ტრამპის ადმინისტრაციამ შესაძლოა OpenAI-ის წილი მიიღოს

პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა პარასკევს განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელექტის (AI) კომპანიებთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს ისეთი გარიგებების თაობაზე, რომელთა მეშვეობითაც „ამერიკელი ხალხი AI-ის წარმატებისგან სარგებელს მიიღებს“. მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპს კონკრეტული კომპანიები არ დაუსახელებია, OpenAI ყველაზე სავარაუდო კანდიდატად მიიჩნევა, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც CNBC-მ გაავრცელა ინფორმაცია ადმინისტრაციასა და კომპანიას შორის წილის ფლობის შესახებ მიმდინარე დისკუსიებზე.

CNBC-ის ცნობით, აღნიშნული წილი შესაძლოა გამოყენებულ იქნას „საზოგადოებრივი კეთილდღეობის ფონდის“ (Public Wealth Fund) დასაფინანსებლად, რომლის შექმნის იდეაც თავად OpenAI-მ წამოაყენა. კომპანიის გეგმის მიხედვით, ფონდიდან მიღებული შემოსავლები პირდაპირ მოქალაქეებზე განაწილდება. ეს საშუალებას მისცემს მეტ ადამიანს, მიიღოს პირდაპირი სარგებელი AI-ზე დაფუძნებული ეკონომიკური ზრდისგან, მიუხედავად მათი საწყისი კაპიტალისა თუ ფინანსური მდგომარეობისა.

Bloomberg-ის ინფორმაციით, როდესაც ჟურნალისტებმა Air Force One-ის ბორტზე ტრამპს ამ იდეის შესახებ ჰკითხეს, მან უპასუხა, რომ AI კომპანიების ხელმძღვანელებთან განიხილავს „კონცეფციებს, რომელთა ფარგლებშიც გარკვეული წილები ამერიკულ საზოგადოებას გადაეცემა და ხალხი, არსებითად, ამ კომპანიების პარტნიორი გახდება“. Bloomberg ასევე აღნიშნავს, რომ OpenAI-ის აღმასრულებელი დირექტორი, სემ ალტმანი, მსხვილ AI კომპანიებში სახელმწიფოს წილის ფლობის იდეას 2025 წლის დასაწყისიდან განიხილავს.

სახელმწიფო ინტერესი და პოლიტიკური კონტექსტი

აღნიშნული ინიციატივა ემთხვევა ტრამპის ფართო ინტერესს მომგებიან კომპანიებში სახელმწიფო საკუთრების ფლობის მიმართ. ამის მაგალითია გასულ წელს მომხდარი ფაქტი, როდესაც მთავრობამ ფინანსური სირთულეების მქონე ჩიპების მწარმოებელი კომპანია Intel-ის 10%-იანი წილი მიიღო.

საინტერესოა, რომ მსგავსმა იდეამ მხარდაჭერა მემარცხენე ფლანგზეც ჰპოვა. სენატორმა ბერნი სანდერსმა ამ კვირაში წამოაყენა ინიციატივა ერთჯერადი, 50%-იანი გადასახადის შესახებ, რომელიც ისეთმა კომპანიებმა, როგორიცაა OpenAI, Anthropic და xAI (რომელიც SpaceX-ის ნაწილია), აქციების სახით უნდა გადაიხადონ. იმის გათვალისწინებით, რომ ყველა ეს კომპანია მიმდინარე წელს შესაძლოა საჯარო გახდეს (IPO), სანდერსი ამტკიცებს, რომ ეს გადასახადი „საზოგადოებას მისცემს პირდაპირ როლს ამ ტექნოლოგიის მომავლის განსაზღვრაში“ და უზრუნველყოფს, რომ AI-ს მიერ გენერირებული ტრილიონობით დოლარი ყველას ცხოვრების გასაუმჯობესებლად იქნას გამოყენებული.

ექსპერტების შეფასებები და რისკები

დევიდ საქსმა, ინვესტორმა და პოდკასტერმა, რომელმაც ახლახან დატოვა ტრამპის მრჩევლის პოსტი AI-სა და კრიპტო საკითხებში, სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ მისთვის გასაგებია, რატომ არის სანდერსის იდეა პოპულარული ბევრ მემარჯვენე პოლიტიკოსშიც კი. თუმცა, მან გააფრთხილა საზოგადოება, რომ ეს რეალურად „დააჩქარებს კორპორაციებისა და მთავრობის შერწყმას, რომლისკენაც ისედაც მივიწევთ“. ამჟამად საქსი პრეზიდენტის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების მრჩეველთა საბჭოს თანათავმჯდომარეა.

სხვადასხვა სოციალურ პლატფორმაზე კრიტიკული მოსაზრებებიც გაისმა. Microsoft-ის ყოფილმა თანამშრომელმა, დეირ ობასანჯომ, გამოთქვა ვარაუდი, რომ „უკვე მზადდება ნიადაგი OpenAI-ის სახელმწიფო გადარჩენის (bailout) გეგმისთვის“.

სტატიებში მოცემული ბმულების მეშვეობით პროდუქტის შეძენის შემთხვევაში, ჩვენ შესაძლოა მივიღოთ მცირე საკომისიო, რაც გავლენას არ ახდენს ჩვენს სარედაქციო დამოუკიდებლობაზე.