Apate: ხელოვნური ინტელექტის აგენტები, რომლებიც თაღლითებს „აგებინებენ“ თავს მათ გამოსააშკარავებლად

კომპანიების უმეტესობა ხელოვნურ ინტელექტს პროდუქტების სწრაფი გამოშვებისთვის ან სამუშაო პროცესების დასაჩქარებლად იყენებს, თუმცა ავსტრალიური სტარტაპი Apate.ai მას სრულიად განსხვავებული მიზნით — თაღლითების გამოსააშკარავებლად იყენებს. 2024 წელს სიდნეის მაკუორის უნივერსიტეტის კვლევის საფუძველზე დაფუძნებული კომპანია ათასობით AI აგენტს აგზავნის „ფარულ დავალებაზე“, სადაც ისინი უდანაშაულო მსხვერპლის როლს ასრულებენ.

ეს აგენტები პასუხობენ თაღლითურ ზარებს, საეჭვო შეტყობინებებსა და ელფოსტას, მიჰყვებიან ფიშინგ ბმულებს და უერთდებიან სოციალური მედიის ჯგუფებს კრიმინალების სატყუარაზე წამოსაგებად. ისინი სხვადასხვა ასაკის, სქესისა და აქცენტის მქონე ადამიანებად ასაღებენ თავს და საუბრობენ მრავალ ენაზე, რათა თაღლითები რაც შეიძლება დიდხანს ჰყავდეთ ხაზზე სასარგებლო ინფორმაციის მოსაპოვებლად. კომპანიის განცხადებით, მათმა აგენტებმა 2.5 მილიონი საუბრის განმავლობაში თაღლითებს ჯამში 17 წელი დააკარგვინეს.

Apate-ის კლიენტებისთვის, რომელთა შორის არიან ბანკები, სატელეკომუნიკაციო კომპანიები და სამთავრობო უწყებები, ყველაზე მნიშვნელოვანი ის ინფორმაციაა, რომელსაც აგენტები მოიპოვებენ. ისინი აიძულებენ თაღლითებს გაამჟღავნონ ისეთი დეტალები, რომლებიც, როგორც წესი, მხოლოდ მსხვერპლის გაძარცვის შემდეგ ხდება ცნობილი: საბანკო ანგარიშები, კრიპტო საფულეები, ტელეფონის ნომრები, მავნე ვებგვერდები და ბრენდები, რომელთა სახელითაც მოქმედებენ. მოპოვებულ მონაცემებს კომპანია კლიენტებს აწვდის, რათა მათ თაღლითობის საწინააღმდეგო ზომები გააძლიერონ.

თაღლითობის ევოლუცია და AI-ს როლი

ეს მიდგომა თაღლითების სატყუარაზე წამოგების (scam-baiting) საინტერესო ევოლუციაა, რაც გასაკვირი არ არის იმის ფონზე, თუ რამდენად გააძლიერა ხელოვნურმა ინტელექტმა თავად კრიმინალები. FBI-მ 2025 წელს AI-სთან დაკავშირებული დანაშაულების შესახებ 22,000-ზე მეტი საჩივარი მიიღო, რამაც დაახლოებით 893 მილიონი დოლარის ზარალი გამოიწვია. აქედან 632 მილიონ დოლარზე მეტი საინვესტიციო თაღლითობებზე მოდის, სადაც კრიმინალები AI-ს იყენებენ დიალოგების საწარმოებლად და ცნობილი ადამიანების თუ ხელმძღვანელი პირების ხმებისა და გარეგნობის გასაყალბებლად (deepfakes).

