SpaceX საჯარო კომპანია გახდა: ყველაფერი, რაც ისტორიული IPO-ს შესახებ უნდა იცოდეთ

SpaceX წლების განმავლობაში მედიის, ინვესტორებისა და საზოგადოების ყურადღების ცენტრში იყო. ამ ინტერესს განაპირობებდა კომპანიის მრავალჯერადი გამოყენების რაკეტების გაშვებები, Starlink-ის თანამგზავრული ქსელის განვითარება და, რა თქმა უნდა, მისი დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი ილონ მასკი. თუმცა, კომპანიის 24-წლიან ისტორიაში არაფერი შეედრება მის პირველად საჯარო შეთავაზებას (IPO).

ამ მოვლენით თითქმის ყველა დაინტერესდა, რაც, სავარაუდოდ, IPO-ს მასშტაბებმა განაპირობა. კომპანიამ 555,6 მილიონი აქცია თითო 135 დოლარად შეაფასა და 75 მილიარდი დოლარის მოზიდვა შეძლო. ეს შედეგი ისტორიაში უმსხვილესი IPO გახდა, რამაც ილონ მასკი მსოფლიოს პირველ ტრილიონერად აქცია. TechCrunch-ი SpaceX-ის საწყის ეტაპებს, სირთულეებსა და წარმატებებს ადრეული დღეებიდანვე აკვირდებოდა და კვლავ აგრძელებს მომავალი მოვლენების გაშუქებას.

ქვემოთ მოცემულია ყველა რელევანტური სიახლე SpaceX-ის IPO-ს შესახებ, მათ შორის მნიშვნელოვანი განახლებები მას შემდეგ, რაც კომპანია საჯარო გახდა.

SpaceX საჯაროა: რა ხდება ახლა?

ვაჭრობის პირველივე სრულ დღეს SpaceX-ის აქციების ფასი კიდევ უფრო გაიზარდა. აღმოსავლეთის დროით (ET) 14:30 საათისთვის, აქციების ღირებულება 15%-ზე მეტით გაიზარდა და 186,15 დოლარი შეადგინა.

უახლესი ცნობები SpaceX-ის IPO-ს შესახებ

12 ივნისს Nasdaq-ის ბირჟაზე SpaceX-ის აქციები 150 დოლარად გაიხსნა, რაც ისტორიაში ყველაზე მეტად ნანატრი დებიუტისთვის 11%-იან ზრდას ნიშნავდა. ზრდის ტენდენცია გაგრძელდა და შუადღის ვაჭრობისას აქციების ფასმა 30%-ით მოიმატა. საბოლოოდ, ვაჭრობა 160,95 დოლარზე დაიხურა, რაც 19%-იან მატებას წარმოადგენს.

როგორც მოსალოდნელი იყო, ვაჭრობის მოცულობა ძალიან მაღალი აღმოჩნდა. Robinhood-ის განცხადებით, მათ სავაჭრო პლატფორმაზე რეკორდული ტრაფიკი დაფიქსირდა SpaceX-ის ისტორიული დებიუტიდან რამდენიმე საათში.

12 ივნისს CNBC-სთან ინტერვიუში SpaceX-ის საოპერაციო დირექტორმა (COO) გვინ შოტუელმა რამდენიმე საინტერესო კომენტარი გააკეთა. ერთ-ერთმა მათგანმა შესაძლოა Tesla-ს აქციონერების ყურადღება მიიპყროს: შოტუელმა აღნიშნა, რომ „SpaceX-ისა და Tesla-ს შერწყმამ შესაძლოა ილონის ცხოვრება ცოტათი გაუმარტივოს“.

ამ პროცესით ისარგებლეს ბანკებმაც, რომლებმაც საკომისიოების სახით ჯამში 500 მილიონი დოლარი მიიღეს. WSJ-ის თანახმად, ყველაზე დიდი მოგება Goldman Sachs-მა და Morgan Stanley-მ ნახეს.

მოვლენების სიღრმისეული ანალიზისთვის და SpaceX-ის საჯარო კომპანიად გახდომის შორსმიმავალი შედეგების განსახილველად, შეგიძლიათ მოუსმინოთ Equity პოდკასტის სპეციალურ ეპიზოდს აქ ან YouTube-ის ბმულზე.

