Shark Tank-ის ვარსკვლავური სტარტაპის, Scholly-ის დამფუძნებელი Sallie Mae-ს სასამართლოში უჩივის: დავა მონაცემთა გაყიდვისა და უკანონო გათავისუფლების გამო

როდესაც კრის გრეიმ 2023 წელს Shark Tank-ის მიერ მხარდაჭერილი სტიპენდიების საძიებო სტარტაპი Scholly კომპანია Sallie Mae-ს მიჰყიდა, მას ეგონა, რომ დასახულ მიზანს მიაღწია. თუმცა, ამჟამად ის სტუდენტური სესხების გიგანტს სასამართლოში უჩივის. გრეი კომპანიას სამსახურიდან უკანონო დათხოვნაში ადანაშაულებს და აცხადებს, რომ Sallie Mae ყიდის მისი აპლიკაციის მიერ შეგროვებულ მონაცემებს, მათ შორის არასრულწლოვანთა პერსონალურ ინფორმაციას, მომხმარებლების სათანადო ინფორმირების გარეშე.

გრეიმ კომპანია ათი წლის წინ დააფუძნა იმ იმედით, რომ დახმარებოდა სტუდენტებს კოლეჯის სტიპენდიების უფრო მარტივად მოძიებაში. საქმიანობის დაწყებიდან ორ წელიწადში, შოუში Shark Tank მონაწილეობის შემდეგ, მან ინვესტორებად დეიმონდ ჯონი და ლორი გრეინერი მოიზიდა. ამ შესყიდვით გრეი გახდა ერთ-ერთი იმ მცირეოდენ შავკანიან დამფუძნებელს შორის, რომლებმაც ვენჩურული კაპიტალით მხარდაჭერილი ფინტექ-კომპანიის „ეგზიტი“ (გაყიდვა) განახორციელეს.

შესყიდვის შემდეგ გრეიმ Sallie Mae-ში ვიცე-პრეზიდენტის პოზიცია დაიკავა. TechCrunch-თან ექსკლუზიურ ინტერვიუში ის აღნიშნავს, რომ გეგმავდა Scholly-ის მასშტაბირებას და მის სრულიად უფასო პლატფორმად ქცევას. თუმცა, მოვლენები სხვაგვარად განვითარდა, რაც დეტალურად არის აღწერილი დელავერის შტატის სასამართლოში შეტანილ სარჩელსა და ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიაში (SEC) წარდგენილ საჩივარში.

გრეი ამტკიცებს, რომ Sallie Mae-მ გაათავისუფლა მისი თანამშრომლები, მათ შორის თანადამფუძნებლები, და დაარღვია დაპირება მომხმარებელთა მონაცემების არგაყიდვის შესახებ. სარჩელის მიხედვით, ის სამსახურიდან შესყიდვიდან ერთი წლის თავზე მას შემდეგ დაითხოვეს, რაც მონაცემთა კონფიდენციალურობის საკითხებთან დაკავშირებით შეშფოთება გამოთქვა. გრეი ითხოვს კომპენსაციას განაცდური ხელფასის სახით, საჯარიმო ზიანის ანაზღაურებასა და იურიდიული ხარჯების დაფარვას.

ალაბამიდან Shark Tank-ამდე

კრის გრეი ალაბამას შტატის ქალაქ ბირმინგემში, დაბალშემოსავლიან ოჯახში გაიზარდა. მისთვის უმაღლესი განათლების ბარიერები რეალური და მწვავე იყო. გარდა იმისა, რომ სწავლა ძვირი ღირდა, მას არ ჰქონდა წვდომა ინფორმაციაზე, რომელიც დაეხმარებოდა სწორი გადაწყვეტილების მიღებაში. ეს წნეხი კიდევ უფრო გაძლიერდა 2008 წლის რეცესიის დროს, როდესაც დედამ სამსახური დაკარგა.

„ამ გამოცდილებამ განსაზღვრა ჩემი დამოკიდებულება სტიპენდიების სისტემის მიმართ. განათლება და სტიპენდიები დავინახე არა როგორც დამსახურების, არამედ როგორც ხელმისაწვდომობის პრობლემა“, — იხსენებს გრეი.

სტიპენდიებზე განაცხადების შეტანისას მან აღმოაჩინა, რომ პროცესი ფრაგმენტირებული და არაეფექტური იყო. არ არსებობდა ცენტრალიზებული ძიების სისტემა, ხოლო არსებული საიტები სავსე იყო მოძველებული ინფორმაციითა და თაღლითური სქემებით. მიუხედავად ამისა, მან შვიდი თვის განმავლობაში, საჯარო ბიბლიოთეკის კომპიუტერების გამოყენებით, 75-მდე განაცხადი შეავსო და 1.3 მილიონი დოლარის ოდენობის დაფინანსება მოიპოვა, მათ შორის ბილ და მელინდა გეითსების ფონდიდან.

