SpaceX-ის IPO: უახლესი ამბები და ყველაფერი, რაც ინვესტორებმა უნდა იცოდნენ

SpaceX წლების განმავლობაში მედიის, ინვესტორებისა და საზოგადოების ყურადღების ცენტრშია. ეს ინტერესი განპირობებულია კომპანიის მრავალჯერადი გამოყენების რაკეტებით, Starlink-ის თანამგზავრული ქსელის განვითარებითა და, რა თქმა უნდა, მისი დამფუძნებლისა და აღმასრულებელი დირექტორის, ილონ მასკის ფიგურით. თუმცა, კომპანიის 24-წლიან ისტორიაში აქციების პირველადი საჯარო შეთავაზება (IPO) ყველაზე მასშტაბური მოვლენაა.

ამ IPO-ს მიმართ ინტერესი მისი უპრეცედენტო მასშტაბით არის განპირობებული. კომპანიამ 555,6 მილიონი აქცია თითო 135 დოლარად შეაფასა, რათა 75 მილიარდი დოლარი მოეზიდა, რაც მას ისტორიაში უმსხვილეს IPO-დ აქცევს. ამ ფასით, გარიგება ილონ მასკს მსოფლიოს პირველ ტრილიონერად აქცევს. SpaceX-ის განვითარების გზას, მის სირთულეებსა და წარმატებებს ადრეული დღეებიდანვე აქტიურად აკვირდებოდნენ ანალიტიკოსები და ეს სტატია მუდმივად განახლდება კომპანიის საჯარო დებიუტის შესახებ უახლესი ამბებით.

უახლესი ინფორმაცია SpaceX-ის IPO-ს შესახებ

SpaceX-ის აქციებით ვაჭრობა Nasdaq-ის ბირჟაზე 150 დოლარად დაიწყო, რაც ისტორიაში ყველაზე მეტად მოსალოდნელი დებიუტისთვის 11%-იან ზრდას ნიშნავს. აქციების ფასი ზრდას განაგრძობს. შუადღის ვაჭრობისას SpaceX-ის აქციების ღირებულება 30%-ით გაიზარდა. როგორც მოსალოდნელი იყო, ვაჭრობის მოცულობა საკმაოდ მაღალია.

Robinhood-ის განცხადებით, მათ სავაჭრო პლატფორმაზე SpaceX-ის ისტორიული დებიუტის შემდეგ რეკორდული ტრაფიკი დაფიქსირდა. პარასკევს CNBC-სთან ინტერვიუში SpaceX-ის საოპერაციო დირექტორმა (COO), გვინ შოტველმა რამდენიმე საინტერესო კომენტარი გააკეთა, რომელმაც შესაძლოა Tesla-ს აქციონერების ყურადღებაც მიიპყროს. შოტველმა აღნიშნა, რომ „SpaceX-ისა და Tesla-ს შერწყმამ შესაძლოა ილონ მასკის ცხოვრება ოდნავ გაამარტივოს“.

როგორ ვადევნოთ თვალი SpaceX-ის IPO-ს

ასეთი მასშტაბური შეთავაზებისას კულისებს მიღმა უამრავი ფინანსური მექანიზმი მუშაობს. პირველი კითხვაა, თუ როდის ხდება აქცია ბაზარზე ხელმისაწვდომი ვაჭრობის დასაწყებად. SpaceX-ის დებიუტი Nasdaq-ზე შედგა და ოფიციალური მონაცემების ნახვა შესაძლებელია Nasdaq-ის პლატფორმაზე, სადაც ფასი რეალურ დროში აისახება. Nasdaq-მა ასევე გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც ასახულია SpaceX-ის გუნდის მიერ ბირჟის ზარის დარეკვის ცერემონია.

თუმცა, ფასი სურათის მხოლოდ ნაწილია. უახლესი და დეტალური ინფორმაციისთვის რეკომენდებულია ისეთი ფინანსური გამოცემების თვალყურის დევნება, როგორიცაა Bloomberg და CNBC. ორივე მათგანს აქვს პირდაპირი რეპორტაჟები და დეტალურად აშუქებენ ნებისმიერ შეფერხებას, რაც შესაძლოა აქციების ბაზარზე განთავსებისას წარმოიქმნას.

