რატომ არ ჩანხართ AI ძიებაში? დაფარული ტექნიკური პრობლემები, რომლებიც თქვენს ბრენდს ანადგურებს

ხელოვნური ინტელექტის (AI) საძიებო სისტემებმა თამაშის წესები შეცვალა. ის, რაც წლების განმავლობაში Google-ში მაღალი პოზიციების გარანტიას იძლეოდა, დღეს შესაძლოა სრულიად უსარგებლო აღმოჩნდეს. თუ თქვენი ბრენდი არ ჩანს ChatGPT-ის, Perplexity-სა და Google-ის AI Overviews-ის პასუხებში, მიზეზი, სავარაუდოდ, დაგროვილი ტექნიკური SEO ვალია — უხილავი პრობლემა, რომელიც ჩუმად ანადგურებს თქვენს ონლაინ მომავალს.

მარკეტინგის ხელმძღვანელებისთვის ეს ახალი თავის ტკივილია. წლების განმავლობაში ბრენდის ხილვადობა კონკურენტებთან SEO შეჯიბრს ნიშნავდა. ახლა კი, როცა მომხმარებლები პასუხებს სულ უფრო ხშირად AI-გენერირებულ ტექსტებში ეძებენ, ძველი მიღწევები საკმარისი აღარ არის. წლების განმავლობაში დაშვებულმა ტექნიკურმა კომპრომისებმა და დაგროვილმა პრობლემებმა შესაძლოა თქვენი ბრენდისთვის კატასტროფული შედეგი გამოიღოს AI-ის ეპოქაში.

ყველაზე დიდი გამოწვევა არა სირთულე, არამედ მცდარი წარმოდგენებია. ეს წარმოდგენები უხილავი მავნებელივითაა, რომელიც თქვენი სტრატეგიის საძირკველს შიგნიდან ღრღნის. ერთი შეხედვით ყველაფერი რიგზე ჩანს, რადგან პრობლემა ზედაპირზე არ ჩანს, თუმცა ხელოვნური ინტელექტის მოთხოვნები სწორედ ამ სუსტ წერტილებს აწვება და შესაძლოა, მთელი სტრუქტურა ერთ დღესაც ჩამოიშალოს.

ერთ-ერთი ყველაზე საშიში შეცდომაა იფიქროთ, რომ თუ თქვენი საიტი Google-ში კარგად პოზიციონირებს, მისი ტექნიკური საფუძველი მყარია. თუ საძიებო სისტემები უპრობლემოდ ახდენენ თქვენი კონტენტის ინდექსირებას, იგივე AI-საც უნდა ეხებოდეს, არა? ეს ლოგიკა მცდარია და სწორედ აქედან იწყება პრობლემები. მოდით, განვიხილოთ, რატომ არ უდრის Google-ის რეიტინგი AI-ში ხილვადობას.

ავიღოთ ორი მსხვილი კომპანიის, Airbnb-სა და Vrbo-ს მაგალითი. Ahrefs-ის მონაცემებით, არაბრენდირებულ ძიებაში ორივე ვებსაიტს კლების ტენდენცია აქვს. 2025 წლის 13-15 ოქტომბრის მონაცემებით, Airbnb დაახლოებით 916,304 ძიებაში გამოჩნდა, ხოლო Vrbo — 615,497-ში. ეს დაახლოებით 3:2-ზე თანაფარდობაა. მაგრამ როდესაც ChatGPT-ში ხსენებას ვუყურებთ (2025 წლის სექტემბერი), Airbnb ~8,636-ჯერ არის ნახსენები, Vrbo კი მხოლოდ ~1,573-ჯერ. აქ თანაფარდობა უკვე ~11:2-ია.

ეს მონაცემები, თუმცა ინდიკატორულია, ნათლად აჩვენებს, რომ Vrbo გაცილებით იშვიათად ჩნდება AI-ის პასუხებში, ვიდრე ამას მისი Google-ის რეიტინგიდან გამომდინარე ვივარაუდებდით. Google-ის AI Overviews-ში მას გარკვეული ხილვადობა აქვს, რადგან ეს ფუნქცია ჯერ კიდევ Google-ის საძიებო ინფრასტრუქტურას ეყრდნობა. მთავარი პრობლემა ისაა, რომ AI-ის სხვა პლატფორმების „ქროლერები“ (crawlers) განსხვავებულად მუშაობენ.

Google-ის საძიებო ინფრასტრუქტურა გაცილებით კომპლექსურია და უამრავ სიგნალს ითვალისწინებს, რაც მცირე ტექნიკური ხარვეზების კომპენსირებას ახდენს. მაგალითად, კარგად ოპტიმიზებული ტექსტის, ძლიერი სქემა მარკირებისა და მაღალი ავტორიტეტის მქონე გვერდი შეიძლება კონკურენტზე მაღლა აღმოჩნდეს, თუნდაც ოდნავ ნელა იტვირთებოდეს. AI „ქროლერების“ უმეტესობა კი კოდს, ფორმატირებასა და სქემას აიგნორებს და მხოლოდ „შიშველ“ ტექსტს ამუშავებს. როდესაც სხვა სიგნალები არ არსებობს, ნებისმიერი ტექნიკური დაბრკოლება თქვენს ხილვადობაზე ბევრად დიდ გავლენას ახდენს.

