მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) კურსდამთავრებულმა და სტარტაპ Physical Superintelligence-ის (PSI) ტექნიკური პერსონალის წევრმა, დევიდ ტურტურეანმა, Anthropic-ის Fable 5.2 მოდელის ადრეული წვდომის გამოყენებით კვანტური გამოთვლების სფეროში არსებული 18-წლიანი ამოცანა გადაჭრა. ტურტურეანმა, რომელმაც MIT-ის პრესტიჟულ კომპიუტერული მეცნიერებისა და ხელოვნური ინტელექტის ლაბორატორიაში მაგისტრატურაზე სწავლა PSI-ში მუშაობის გამო გადადო, აღნიშნა, რომ ეს შესაძლოა მისი ბოლო სამეცნიერო ნაშრომი იყოს. მისი პროგნოზით, სულ რამდენიმე თვეში ხელოვნური ინტელექტი სამეცნიერო ნაშრომების მომზადების პროცესს სრულად შეცვლის.

განხილული საკითხი, აარონსონ-ამბაინისის ჰიპოთეზა (Aaronson-Ambainis conjecture), ეხება კვანტური კომპიუტერების უნარს, გადაჭრან გარკვეული ამოცანები კლასიკურ კომპიუტერებზე ბევრად სწრაფად. სკოტ აარონსონმა, პრობლემის ერთ-ერთმა ავტორმა, განაცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ თავად ბოლომდე არ ესმის დამტკიცების ყველა დეტალი, მას სჯერა შედეგის სისწორის. ეს ნდობა განპირობებულია იმით, რომ გადაწყვეტა ავტოფორმალურად შესრულდა Lean-ში — მათემატიკური კოდირების სპეციალურ ენაში — და განმარტებულ იქნა წამყვანი მკვლევრების მიერ, რომლებსაც PSI-მ გადაწყვეტა გაუზიარა.

მიღებული შედეგი ხურავს ერთ-ერთ გზას, რომლითაც კვანტურ კომპიუტერებს შეეძლოთ გარკვეული რთული ამოცანების მაღალი სიჩქარით გადაჭრა, თუმცა არა ყველა მათგანს. ტურტურეანის განმარტებით, ეს არის „უარყოფითი შედეგი“, რომელიც მეცნიერებს საშუალებას აძლევს, აღარ დახარჯონ რესურსები იმ მიმართულებით, რომელიც უკვე შესწავლილია. ზოგადად, ეს შემთხვევა ასახავს იმ დიდ ცვლილებებს, რომლებსაც ხელოვნური ინტელექტი სამეცნიერო სამყაროში იწვევს.

PSI-ის სტრატეგია და სამეცნიერო მიდგომა

PSI-ის მოდელი ორიენტირებულია სამეცნიერო პრობლემების გადაჭრაზე სპეციალიზებული სისტემებისა და ინფრასტრუქტურის გამოყენებით. კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორის, მეტ პაინსის თქმით, ეფექტური კვლევითი სისტემა უნდა მოიცავდეს მრავალფეროვან ინსტრუმენტებს, მეხსიერების სისტემებსა და სიმულაციურ ინფრასტრუქტურას. ეს საშუალებას იძლევა, პრობლემა შესწავლილ იქნას როგორც სიღრმისეულად, ისე ფართო მასშტაბით, სხვადასხვა ალტერნატივის გათვალისწინებით.

ამჟამად კომპანიის შემოსავლის წყაროს წარმოადგენს საკუთარი ინსტრუმენტების გამოყენება მონაცემთა ცენტრების ოპტიმიზაციისთვის. პროცესი მოიცავს ისეთი ცვლადების სიმულაციას, როგორიცაა:

  • სითბოს გამოყოფა და ტემპერატურის კონტროლი;
  • ენერგიის მოხმარების ეფექტურობა;
  • წყლის რესურსების მართვა;
  • ხმაურის დონე და მისი გავლენა გარემოზე.