როგორ ვადევნოთ თვალი SpaceX-ის IPO-ს

ასეთი მასშტაბური შეთავაზებისას კულისებში უამრავი ფინანსური მექანიზმი მუშაობს. SpaceX-ის დებიუტი Nasdaq-ზე შედგა და ოფიციალური მონაცემების ნახვა Nasdaq-ის გვერდზეა შესაძლებელი, სადაც ფასის განახლება რეალურ რეჟიმში ხდება. Nasdaq-მა ასევე გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც SpaceX-ის გუნდი სიმბოლურად ზარს რეკავს.

თუმცა, ფასი მხოლოდ სურათის ნაწილია. უახლესი ინფორმაციის მისაღებად საუკეთესო წყაროა ისეთი ფინანსური გამოცემები, როგორიცაა Bloomberg და CNBC, რომლებიც პირდაპირ რეჟიმში აშუქებენ მოვლენებს და ნებისმიერ შეფერხებას, რაც შესაძლოა აქციების ბაზარზე განთავსებას მოჰყვეს.

SpaceX-ის IPO ციფრებში

აქ განვიხილავთ რამდენიმე მნიშვნელოვან ციფრს კომპანიის S-1 ფორმიდან:

• 2025 წელს SpaceX-მა 4,9 მილიარდი დოლარი დაკარგა 18 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავლის ფონზე.
• დაარსების დღიდან კომპანიის ჯამური ზარალი 37 მილიარდ დოლარს აღემატება.
• 4 400 — სწორედ ამდენი თანამშრომელი შეიძლება გახდეს მილიონერი NYT-ის პროგნოზით.

ვინ იგებს და ვინ — არა

SpaceX-ის IPO ისტორიაში უმსხვილესია, რაც დიდ მოგებას ნიშნავს ინვესტორებისთვის, თანამშრომლებისთვის და თავად ილონ მასკისთვის.

ილონ მასკი მსოფლიოს პირველი ტრილიონერი გახდა. ამ ისტორიულმა მოვლენამ მისი ქონება 1,000,000,000,000 დოლარზე მეტად გაზარდა იმ დროს, როდესაც ის იმაზე მეტად ძლიერია, ვიდრე ოდესმე. მასკი, რომელიც ხმის უფლების 50%-ზე მეტს ფლობს, საჯარო კომპანიაზე „მონარქიულ“ კონტროლს შეინარჩუნებს — ეს ძალაუფლება ბევრად აღემატება სხვა ტექნოლოგიური დამფუძნებლების გავლენას.

თუმცა, ყველა ინვესტორი არ არის თანაბარ პირობებში. მცირე SPV (Special Purpose Vehicle) ინვესტორები შესაძლოა ფარულ საკომისიოებს, გადახდების ხანგრძლივ დაგვიანებას და თაღლითობის რისკებსაც კი წააწყდნენ.

რა წერია S-1 დოკუმენტში

S-1 სარეგისტრაციო დოკუმენტმა მსოფლიოს SpaceX-ის შიდა ფინანსებსა და ბიზნეს სტრუქტურაზე უპრეცედენტო ინფორმაცია მიაწოდა:

• AI და Starlink: დოკუმენტი აღწერს ბიზნესს, სადაც დომინირებს Starlink-ის თანამგზავრული ინტერნეტი და სამომავლო იმედები მყარდება xAI დივიზიონზე.
• Starship-ის მომავალი: რაკეტის მრავალჯერადი გამოყენების პერსპექტივა S-1-ის მიხედვით ბუნდოვანი ჩანს, რამაც შესაძლოა ზოგიერთი კრიტიკოსი და მხარდამჭერი დააფიქროს.
• აქციების გაუფასურება: კომპანიამ გააფრთხილა პოტენციური ინვესტორები აქციების შესაძლო გაუფასურების (dilution) შესახებ, რაც კიდევ უფრო აძლიერებს Tesla-სთან შერწყმის შესახებ ხმებს.

IPO-მდე გაფორმებული გარიგებები

საჯარო ბაზარზე გასვლამდე SpaceX-მა ბალანსის გასაუმჯობესებლად რამდენიმე მსხვილი გარიგება გააფორმა გამოთვლითი სიმძლავრეების გაყიდვის მიმართულებით:

• Anthropic: გადაუხდის xAI-ს 1,25 მილიარდ დოლარს თვეში. ილონ მასკი ამ კონტრაქტის ხანგრძლივობასთან დაკავშირებით სხვადასხვაგვარ განცხადებებს აკეთებს.
• Google: გადაუხდის SpaceX-ს 920 მილიონ დოლარს თვეში. Google-ის წარმომადგენლის თქმით, ეს არის მოკლევადიანი გარიგება AI პროდუქტებზე მოულოდნელი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად.