robot 2017 წელს დააარსეს აღმასრულებელმა დირექტორმა აარონ ედსინგერმა (Google-ის რობოტიკის ყოფილი დირექტორი) და ტექნიკურმა დირექტორმა ჩარლი კემპმა (ჯორჯიის შტატის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი). კომპანია არ ცდილობს ფუნდამენტური მოდელების შექმნას ან ადამიანის ყველა სამუშაოს ჩანაცვლებას. მათი მიზანია Stretch მუშაობდეს რეალურ სახლებში, რეალურ ადამიანებთან ერთად, მაშინ როცა სხვა რობოტების უმეტესობა ჯერ კიდევ ლაბორატორიების მინის მიღმა რჩება.

ეს მიდგომა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნური ინტელექტის მიღწევები რობოტებს მეტ შესაძლებლობებს ჰპირდება, არსებობს სასწავლო მონაცემების დეფიციტი. ინვესტორები სულ უფრო მეტ ყურადღებას აქცევენ პრაქტიკულ გამოყენებას. Bullhound Capital-ის ანგარიშის თანახმად, რობოტიკაში მთავარი უპირატესობა არა მხოლოდ ინტელექტუალური საკუთრება, არამედ რეალურ პირობებში მუშაობის დაგროვილი საათებია.

განსხვავებული ტიპის განსახიერება

კით პლატი, ინვესტორი ჯორჯიის შტატიდან, რომელიც ახლა Hello Robot-ის დირექტორთა საბჭოს წევრია, კომპანიაში მას შემდეგ ჩაერთო, რაც Stretch საკუთარ სახლში გამოსცადა. პლატი 2021 წელს პარალიზებული გახდა და მხოლოდ მხრების ნაწილის, კისრისა და თავის კონტროლი შეუძლია. მან დაიწყო ადაპტური ტექნოლოგიების ძიება და 2024 წელს Hello Robot-თან თანამშრომლობა დაიწყო, რომლის გუნდშიც ოკუპაციური თერაპევტი მუშაობს მსგავსი საჭიროებების მქონე ადამიანების მხარდასაჭერად.

პლატი რობოტს ხმოვანი iPhone აპლიკაციით მართავს. მას შეუძლია დაავალოს რობოტს ავტონომიურად გადაადგილდეს სახლის რომელიმე წერტილში, შემდეგ კი პირდაპირი კონტროლი აიღოს ობიექტებით მანიპულირებისთვის. ერთ-ერთი ერთი შეხედვით მარტივი ამოცანა იყო იმის გარკვევა, თუ როგორ მიეწოდებინა რობოტს მისთვის ცილოვანი კოქტეილი საუზმეზე, რაც მანამდე სხვა ადამიანის დახმარებას მოითხოვდა.

„როდესაც პირველად დავიწყეთ ეს აქტივობა, სხვისი დახმარების გარეშე თითქმის ორი საათი დამჭირდა. თუმცა, გადავწყვიტე ბოლომდე მიმეყვანა საქმე. საბოლოოდ მივაღწიეთ იქამდე, რომ რამდენიმე წუთში შემეძლო კოქტეილის დალევა და ჭიქის უკან, დახლზე დაბრუნება“, — აღნიშნავს პლატი.

სხვა ადამიანებზე დამოკიდებულება ფიზიკურად და ემოციურად რთულია. პლატის თქმით, ნებისმიერი რამ, რაც მას დამოუკიდებლობას უბრუნებს — იქნება ეს სათვალის გაკეთება თუ კბილების გახეხვა — უდიდესი მნიშვნელობისაა. ის ვარაუდობს, რომ რობოტი ასისტენტები შეცვლიან ოჯახების ცხოვრებას, რადგან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებს სახლში უსაფრთხოდ დარჩენის საშუალებას მისცემენ, ოჯახის წევრებს კი — მუშაობის ან სახლიდან გასვლის შესაძლებლობას პროფესიონალი მომვლელის დაქირავების გარეშე.

Stretch ქარხნულად შეზღუდული ავტონომიით გამოდის, რაც გამიზნული გადაწყვეტილებაა — აქცენტი ადამიანის მიერ კონტროლზე კეთდება. მატულევიჩის თქმით, კონტროლის შენარჩუნება თავად არის ფუნქცია, რომელსაც მომხმარებლები ითხოვენ. გარდა ამისა, პლატი აღნიშნავს, რომ მას არ ეშინია რობოტის წაქცევის შეცდომის შემთხვევაში, მისი კონსტრუქციის გამო.