იდეის წარმოშობა: 44-წუთიანი ზარი პიკნიკზე

Apate-ის შექმნის იდეა რეალურმა თაღლითურმა ზარმა შთააგონა. რამდენიმე წლის წინ, კომპანიის დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი დალი კააფარი ოჯახურ პიკნიკზე იმყოფებოდა, როდესაც უცნობი ნომრიდან დაურეკეს. მიხვდა რა, რომ ხაზზე თაღლითი იყო, მან გადაწყვიტა შვილების გასართობად „სულელი მსხვერპლის“ როლი ეთამაშა და საუბარი 44 წუთის განმავლობაში გააგრძელა. კააფარმა გააცნობიერა, რომ ეს იყო 44 წუთი, რომელიც თაღლითმა რეალური მსხვერპლის მოსატყუებლად ვერ გამოიყენა. სწორედ მაშინ გაუჩნდა კითხვა: შესაძლებელი იყო თუ არა ამ პროცესის ავტომატიზაცია და მისგან სარგებლის მიღება?

როგორ მუშაობს ტექნოლოგია

კომპანია იყენებს როგორც წამყვან გლობალურ მოდელებს (frontier models), ისე საკუთარ, სპეციალურად გაწვრთნილ მოდელებს. აგენტების მომზადება ხდება იმ რეალურ საუბრებზე დაყრდნობით, რომლებიც მათ თაღლითებთან ჰქონდათ. კლიენტები იღებენ წვდომას ანალიტიკურ პორტალზე, სადაც ხედავენ მათ მომხმარებლებზე ან თანამშრომლებზე მიმართულ საფრთხეებს.

კომპანიებს შეუძლიათ აგენტებს კონკრეტული მისიებიც დაავალონ, მაგალითად:

• საბანკო ანგარიშის ნომრის მოპოვება;
• კრიპტო-საფულის მისამართის გაგება;
• ფორუმებსა და საინვესტიციო ჯგუფებში საეჭვო აქტივობების ძიება;
• თაღლითებთან დიალოგში შესვლა ყალბი იდენტობით მათი ვინაობის დასადგენად.

„ინდუსტრიის უმეტესი ნაწილი ფაქტის დადგომის შემდეგ მუშაობს. ტელეკომუნიკაციების კომპანიები ბლოკავენ ნომრებს, მაგრამ თაღლითები ახლებს იღებენ. ბანკები აკვირდებიან ტრანზაქციებს, მაგრამ ამ დროს თაღლითი უკვე დაკავშირებულია მომხმარებელთან. ჩვენ კი პირდაპირ თაღლითთან მივდივართ და ინფორმაციას მანამ ვიღებთ, სანამ ვინმე დაზარალდება“, — აცხადებს ბრედ ჯოფი, კომპანიის თანადამფუძნებელი.

მიღწეული შედეგები და დაფინანსება

სტარტაპის კლიენტებს შორის არიან ისეთი მსხვილი ორგანიზაციები, როგორიცაა Commonwealth Bank of Australia და TPG Telecom. შედეგები შთამბეჭდავია:

• TPG-მ თითქმის 590,000 ზარი გადაამისამართა Apate-ის აგენტებთან.
• Commonwealth Bank-მა თაღლითობით გამოწვეული ზარალის 76%-იანი კლება დააფიქსირა.
• ერთ-ერთმა ავსტრალიურმა ბანკმა აგენტების დახმარებით 22 თაღლითური კამპანია ჩაშალა.

აგვისტოში კომპანიამ 8.15 მილიონი დოლარის მოცულობის საწყისი (seed) დაფინანსება მოიზიდა. 20-კაციანი გუნდი გეგმავს საერთაშორისო გაფართოებას, მათ შორის ლონდონში ოფისის გახსნას და აშშ-ის ბაზარზე პოზიციების გამაგრებას.

კომპანიის სახელი, Apate, ბერძნული მითოლოგიიდან მოდის და ტყუილის ქალღმერთს ნიშნავს. ბრედ ჯოფის თქმით, ისინი ერთადერთი ბიზნესია მსოფლიოში, რომელიც აღნიშნავს, როდესაც მათ პროდუქტს ვინმე აგინებს — ეს იმის ნიშანია, რომ AI აგენტმა თაღლითი წყობიდან გამოიყვანა და მისი დრო წარმატებით დახარჯა.