Anthropic-მა პენტაგონის წინააღმდეგ სასამართლო დავა მოიგო: „მიწოდების ჯაჭვის რისკის“ სტატუსი უკანონოდ ცნეს

კალიფორნიის ფედერალურმა მოსამართლემ ხუთშაბათს საღამოს მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ კომპანია Anthropic-ისთვის „მიწოდების ჯაჭვის რისკის“ სტატუსის მინიჭება უკანონო იყო. აშშ-ის საოლქო მოსამართლე რიტა ლინმა დაადგინა, რომ თავდაცვის მდივნის, პიტ ჰეგსეტის მიერ Anthropic-ის ეროვნული უსაფრთხოების რისკად გამოცხადება წარმოადგენდა „უკანონო შურისძიებას“, რაც არღვევს კონსტიტუციის პირველ შესწორებას. მოსამართლემ ამ გადაწყვეტილებას „თვითნებური და დაუსაბუთებელი“ უწოდა.

მოსამართლე ლინის განცხადებით, Anthropic-ს ასევე წაერთვა სათანადო სამართლებრივი პროცესის უფლება, რაც გათვალისწინებულია მეხუთე შესწორებით. მიმდინარე წლის დასაწყისში, ჰეგსეტმა და პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა Anthropic-ი მიწოდების ჯაჭვის რისკად გამოაცხადეს და ყველა ფედერალურ უწყებას, მათ შორის თავდაცვის სფეროს მიღმა მყოფებსაც, ჩატბოტ Claude-ის შემქმნელ კომპანიასთან თანამშრომლობის შეწყვეტა უბრძანეს.

დავის მიზეზები და მხარეთა პოზიციები

კონფლიქტი წარმოიშვა მას შემდეგ, რაც Anthropic-მა მკაცრი უსაფრთხოების ბარიერები დააწესა თავის მოდელებზე. ეს შეზღუდვები ხელს უშლიდა პენტაგონს, გამოეყენებინა კომპანიის ტექნოლოგია სრულად ავტონომიური იარაღის შესაქმნელად და ამერიკის მოქალაქეების მასობრივი თვალთვალისთვის. პენტაგონი უარყოფდა ამ ბრალდებებს და აცხადებდა, რომ მოდელებს მხოლოდ კანონიერი მიზნებისთვის გამოიყენებდა. ამასთან, უწყება ამტკიცებდა, რომ Anthropic-ი ცდილობდა გაეკონტროლებინა სამხედროების მიერ იმ მოდელების გამოყენება, რომლებშიც სახელმწიფომ თანხა გადაიხადა.

თავის გადაწყვეტილებაში მოსამართლე ლინმა აღნიშნა, რომ მთავრობის „სიტყვები და ქმედებები ადასტურებს, რომ სადავო ქმედებები ეფუძნებოდა სურვილს, Anthropic-ი სამაგალითოდ დაესაჯათ მთავრობის კრიტიკისას გამოჩენილი „ქედმაღლობისთვის“.

წინააღმდეგობრივი ქმედებები მთავრობის მხრიდან

მოსამართლემ ყურადღება გაამახვილა შეუსაბამობაზე „მიწოდების ჯაჭვის რისკის“ იარლიყსა და მთავრობის სხვა ქმედებებს შორის. მაგალითად, ჰეგსეტის წინადადება Anthropic-ის მიმართ „თავდაცვის წარმოების აქტის“ (Defense Production Act) გამოყენების შესახებ მიუთითებდა იმაზე, რომ კომპანია ეროვნული უსაფრთხოებისთვის მნიშვნელოვანი იყო და არა საფრთხის შემცველი.

გარდა ამისა, თავდაცვის დეპარტამენტი აგრძელებდა კომპანიასთან კონტრაქტის გაფორმების მცდელობას, ხოლო მთავრობა თანამშრომლობდა Anthropic-ის ახალ მოდელთან, Mythos-თან, კიბერუსაფრთხოების საკითხებში. ლინმა ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ Anthropic-ს აშკარად არ გააჩნია არანაირი „უკანა კარი“ (backdoor) თავის ტექნოლოგიაზე წვდომისთვის მას შემდეგ, რაც მას თავდაცვის დეპარტამენტს გადასცემს.

„მიუხედავად იმისა, რომ ომის დეპარტამენტს აქვს სრული უფლება თავად აირჩიოს ხელოვნური ინტელექტის მომწოდებელი, მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ Anthropic-ის წინააღმდეგ გატარებული ფართომასშტაბიანი ზომები იყო უკანონო და დაუსაბუთებელი“, — ნათქვამია მოსამართლის განჩინებაში. „ეროვნული უსაფრთხოების ცარიელი ხსენება არ არის „ბლანკ-ჩეკი“ მთავრობის კრიტიკოსების დასასჯელად და მათზე შურისძიებისთვის“.

Anthropic-ის რეაქცია და მიმდინარე პროცესები

Anthropic-ის წარმომადგენელმა TechCrunch-თან გაზიარებულ განცხადებაში აღნიშნა: „მივესალმებით სასამართლოს გადაწყვეტილებას, რომლის მიხედვითაც მიწოდების ჯაჭვის რისკის სტატუსი უკანონოდ იქნა ცნობილი. ჩვენ კვლავ ორიენტირებულნი ვართ მთავრობასთან ნაყოფიერ თანამშრომლობაზე, რათა ხელოვნური ინტელექტი ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურში ჩავაყენოთ და ამ ტექნოლოგიით ყველა ამერიკელმა ისარგებლოს“.

Anthropic-მა თავდაცვის დეპარტამენტის წინააღმდეგ ორი სარჩელი მარტში შეიტანა — კალიფორნიასა და ვაშინგტონში. ვაშინგტონის სასამართლოში დავა კვლავ გრძელდება. TechCrunch-მა კომენტარისთვის თავდაცვის დეპარტამენტსაც მიმართა.