Satlyt-მა თანამგზავრების კოსმოსურ მონაცემთა ცენტრებად გადაქცევის გზაზე მნიშვნელოვან პროგრესს მიაღწია

სტარტაპმა Satlyt-მა, რომელიც არსებული თანამგზავრების მონაცემთა დამუშავების ქსელებად გადაქცევაზე მუშაობს, მორიგი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა. 13-თვიანი მუშაობის შემდეგ, კომპანიამ მიმდინარე თვის დასაწყისში წარმატებული ტესტირება ჩაატარა. პროექტი ჰიუსტონის უნივერსიტეტთან თანამშრომლობითა და NASA-ს დაფინანსებით განხორციელდა.

ჩატარებულმა ექსპერიმენტმა აჩვენა, თუ როგორ შეუძლია სტარტაპის პროგრამულ უზრუნველყოფას ორბიტაზე მყოფ კომპიუტერებს შორის დავალებების განაწილება, კომუნიკაციისა და ხელმისაწვდომი გამოთვლითი სიმძლავრეების გათვალისწინებით. პროექტის საბოლოო მიზანია ისეთი პროგრამული პლატფორმის შექმნა, რომელიც მრავალ თანამგზავრს ერთმანეთთან დააკავშირებს და გამოთვლით დავალებებს საერთო ქსელში გადაანაწილებს.

სისტემის მომხმარებლებს მხოლოდ წვდომის ნებართვების, პრიორიტეტებისა და საოპერაციო ლიმიტების განსაზღვრა მოუწევთ, ხოლო გადაწყვეტილებებს ამ ჩარჩოებში თავად პროგრამული უზრუნველყოფა მიიღებს. აღსანიშნავია, რომ Satlyt-ის პროგრამული უზრუნველყოფა უკვე განთავსებულია ორბიტაზე მყოფ სამ თანამგზავრზე, ხოლო ჩატარებული ტესტირება ამ ხედვის რეალიზაციისკენ გადადგმული პირველი ნაბიჯი იყო.

ტესტირების დეტალები და შედეგები

მიუხედავად იმისა, რომ ტესტირება NASA-ს მიერ დაფინანსებული კვლევის ფარგლებში ჩატარდა, სააგენტოს ჯერჯერობით არ შეურჩევია ეს ტექნოლოგია კონკრეტული მისიისთვის. თუმცა, NASA-ს მისიები იმავე გამოწვევების წინაშე დგანან, რომელთა გადაჭრასაც Satlyt-ი ცდილობს: შეზღუდული გამოთვლითი რესურსები, წყვეტილი კომუნიკაცია და დედამიწაზე სასარგებლო ინფორმაციის ოპერატიულად დაბრუნების საჭიროება.

ექსპერიმენტის მსვლელობისას კომპანიამ შექმნა სიმულირებული ქსელი, რომელიც შედგებოდა:

• ოთხი კომპიუტერისგან;
• ოთხი მომხმარებლისგან;
• რვა სერვისისგან.

ხომალდზე მყოფმა ერთმა ფიზიკურმა კომპიუტერმა ჩაატარა ექსპერიმენტი, შეაფასა ოთხი გამოთვლითი ჰოსტისგან შემდგარი სიმულირებული ქსელი და შედეგები დედამიწაზე გამოაგზავნა. ტესტმა დაადასტურა, რომ Satlyt-ის პროგრამულ უზრუნველყოფას შეუძლია სამოქმედო გეგმების გენერირება უშუალოდ ორბიტაზე მყოფ აპარატურაზე. სამომავლოდ იგეგმება დამატებითი ტესტირება იმის დასადგენად, თუ როგორ გადასცემენ კომპიუტერები ინფორმაციას ერთმანეთს პრაქტიკაში, როდესაც გამოყენებული იქნება რამდენიმე ფიზიკური მოწყობილობა.

ტექნიკური გამოწვევები და მიგნებები

ტესტირების შედეგად გამოიკვეთა გარკვეული კომპრომისები (trade-offs). ერთ-ერთმა მიდგომამ საუკეთესო შედეგი აჩვენა, თუმცა მას სხვა მეთოდებთან შედარებით მეტი გამოთვლითი სიმძლავრე დასჭირდა. მიუხედავად ამისა, კომპანია, რომელიც წელს TechCrunch Disrupt Battlefield-ის საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა, ამ შედეგს დიდ გამარჯვებად მიიჩნევს.

ხედვა და სამომავლო გეგმები

Satlyt-ი 2024 წელს რამა აფულომ დააფუძნა, რომელსაც მანამდე Google-სა და SpaceX-ში მუშაობის გამოცდილება ჰქონდა. მისი მიზანია კოსმოსური ხომალდები ვირტუალურ მონაცემთა ცენტრებად აქციოს. პროგრამული უზრუნველყოფა ოპერატორებს ეხმარება ხელოვნური ინტელექტისა და სხვა აპლიკაციების უშუალოდ ხომალდზე გაშვებაში. ეს საშუალებას იძლევა, მონაცემები დამუშავდეს იქ, სადაც ხდება მათი შეგროვება, რაც ამცირებს დამოკიდებულებას დედამიწაზე მონაცემთა გადმოგზავნასა (downlink) და სახმელეთო ანალიზზე.

მაგალითად, თუ კოსმოსური ხომალდი დედამიწაზე ტყის ხანძარს დააფიქსირებს, მსგავსი პროგრამული უზრუნველყოფა დაეხმარება მას რელევანტური ინფორმაციის ბევრად უფრო სწრაფად გადაცემაში. მიზანია ადამიანებმა სასარგებლო პასუხები უფრო მალე მიიღონ და ეფექტურად გამოიყენონ კომუნიკაციის შეზღუდული ფანჯრები.

სამომავლო განვითარებისთვის კომპანიას კიდევ ბევრი სამუშაო აქვს ჩასატარებელი:

• პროგრამული უზრუნველყოფის ტესტირება სხვადასხვა დატვირთვის, აპარატურისა და კავშირის პირობებში;
• გამოვლენილი ხარვეზის გამოსწორება, რომელიც დაკავშირებულია დაყოვნების დროის აღრიცხვასთან (სისტემა აფიქსირებდა მიღების დროს და არა გასულ დროს);
• უსაფრთხო გადაცემის პროტოკოლების და რესურსების დაგეგმვის სისტემების დახვეწა;
• აღდგენის მექანიზმების შექმნა იმ შემთხვევისთვის, როდესაც კომპიუტერებს შორის კავშირი წყდება.

Satlyt-ი ასევე იკვლევს აპლიკაციებს დაბალი დედამიწის ორბიტის მიღმაც, მათ შორის მთვარიდან 4K ვიდეო სტრიმინგის მხარდაჭერას NASA-ს მიერ დაფინანსებული სამუშაოების ფარგლებში. გრძელვადიანი მიზანია, დეველოპერებმა შეძლონ კოსმოსისთვის აპლიკაციების შექმნა ისე, რომ ყოველი მისიისთვის ინფრასტრუქტურის ხელახლა აშენება არ დასჭირდეთ.