აპარატურული უზრუნველყოფა რთული გამოწვევაა

მიუხედავად იმისა, რომ რობოტების „ტვინის“ შემქმნელ სტარტაპებში დიდი ინვესტიციები ჩაედინება, მათი ფიზიკური სხეულები კვლავ ბევრ ხარვეზს შეიცავს. კომპონენტები იაფდება, თუმცა თანამედროვე ტექნოლოგიები მაინც მძიმე კიდურებსა და ენერგოტევად ბალანსირებას მოითხოვს. რობოტის მკლავი ბევრად მძიმეა ადამიანისაზე, რაც შეცდომის შემთხვევაში გარემოს დაზიანების რისკს ზრდის.

მაგალითად, სტარტაპ Bot Company-ს სან-ფრანცისკოში Airbnb-ის მფლობელი უჩივის. მისი თქმით, კომპანიამ ბინა რობოტზე სამუშაოდ იქირავა, რობოტმა კი ავეჯი დაკაწრა, ტექნიკა გააფუჭა და აბაზანის ფილები დააზიანა. ბერკლის უნივერსიტეტის მკვლევარი მაჰი შაფიულა აღნიშნავს, რომ აპარატურული უზრუნველყოფის დღევანდელი მდგომარეობა „სავალალოა“ იმ კუთხით, თუ ვინმეს სურს რობოტი მშობლების სახლში ჰყავდეს.

შაფიულამ თავისი სადოქტორო კვლევისთვის Stretch-ის მესამე თაობა გამოიყენა. Hello Robot არ ჰპირდება მომხმარებელს ისეთ სირთულეს, როგორიც სილიკონის ველის სხვა ჰუმანოიდებს აქვთ, თუმცა მისი მარტივი დიზაინი შესაძლოა უფრო ეფექტური აღმოჩნდეს. ედსინგერი თავის კომპანიას Waymo-ს ადარებს, რომელმაც ლიდერობა უსაფრთხოებაზე ფოკუსირებით მოიპოვა.

სახლისკენ მიმავალი გზა

Stretch 4-ის ღირებულება რობოტისთვის საკმაოდ ხელმისაწვდომი — 30,000 დოლარია. ეს ოდნავ აღემატება ჩინური წარმოების რობოტების ფასს, თუმცა ედსინგერი განმარტავს, რომ ჩინურ მოდელებს ხშირად არ მოჰყვება სენსორები ან პროგრამული უზრუნველყოფა, რაც საბოლოო ჯამში ფასს ზრდის. კომპანია მარტინესის სათავო ოფისში 200-დან 300-მდე ერთეულის წარმოებას გეგმავს, პირველი პარტია კი უკვე სრულად გაყიდულია.

ედსინგერს სურს, რომ რობოტი ხელმისაწვდომი დარჩეს მკვლევრებისთვის და მცირე ბიუჯეტის მქონე ენთუზიასტებისთვის. Stretch-ის ერთ-ერთი დიზაინერული კრიტერიუმია ის, რომ მისი გაგზავნა შესაძლებელი იყოს ჩვეულებრივი მუყაოს ყუთით UPS-ის ან DHL-ის მეშვეობით. ხის კონტეინერებისა და სამონტაჟო ჯგუფების საჭიროება ხარჯებს ზრდის და ხელმისაწვდომობას ამცირებს.

Hello Robot-ის კლიენტებს შორის არიან:

• მკვლევრები, რომლებიც Stretch-ს ხელოვნური ინტელექტის მოდელების გამოსაცდელად იყენებენ;
• კორპორატიული კლიენტები, რომლებიც რობოტს მონაცემთა ცენტრებში ტესტავენ;
• ადამიანები, რომლებიც მუშაობენ შშმ პირებისთვის სახლის დამხმარე საშუალებების შექმნაზე.

სენსორების სრული კომპლექტი, ფიზიკური შესაძლებლობები და უსაფრთხო მუშაობა Stretch-ს ფიზიკური ხელოვნური ინტელექტის განვითარების მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად აქცევს. შაფიულას თქმით, ალგორითმები უკვე არსებობს, თუმცა მონაცემების დეფიციტია, რაც წარმატების 80%-ს შეადგენს. რობოტი, რომელსაც ამ მონაცემების უსაფრთხოდ შეგროვება შეუძლია, წინ გადადგმული ნაბიჯია.

Hello Robot აპირებს გააგრძელოს განვითარება. Stretch 4-ის გამოშვებისას მიღებული გამოცდილება საფუძვლად დაედება შემდეგ მოდელს, რომელიც კიდევ უფრო შეამცირებს ფასს და გაზრდის შესაძლებლობებს სახლის პირობებში ადამიანისა და რობოტის თანამშრომლობისთვის.