ენდრიუ იანგი: სტარტაპების შემდეგი დიდი შესაძლებლობა ცხოვრების ხარჯების შემცირებაა

მეწარმესა და პრეზიდენტობის ყოფილ კანდიდატს, ენდრიუ იანგს, აქვს თეორია იმის შესახებ, თუ სად იმალება სტარტაპების შესაძლებლობების შემდეგი ტალღა. ეს ყველაფერი იწყება კითხვით, რომელსაც დამფუძნებლების უმეტესობა არ სვამს: რა მოხდება, თუ ბიზნესმოდელი ორიენტირებული იქნება არა ფულის ამოღებაზე, არამედ მის დაბრუნებაზე?

იანგისთვის შთაგონების წყარო მარკ კიუბანი გახდა — არა მისი სიმდიდრის ან ცნობადობის, არამედ სტარტაპ Cost Plus Drugs-ის გამო, რომელიც ფარმაცევტულ პროდუქტებს თვითღირებულებით ყიდის. ამ მაგალითზე დაყრდნობით, იანგმა შეადგინა იმ სფეროების სია, რომლებზეც ადამიანები ყველაზე მეტს ხარჯავენ: საცხოვრებელი, განათლება, საკვები, საწვავი, ტრანსპორტი, მედია და მობილური კავშირი.

არჩევანი მობილურ კავშირზე შეჩერდა და გასულ სექტემბერს იანგმა Noble Mobile გაუშვა. ეს არის მობილური ვირტუალური ქსელის ოპერატორი (MVNO), რომელიც მომსახურებას ტრადიციულ ოპერატორებთან შედარებით ბევრად იაფად სთავაზობს მომხმარებლებს, ხოლო მონაცემების გამოუყენებლობის შემთხვევაში, მათ ფულს უკან უბრუნებს.

იმ ფონზე, როდესაც ხელოვნური ინტელექტი (AI) ხელფასების შემცირებითა და სამუშაო ადგილების ჩანაცვლებით იმუქრება, იანგი ბიზნეს შესაძლებლობას სწორედ ცხოვრების ხარჯების შემცირებაში ხედავს. Cost Plus Drugs, Noble Mobile, ისეთი „მარტივი ტელეფონების“ მწარმოებლები, როგორიცაა Light Phone, და ონლაინ სასურსათო მაღაზია Misfits Markets — ეს ყველაფერი ახალი ბიზნეს კატეგორიის ადრეული მაგალითებია. ამ მოდელში სტარტაპის მთავარი ღირებულება მომხმარებლისთვის დაბრუნებული მარჟაა.

იანგის თქმით, ხელოვნური ინტელექტი დიდ ღირებულებასა და სამუშაო ადგილებს შთანთქავს, რის შემდეგაც ადამიანები დადგებიან კითხვის წინაშე: როგორ დაიკმაყოფილონ საბაზისო საჭიროებები? ის მიიჩნევს, რომ ადამიანების საჭიროებების უფრო იაფად დაკმაყოფილება შესაძლებლობების ძალიან მდიდარი წყაროა.

ეს ხედვა შემთხვევით არ გაჩენილა. იანგმა საზოგადოების ყურადღება პირველად 2020 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს მიიპყრო, სადაც ის უნივერსალური საბაზისო შემოსავლის (UBI) იდეას უწევდა პროპაგანდას. მისი აზრით, ეს იყო საშუალება ხელოვნური ინტელექტით გამოწვეულ უმუშევრობასთან და სიმდიდრის კონცენტრაციასთან საბრძოლველად. მიუხედავად იმისა, რომ კამპანიამ წარმატებას ვერ მიაღწია, მისი თეზისი დღეს კიდევ უფრო აქტუალური გახდა.

იანგი კვლავ რჩება უნივერსალური საბაზისო შემოსავლის მომხრედ და ამტკიცებს, რომ AI კომპანიების მიერ გენერირებული ღირებულება საშუალო სტატისტიკური მოქალაქის ხელში უნდა გადავიდეს. თუმცა, იქნება თუ არა სახელმწიფო ამ გადანაწილების მექანიზმი, იანგი ამაში დარწმუნებული არ არის. მისი თქმით, არსებობს სივრცე ფულსა და ხალხს შორის პირდაპირი კავშირისთვის, სადაც პოლიტიკის მარცხის შემთხვევაში, ბაზრის სტიმულები ერთვება.

Noble Mobile სწორედ ამ იდეის დამტკიცების მცდელობაა. გასული სექტემბრიდან მოყოლებული, კომპანია ათასობით მომხმარებელს ემსახურება და მილიონობით შემოსავალს აგენერირებს. იდეა მარტივია: იანგის გათვლებით, თვეში საშუალოდ 50 დოლარის დაზოგვა, მისი ინვესტირებისა და 40 წლის განმავლობაში დაგროვების შემთხვევაში, 24,000 დოლარს შეადგენს, რაც საპენსიო შენატანისთვის საკმარისი თანხაა.

საკითხავია, გაიზიარებენ თუ არა ინვესტორები ამ ენთუზიაზმს. მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლებლობა რეალურია, კაპიტალი ამჟამად ძირითადად ხელოვნურ ინტელექტშია კონცენტრირებული. დაბალი მარჟის მქონე სოციალური მისიის ბიზნესების „გაყიდვა“ ინვესტორებისთვის რთულია.

„მინიმუმ ერთმა ინვესტორმა მითხრა Noble Mobile-ის შესახებ: „მიყვარხარ, ენდრიუ, მინდა შენთან მუშაობა — ოღონდ ეს AI კომპანიად აქციე და ინვესტიციას ჩავდებთ“, — იხსენებს იანგი.

თუმცა, ვითარება შესაძლოა შეიცვალოს. ყველაზე მდიდარ კომპანიებსაც კი სჭირდებათ ეკონომიკა, სადაც მომხმარებელს მათი პროდუქციის შეძენის მსყიდველობითი უნარი ექნება. იანგის თქმით, ღირებულების მხოლოდ რამდენიმე ადამიანისა და ფირმის ხელში კონცენტრაცია ყველასთვის საზიანოა. სილიკონის ველზე ზოგიერთი უკვე აცნობიერებს ამას სხვადასხვა მიზეზის გამო, მათ შორის იმის გამოც, რომ არ სურთ პირადი დაცვის დაქირავება მოუწიოთ.

დასასრულს, იანგი მოუწოდებს დამფუძნებლებსა და ინვესტორებს, შეეჭიდონ იმ პრობლემებს, რომლებიც მათ აინტერესებთ და იპოვონ გზა მათზე ღირებული საწარმოს ასაშენებლად.