დრექსელის უნივერსიტეტში სწავლისას მან აღმოაჩინა, რომ სხვა სტუდენტებიც იმავე პრობლემის წინაშე იდგნენ. ამან საფუძველი ჩაუყარა Scholly-ის ალგორითმს, რომელიც რვა ძირითად კრიტერიუმს ეფუძნებოდა:

• ასაკი
• მდებარეობა
• ფაკულტეტი
• საშუალო ქულა (GPA)
• რასა
• სქესი
• სწავლის სფერო
• ფინანსური საჭიროება

2013 წელს გრეიმ, ნიკ პიროლოსთან და ბრაისონ ალეფთან ერთად, ოფიციალურად გაუშვა Scholly. თავდაპირველად პლატფორმა თვეში 0.99 დოლარი ღირდა, რაც ბიზნესის მდგრადობას მონაცემების გაყიდვის ან რეკლამების გარეშე უზრუნველყოფდა. Shark Tank-ში მონაწილეობის შემდეგ კომპანია „ფრიმიუმ“ (freemium) მოდელზე გადავიდა, მომხმარებელთა რაოდენობამ 5 მილიონს მიაღწია, ხოლო ჯამურმა შემოსავალმა 30 მილიონ დოლარს გადააჭარბა.

Sallie Mae-ს წინააღმდეგ: დავა მონაცემთა კონფიდენციალურობაზე

2023 წლის ივლისში Sallie Mae-მ Scholly შეიძინა. გრეი პროდუქტების მართვის ვიცე-პრეზიდენტად დაინიშნა. თუმცა, ერთი წლის შემდეგ, გრეის მტკიცებით, კომპანიამ Scholly-ის დამფუძნებელი გუნდი დაითხოვა. პარალელურად, მან შეიტყო აღმასრულებელი პირების გეგმების შესახებ მომხმარებელთა მონაცემების გაყიდვასთან დაკავშირებით.

გრეი აცხადებს, რომ Sallie Mae-მ შექმნა შვილობილი კომპანია SLM Education Services, LLC და ვებგვერდი Sallie.com, რათა გვერდი აუაროს საბანკო რეგულაციებს. ვინაიდან Sallie.com არ არის მკაცრად რეგულირებული ფინანსური ინსტიტუტი, ის თავის კონფიდენციალურობის პოლიტიკაში უთითებს, რომ მესამე მხარეებზე ყიდის შემდეგ მონაცემებს:

• სახელი, ტელეფონის ნომერი და ელფოსტა
• ასაკი, რასა და სქესი
• განათლების ისტორია
• გეოლოკაციის მონაცემები

მონაცემების მყიდველებს შორის სახელდებიან სარეკლამო ქსელები, საგანმანათლებლო დაწესებულებები და ბრენდები. გრეი მიიჩნევს, რომ Sallie.com-ის დიზაინი შეგნებულად ჰგავს Sallie Mae-ს ოფიციალურ საბანკო საიტს, რათა სტუდენტებმა შეცდომით ენდონ მას და გასცენ პერსონალური ინფორმაცია.

„მე მივყიდე Scholly რეგულირებად ბანკს, რადგან მჯეროდა, რომ ის დაიცავდა სტუდენტებს, რომლებიც ჩვენ გვენდობოდნენ. ამის ნაცვლად, დავინახე, როგორ შექმნა კომპანიამ არასაბანკო შვილობილი სტრუქტურა იმის გასაკეთებლად, რისი უფლებაც თავად ბანკს კანონით არ აქვს: სტუდენტების მონაცემების გაყიდვა“, — აცხადებს გრეი.

Sallie Mae-მ ბრალდებები უარყო. კომპანიის ვიცე-პრეზიდენტმა რიკ კასტელანომ განაცხადა, რომ ყოფილი თანამშრომლის ბრალდებები „უსაფუძვლოა“ და კომპანია აპირებს საკუთარი სიმართლის სასამართლოში დამტკიცებას. მან უარი თქვა კონკრეტულ კითხვებზე პასუხის გაცემაზე მონაცემთა კონფიდენციალურობის პრაქტიკასთან დაკავშირებით.

აღსანიშნავია, რომ ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც Sallie Mae-სთან დაკავშირებული კომპანია მსგავს სკანდალში ეხვევა. Navient-ს, რომელიც Sallie Mae-ს 2014 წელს გამოეყო, არაერთხელ დაეკისრა ჯარიმები მომხმარებელთა მოტყუებისა და მტაცებლური დაკრედიტების გამო.

მიუხედავად სამართლებრივი დავისა, გრეი აღნიშნავს, რომ Scholly-ის გაყიდვას არ ნანობს, რადგან ამან პლატფორმა სტუდენტებისთვის უფასო გახადა. თუმცა, ის ხაზს უსვამს, რომ კვლავაც ხმამაღლა ისაუბრებს დარღვევებზე, რადგან სჯერა, რომ აღმასრულებელ პირებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა, შეცვალონ კომპანიის კურსი კანონისა და სამართლიანი ბიზნესპრაქტიკის შესაბამისად.