Zepto-ს IPO-ს დეტალები: სწრაფი ზრდა, მზარდი ზარალი და კითხვები კომპანიის რეალურ ღირებულებაზე

ინდურმა სწრაფი კომერციის სტარტაპმა Zepto-მ საჯარო შეთავაზების (IPO) გეგმები გაასაჯაროვა. კომპანიის IPO-ს მოცულობა, სავარაუდოდ, 1 მილიარდ დოლარს მიაღწევს, რაც მას Y Combinator-ის ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ პროექტად აქცევს აშშ-ის ფარგლებს გარეთ. ორშაბათს გამოქვეყნებული დოკუმენტები იძლევა იშვიათ შესაძლებლობას, დავინახოთ, როგორ აპირებს ინდოეთის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სტარტაპი ზრდის ტემპის შენარჩუნებას საფონდო ბირჟაზე გასვლის შემდეგ.

2026 ფისკალურ წელს Zepto-ს სარეკლამო შემოსავალი წლიურად 151%-ზე მეტით გაიზარდა და 16,4 მილიარდი რუპია (დაახლოებით 171 მილიონი დოლარი) შეადგინა. ეს მაჩვენებელი აჭარბებს კომპანიის საოპერაციო შემოსავლის ზრდას, რომელიც 104%-ით გაიზარდა და 115,5 მილიარდ რუპიას (დაახლოებით 2,4 მილიარდი დოლარი) მიაღწია. მიუხედავად იმისა, რომ სურსათის მიწოდება კვლავ რჩება Zepto-ს ძირითად ბიზნესად, სარეკლამო მიმართულების სწრაფი ზრდა მიუთითებს სტრატეგიულ ცვლილებაზე — ეს არის მოდელი, რომელსაც Amazon-მა ჩაუყარა საფუძველი და საკუთარი პლატფორმა მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე მომგებიან სარეკლამო ბიზნესად აქცია.

Zepto 2021 წელს სტენფორდის უნივერსიტეტიდან გამორიცხულმა სტუდენტებმა, ადიტ პალიჩამ და კაივალია ვოჰრამ დააფუძნეს. კომპანია ინდოეთის ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ სტარტაპად იქცა, რომელიც კონკურენციას უწევს Zomato-ს მფლობელობაში არსებულ Blinkit-ს და Swiggy-ს Instamart-ს. ბოლო თვეებში ამ სეგმენტში აქტივობა Amazon-მა და Walmart-ის მიერ მხარდაჭერილმა Flipkart-მაც გააძლიერეს.

ოპერაციული მაჩვენებლები და ზრდის ტემპი

მზარდი კონკურენციის მიუხედავად, Zepto აგრძელებს მომხმარებლებისა და შეკვეთების რაოდენობის სწრაფ ზრდას. პროსპექტის პროექტის მიხედვით:

• 2026 ფისკალურ წელს კომპანიამ 640 მილიონზე მეტი შეკვეთა დაამუშავა, რაც თითქმის ორჯერ აღემატება წინა წლის მაჩვენებელს.
• ტრანზაქციების განმახორციელებელი მომხმარებლების წლიური რაოდენობა თითქმის 48 მილიონამდე გაიზარდა.
• მაღაზიების ქსელი 1,139 ობიექტამდე გაფართოვდა, ამასთანავე, გაიზარდა შეკვეთების რაოდენობა თითოეულ მაღაზიაზე, რაც მოთხოვნის ზრდაზე მიუთითებს.

ფინანსური გამოწვევები და ზარალი

სწრაფი ზრდა დიდ ხარჯებთან არის დაკავშირებული. Zepto კვლავ წამგებიანია: 2026 ფისკალურ წელს წმინდა ზარალმა 59,1 მილიარდი რუპია (დაახლოებით 617,36 მილიონი დოლარი) შეადგინა, მაშინ როცა წინა წელს ეს მაჩვენებელი 47,0 მილიარდი რუპია (დაახლოებით 492,45 მილიონი დოლარი) იყო. კომპანიამ დოკუმენტაციაში აღიარა, რომ შესაძლოა ზარალი მომავალშიც გაგრძელდეს და ვერ მოხერხდეს ზრდის ისტორიული ტემპების შენარჩუნება.

IPO-ს სტრუქტურა და ინვესტორები

Zepto გეგმავს 80,1 მილიარდ რუპიამდე (დაახლოებით 837,41 მილიონი დოლარი) მოზიდვას აქციების ახალი ემისიის გზით. IPO ასევე მოიცავს არსებული ინვესტორების მიერ 113,5 მილიონამდე აქციის გაყიდვას (offer-for-sale). გამყიდველებს შორის არიან Nexus Venture Partners, Contrary და Razor Ventures.

სტარტაპმა ასევე აღნიშნა, რომ შესაძლოა მოიზიდოს 16,02 მილიარდ რუპიამდე (დაახლოებით 167 მილიონი დოლარი) ინვესტორებისგან IPO-მდე განთავსების (pre-IPO placement) ფარგლებში. აღსანიშნავია, რომ რამდენიმე მსხვილი აქციონერი, მათ შორის Y Combinator-თან დაკავშირებული ფონდები, Lightspeed, StepStone, Groom და Glade Brook, არ მონაწილეობენ აქციების გაყიდვაში და ინარჩუნებენ თავიანთ წილებს.

გაურკვევლობა ვალუაციასთან დაკავშირებით და სამართლებრივი საკითხები

Zepto-ს საბაზრო ღირებულება კვლავ გაურკვეველია. მიუხედავად იმისა, რომ ოქტომბრის საინვესტიციო რაუნდში კომპანია 7 მილიარდ დოლარად შეფასდა, ზოგიერთი ფონდი და საოჯახო ოფისი მიიჩნევს, რომ მისი რეალური ღირებულება ამ ნიშნულზე ბევრად დაბალია.

გარდა ამისა, დოკუმენტაციამ გამოავლინა, რომ აპრილში კომპანიის დამფუძნებლებმა უწყება მიიღეს ინდოეთის ფულის გათეთრების წინააღმდეგ ბრძოლის სააგენტოსგან (Enforcement Directorate). უწყება ეხებოდა ინფორმაციას უცხოური ინვესტიციების, აქციონერთა სტრუქტურისა და სავალუტო კანონმდებლობის შესახებ. დამფუძნებლები გამოცხადდნენ სააგენტოში და წარადგინეს მოთხოვნილი დოკუმენტაცია. კომპანიის განცხადებით, მას შემდეგ მარეგულირებლისგან დამატებითი შეტყობინება არ მიუღიათ, თუმცა სამომავლო გამოძიებებს ან ჯარიმებს არ გამორიცხავენ.

IPO-სთვის მზადება მრავალწლიანი პროცესის კულმინაციაა. გასულ წელს Zepto-მ იურიდიული მისამართი სინგაპურიდან ინდოეთში გადაიტანა, რითაც შეუერთდა იმ სტარტაპების რიცხვს, რომლებიც ჰოლდინგური კომპანიების რესტრუქტურიზაციას ახდენენ ადგილობრივ საფონდო ბირჟებზე გასვლის მიზნით.