SpaceX-ის IPO ციფრებში

აქ განხილულია რამდენიმე მნიშვნელოვანი მაჩვენებელი და თანხა, რომელიც კომპანიის S-1 ფორმაშია მითითებული:

2025 წელს SpaceX-მა 4,9 მილიარდი დოლარი დაკარგა, მაშინ როცა შემოსავალმა 18 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა.
კომპანიის დაარსებიდან დღემდე ჯამურმა ზარალმა 37 მილიარდ დოლარზე მეტი შეადგინა.
4,400: ეს არის SpaceX-ის იმ თანამშრომელთა რაოდენობა, რომლებიც NYT-ის თანახმად, შესაძლოა მილიონერები გახდნენ.
ილონ მასკის ქონება 1,75 ტრილიონი დოლარის ღირებულების IPO-ს ფონზე რეკორდულ ნიშნულს აღწევს.

ვინ იგებს და ვინ — არა

SpaceX-ის IPO ისტორიაში უმსხვილესია, რაც დიდ მოგებას ნიშნავს ზოგიერთი ინვესტორისთვის, თანამშრომლისთვის და, რა თქმა უნდა, თავად ილონ მასკისთვის.

ილონ მასკი ხდება მსოფლიოს პირველი ტრილიონერი: ისტორიულმა IPO-მ მასკის ქაღალდზე არსებული ქონება 1 ტრილიონ დოლარზე მეტამდე გაზარდა.
ძალაუფლების კონცენტრაცია: მასკი, რომელიც ხმის უფლების 50%-ზე მეტს ფლობს, საჯარო კომპანიად ქცეულ SpaceX-ზე მონარქიულ კონტროლს შეინარჩუნებს. ეს კონტროლი ბევრად აღემატება იმას, რაც სხვა ტექნოლოგიური კომპანიების დამფუძნებლებს აქვთ.
მთავარი ბენეფიციარები: მასკი ფლობს ყველაზე დიდ წილს, თუმცა მისი გარემოცვის რამდენიმე წევრიც დიდ სარგებელს მიიღებს.
SPV ინვესტორების რისკები: სპეციალური დანიშნულების ერთეულების (SPV) მეშვეობით ინვესტირებული პირები IPO-ს შემდგომი შეზღუდვების (lock-up) მოხსნამდე ვერ გაიგებენ თავიანთი აქტივების რეალურ ღირებულებას. მათ შესაძლოა შეექმნათ ფარული გადასახადების, გადახდების დაგვიანებისა და თაღლითობის რისკები.

რა წერია S-1 დოკუმენტში

S-1 სარეგისტრაციო დოკუმენტმა მსოფლიოს საშუალება მისცა, პირველად ჩაეხედა SpaceX-ის შიდა სამზარეულოში, მათ შორის ფინანსებსა და სხვადასხვა ბიზნეს მიმართულებებში. აი, რა გამოიკვეთა დოკუმენტიდან:

SpaceX-ის IPO-ს დეტალებში დომინირებს Starlink-ის თანამგზავრული ინტერნეტი, 37 მილიარდ დოლარზე მეტი ზარალი და სამომავლო პერსპექტივები xAI დივიზიონის მეშვეობით.
Starship-ის მრავალჯერადი გამოყენების პერსპექტივა ბუნდოვანი ჩანს S-1 დოკუმენტისა და ბოლო ტესტების შემდეგ, რამაც შესაძლოა კომპანიის ოპტიმისტებიც და კრიტიკოსებიც იმედგაცრუებული დატოვოს.
კომპანია აფრთხილებს ინვესტორებს აქციების სამომავლო გაუფასურების (dilution) შესახებ, რაც კიდევ უფრო აძლიერებს Tesla-სთან შესაძლო შერწყმის შესახებ ჭორებს.

IPO-მდე გაფორმებული გარიგებები

საჯარო დებიუტამდე SpaceX-მა რამდენიმე მსხვილი გარიგება გააფორმა გამოთვლითი სიმძლავრეების გაყიდვის მიზნით, რათა ბალანსი გაეუმჯობესებინა:

Anthropic: გადაუხდის xAI-ს 1,25 მილიარდ დოლარს თვეში გამოთვლითი სიმძლავრეებისთვის. ილონ მასკი ცდილობს შეამციროს ამ კონტრაქტის ხანგრძლივობის მნიშვნელობა საჯარო განცხადებებში.
Google: გადაუხდის SpaceX-ს 920 მილიონ დოლარს თვეში. Google-ის წარმომადგენლის თქმით, ეს არის მოკლევადიანი გარიგება AI პროდუქტებზე მოულოდნელად გაზრდილი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად.

ეს სტატია თავდაპირველად 2026 წლის 12 ივნისს გამოქვეყნდა და მას შემდეგ მუდმივად ახლდება SpaceX-ის IPO-სთან, აქციების ფასთან და სხვა დაკავშირებულ მოვლენებთან ერთად.