განვიხილოთ ტექნიკური ვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფორმა — გვერდის ჩატვირთვის სიჩქარე. ნელი საიტი, როგორც წესი, მრავალი ფაქტორის ერთობლიობაა: გადატვირთული კოდი, არაეფექტური CSS, დიდი ზომის სურათები და სხვა. Google-ისთვის სიჩქარე რეიტინგის ერთ-ერთი ფაქტორია, მაგრამ AI-სთვის ის კიდევ უფრო კრიტიკულია. დენ ტეილორის კვლევამ, რომელმაც 2,138 ვებსაიტი შეისწავლა, აჩვენა, რომ Google-ის AI Mode-ში ციტირების რაოდენობა მკვეთრად ეცემა იმ საიტებისთვის, რომლებსაც ჩატვირთვის დაბალი სიჩქარე აქვთ (LCP და CLA მაჩვენებლები). საინტერესოა, რომ PageSpeed Insights-ის (PSI) საერთო ქულასთან კორელაცია არ დაფიქსირდა, რაც Core Web Vitals-ის მნიშვნელობას უსვამს ხაზს.

ეს ლოგიკა სხვა AI პლატფორმებზეც ვრცელდება. OpenAI-ის მონაცემებით, ChatGPT დღეში 2.5 მილიარდ მოთხოვნას ამუშავებს. ამ პროცესს უზარმაზარი გამოთვლითი რესურსი სჭირდება. ნელი და არაეფექტური ვებსაიტის დამუშავება „ქროლერისთვის“ მეტ რესურსს მოითხოვს. რატომ უნდა დახარჯოს ChatGPT-მ ძვირფასი რესურსი ნელ საიტზე, როდესაც იგივე ინფორმაციის მიღება უფრო სწრაფი და ეფექტური წყაროდან შეუძლია? AI პლატფორმები იძულებულნი გახდებიან, უპირატესობა მიანიჭონ სწრაფ საიტებს, რათა ხარჯები შეამცირონ.

ყოველივე ზემოთქმული კი იმას ეფუძნება, რომ AI „ქროლერს“ თქვენს საიტზე წვდომა საერთოდ აქვს. აღმოჩნდა, რომ ესეც კი არ არის გარანტირებული. Cloudflare-მა, მსოფლიოს ერთ-ერთმა უდიდესმა კონტენტის მიწოდების ქსელმა, ნაგულისხმევად დაიწყო AI „ქროლერების“ დაბლოკვა. ეს ნიშნავს, რომ თუ თქვენი საიტი Cloudflare-ს იყენებს და პარამეტრები არ შეგიმოწმებიათ, ის შესაძლოა უხილავი იყოს ChatGPT-სთვის, Claude-სა და Perplexity-სთვის. პრობლემა არა თქვენს კონტენტში, არამედ მესამე მხარის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაშია, რომლის შესახებაც შეიძლება არც კი იცოდეთ.

პრობლემის სათავე პასუხისმგებლობის გადანაწილებაშია. ტექნიკური ვალი გროვდება, რადგან ყველა ფიქრობს, რომ ეს სხვისი საქმეა. მარკეტინგის დირექტორი თვლის, რომ ეს დეველოპერების პასუხისმგებლობაა. დეველოპერები ფიქრობენ, რომ SEO გუნდმა უნდა მიუთითოს პრობლემებზე. SEO გუნდი კი ძველ აუდიტის მეთოდებს ეყრდნობა და თვლის, რომ ყველაფერი რიგზეა. გარე SEO სააგენტოს კი, თუ ეს კონტრაქტით პირდაპირ არ არის გათვალისწინებული, არ ევალება თქვენი ინფრასტრუქტურის ყველა ასპექტის მონიტორინგი AI-სთვის.

ნუ დაელოდებით, სანამ პრობლემა აშკარა გახდება და თქვენი ბრენდის ხილვადობა ხელოვნური ინტელექტის პასუხებში კატასტროფულად შემცირდება. დროა, ჩაატაროთ ტექნიკური აუდიტი ახალი რეალობის გათვალისწინებით, დაადგინოთ პასუხისმგებელი პირები და უზრუნველყოთ გუნდებს შორის ეფექტური კომუნიკაცია. შეწყვიტეთ ფიქრი, რომ ის, რაც გუშინ მუშაობდა, ხვალაც იმუშავებს. დაგროვილი ტექნიკური ვალი აუცილებლად იმოქმედებს თქვენს AI ხილვადობაზე. საკითხავი მხოლოდ ისაა, პრობლემას პროაქტიულად მოაგვარებთ ახლა, თუ დაელოდებით, სანამ თქვენი ონლაინ სამყარო ნგრევას დაიწყებს.