ორშაბათს ღამით, მანჰეტენზე მდებარე Webster Hall-ში, ნიუ-იორკის მერმა ზოჰრან მამდანიმ და აქტივისტმა, სერიალ „Broad City“-ს ვარსკვლავმა ილანა გლეიზერმა ხელოვნური ინტელექტის (AI) მომავალზე ისაუბრეს. შეხვედრისას გლეიზერმა მერს კითხვები დაუსვა იმის შესახებ, თუ რა გავლენას მოახდენს ეს ტექნოლოგია საზოგადოებაზე.

მამდანიმ ნიუ-იორკელებს მოუწოდა, არ დანებდნენ იმ განცდას, თითქოს ხელოვნური ინტელექტის მიერ სამუშაო ადგილების დაკავება, ბავშვების გონებაზე გავლენის მოხდენა და ადამიანური ღირსების ხელყოფა გარდაუვალია. მისი თქმით, საზოგადოებამ კონტროლი საკუთარ თავზე უნდა აიღოს. ეს განცხადება იმ ფონზე გაკეთდა, როდესაც ფედერალური მთავრობა AI-ის რეგულირებისთვის მცირეს აკეთებს, რაც ქალაქებს აიძულებს, დამოუკიდებლად იმოქმედონ.

ღონისძიებაზე „The People’s AI Assembly“, რომელიც ანალიტიკური ცენტრის AI Now Institute-ის მიერ იყო ორგანიზებული, მამდანიმ აღნიშნა, რომ ტექნოლოგიის სწრაფი დანერგვა არ არის გარდაუვალი პროცესი და საჯარო მოხელეებმა AI კომპანიებს პასუხისმგებლობა უნდა დააკისრონ. გასულ თვეში მერმა გამოსცა განკარგულება, რომელიც კრძალავს ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას დაწყებით და საშუალო სკოლებში.

ილანა გლეიზერმა, რომელიც თავადაც მშობელია, აღნიშნა, რომ საკლასო ოთახებში ამ ტექნოლოგიის გამოჩენა მას აშფოთებს. „ეს უბრალოდ მანერვიულებს. ისეთი შეგრძნებაა, თითქოს ეს ყველაფერი ჩვენი თანხმობის გარეშე ხდება... თითქოს ეს აუცილებლად უნდა იყოს სკოლებში. ორი წლის წინ ასე არ იყო. რატომ გახდა ეს აუცილებელი?“ — განაცხადა მან.

ადგილობრივი ინიციატივები და გამჭვირვალობა

ზაფხულში მერმა ასევე წარადგინა პოლიტიკა, რომელიც ავალდებულებს მესაკუთრეებს, ბროკერებსა და უძრავი ქონების პლატფორმებს, მკაფიოდ მიუთითონ, თუ განცხადებაში მოცემული ფოტოები ან ვიდეოები ხელოვნური ინტელექტის მიერ არის შექმნილი. ეს ინიციატივა მიზნად ისახავს ნიუ-იორკელების დაცვას ე.წ. „house-phishing“-ისგან, ანუ შეცდომაში შემყვანი განცხადებებით მოტყუებისგან.

ორივე ეს ნაბიჯი ეჭვქვეშ აყენებს მოსაზრებას, რომ სკოლებმა და საზოგადოებამ უპირობოდ უნდა მიიღონ ხელოვნური ინტელექტი. „არაფერია გარდაუვალი,“ — განაცხადა მამდანიმ ორშაბათს გამართულ ღონისძიებაზე. „არსებობს გარკვეული ტენდენცია და განზრახვა, რომ ადამიანები დაიბნენ და იგრძნონ, თითქოს სხვა არჩევანი უბრალოდ არ არსებობს“.

ტექნოლოგიის გაუაზრებელი დანერგვის საფრთხეები

მამდანიმ გააკრიტიკა ტექნოლოგიების გაუაზრებელი დანერგვა მათი შეზღუდვების გათვალისწინების გარეშე. მან მაგალითად მოიყვანა აშშ-ის სამხედროების მიერ თებერვალში ირანში მდებარე სკოლაზე განხორციელებული დარტყმა, რომლის დროსაც 150-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის მინიმუმ 123 ბავშვი. პენტაგონის შიდა გამოძიების მონაცემებით, თავდასხმის ერთ-ერთი ფაქტორი სამიზნეების შერჩევისას ხელოვნურ ინტელექტზე გადაჭარბებული ნდობა გახდა.

„არსებობს სურვილი, რომ AI-ზე ისაუბრონ ისე, თითქოს ის უშეცდომოა, თითქოს მისი კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენება შეუძლებელია და თითქოს მისი რეგულირება მხოლოდ მათ შეუძლიათ, ვინც მას ამჟამად ავითარებს,“ — აღნიშნა მამდანიმ.

მისი თქმით, მსგავს არგუმენტებს Facebook-იც იყენებდა 2008 წელს. მერის აზრით, ეს სინამდვილეში არის მცდელობა, კომპანიებმა თავი აარიდონ ნებისმიერი დონის პასუხისმგებლობას ისე, რომ საფრთხე არ შეუქმნან თავიანთ პოტენციურ საბაზრო ღირებულებას აქციების საჯარო განთავსებისას (IPO). მოსალოდნელია, რომ Anthropic საფონდო ბირჟაზე წელს გამოვა, ხოლო OpenAI-მ განაცხადა, რომ საჯარო კომპანია 2027 წელს გახდება.

ფედერალური უმოქმედობა და მომავლის ხედვა

მამდანიმ მკაცრად გააკრიტიკა ფედერალური კანონმდებლობის სრული უმოქმედობა ხელოვნურ ინტელექტთან მიმართებაში. „ეროვნულ დონეზე, როდესაც საუბარი ხელოვნურ ინტელექტს ეხება, ის ხშირად ჩინეთთან შეიარაღების რბოლის კონტექსტშია წარმოდგენილი. ნებისმიერი ჰუმანისტური საფიქრალი კი გვერდზეა გადაწეული ეროვნული კონკურენციის სახელით,“ — განაცხადა მერმა.

პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის „ზეინტელექტის სამუშაო ჯგუფი“ (Superintelligence Task Force), რომელიც ამ თვის დასაწყისში დაანონსდა, ძირითადად ორიენტირებულია იმაზე, რომ მძლავრ AI კომპანიებს თვითრეგულირების უფლება მისცეს, ნაცვლად ახალი ფედერალური შეზღუდვების დაწესებისა. ეს ხდება იმ ფონზე, როდესაც იზრდება შიში AI-ის გავლენის შესახებ ადამიანის ცხოვრების ყველა სფეროზე. Anthropic-ის, Google DeepMind-ისა და OpenAI-ის ყოფილი თანამშრომლები კი აფრთხილებენ საზოგადოებას, რომ ხელოვნურმა ინტელექტმა შესაძლოა კაცობრიობის გადაშენებაც კი გამოიწვიოს.

„როდესაც ვუყურებთ, რა იქნება ამ ფედერალური ადმინისტრაციის შემდეგ, ჩვენ გვჭირდება სრულიად განსხვავებული ჩარჩო იმისა, თუ როგორ ვფიქრობთ და ვსაუბრობთ AI-ზე და რა სახის პასუხისმგებლობის დაკისრება შეგვიძლია ამ სფეროსთვის,“ — დაასკვნა მამდანიმ.