პაინსის განმარტებით, ობიექტის მუშაობის ხარისხი და მისი გავლენა საზოგადოებაზე პირდაპირ კავშირშია ფიზიკურ პარამეტრებთან. თუმცა, კომპანიის გრძელვადიანი გეგმა თეორიული ფიზიკის მიღწევების რეალურ ტექნოლოგიებად გარდაქმნას გულისხმობს.

ფიზიკა რეალურ სამყაროში და AI-ის გამოწვევები

მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნურმა ინტელექტმა მნიშვნელოვან წარმატებებს მიაღწია მათემატიკასა და კომპიუტერულ მეცნიერებებში, სადაც შესაძლებელია შედეგების ვალიდურ კოდში გამოხატვა, უფრო ნაკლებად აბსტრაქტულ სფეროებში, როგორიცაა ბიოლოგია ან ფიზიკა, პროგრესი უფრო რთულია. გასულ კვირას სტარტაპმა Discovered Materials-მა გამოაცხადა 1 მილიონი დოლარის ღირებულების გამოწვევა მკვლევრებისთვის, რომლებიც AI-ს იყენებენ ზეგამტარობისა და სითბოს გაფრქვევის პრობლემების შესასწავლად.

„საბოლოო ჯამში, ფიზიკა განსხვავდება მათემატიკისგან, რადგან ის რეალურ სამყაროს ეხება... ბუნებას თავისი სიტყვა ეთქმის რეალობის თქვენეულ მოდელებში“, — აღნიშნა პაინსმა.

სტარტაპი ფოკუსირებულია იმაზე, თუ როგორ მოხდეს გამოთვლითი შედეგების ვალიდაცია ექსპერიმენტების მეშვეობით ყველაზე ეფექტური გზით. თუ AI გვთავაზობს იდეას, რომელიც ბუნების კანონებს შეესაბამება, ეს ხდება შესაძლებლობა ახალი მოწყობილობის შესაქმნელად. PSI სწორედ ამ ციკლების აგებაზე მუშაობს, რაც აქამდე მიუწვდომელ შესაძლებლობებს ხსნის.

ახალი სტანდარტების ჩამოყალიბება

ვინაიდან „სამეცნიერო ნეოლაბორატორიები“ გარდამტეხი მეცნიერების გზად იქცევა, მონაწილეები ჯერ კიდევ ადგენენ ამ ახალი სამყაროს სტანდარტებს. PSI-მ თავისი შედეგის გამოქვეყნება მანამ შეაყოვნა, სანამ Anthropic-ის მოდელი გამოსაშვებად მზად არ იქნებოდა, რაც მათ საშუალებას აძლევდა, გადაწყვეტა შესაბამის ექსპერტებთან ერთად განეხილათ.

ჯიმ ჰალვერსონმა, ჩრდილო-აღმოსავლეთის უნივერსიტეტის პროფესორმა და PSI-ის კონსულტანტმა, ხაზი გაუსვა გამჭვირვალობისა და ექსპერტებთან კონსულტაციების მნიშვნელობას. მისი თქმით, საუკეთესო პრაქტიკა ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესშია. მომავალ კვირას MIT-ში დაგეგმილ სამიტზე წამყვანი ფიზიკოსები შეეცდებიან შეიმუშაონ საპასუხო რეაქცია მეცნიერების განვითარების ამ ახალ ტემპზე.

ტურტურეანმა აღნიშნა, რომ AI-ის მიერ გენერირებული გადაწყვეტის წაკითხვისას მან გააცნობიერა, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია მისი ადამიანისთვის გასაგები ფორმით წარმოდგენა. აკადემიური საზოგადოება მისგან შედეგების დეტალურ განმარტებას მოითხოვს, რამაც მას კიდევ ერთხელ დაანახა ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობების მასშტაბურობა და პასუხისმგებლობა.