General Fusion-ი ბირჟაზე 1 მილიარდი დოლარის ღირებულების შერწყმის გზით გადის

გასულ წელს თერმობირთვული ენერგიის სტარტაპი General Fusion-ი დაფინანსების მოპოვებასთან დაკავშირებულ სერიოზულ სირთულეებს აწყდებოდა. კომპანიამ პერსონალის მინიმუმ 25% დაითხოვა, სანამ 22 მილიონი დოლარის ოდენობის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ინვესტიციას მიიღებდა, რამაც მას არსებობის გაგრძელების საშუალება მისცა.

დღეს General Fusion-მა გადარჩენის გეგმა გაასაჯაროვა: კომპანია საჯარო ბირჟაზე სპეციალური დანიშნულების შესყიდვების კომპანიასთან (SPAC) — Spring Valley III-თან შერწყმის გზით გავა, რასაც ინსტიტუციონალური ინვესტორების მხრიდან დამატებითი კაპიტალიც დაემატება. ეს მნიშვნელოვანი ცვლილებაა კომპანიისთვის, რომლის აღმასრულებელმა დირექტორმა სულ რაღაც ერთი წლის წინ საჯარო წერილით მიმართა ინვესტორებს და დაფინანსებას ითხოვდა.

თუ გარიგება დაგეგმილისამებრ დასრულდება, General Fusion-მა შესაძლოა 335 მილიონ დოლარამდე მიიღოს, რაც ორჯერ აღემატება იმ თანხას, რომლის მოზიდვასაც კომპანია გასულ წელს, 22-მილიონიანი ინვესტიციის მიღებამდე ცდილობდა. General Fusion-ის განცხადებით, ტრანზაქციის შედეგად გაერთიანებული კომპანიის ღირებულება დაახლოებით 1 მილიარდ დოლარს მიაღწევს. PitchBook-ის მონაცემებით, 2002 წელს დაფუძნებულ სტარტაპს შერწყმამდე უკვე მოზიდული ჰქონდა 440 მილიონ დოლარზე მეტი.

ტექნოლოგიური მიდგომა და LM26 რეაქტორი

General Fusion-ი მიღებული თანხის გამოყენებას თავისი სადემონსტრაციო რეაქტორის, Lawson Machine 26-ის (LM26) დასასრულებლად გეგმავს. მოწყობილობა იყენებს მეთოდს, რომელსაც „მაგნიტიზებული სამიზნე თერმობირთვული სინთეზი“ (magnetized target fusion) ეწოდება. ეს პროცესი საწვავის კაფსულის შეკუმშვას გულისხმობს იქამდე, სანამ მისი ატომები არ შეერთდება, რაც ენერგიის გამოყოფას იწვევს.

ეროვნული აალების ლაბორატორია (National Ignition Facility) თავის წარმატებულ ექსპერიმენტებში ინერციულ შეკავებას იყენებდა, სადაც საწვავის კაფსულების დასაბომბად და შეკუმშვის ძალის გამოსაწვევად ლაზერები გამოიყენებოდა. თუმცა, LM26 ლაზერებზე უარს ამბობს. ამის ნაცვლად, ის იყენებს ორთქლზე მომუშავე დგუშებს, რომლებიც თხევადი ლითიუმის კედელს შიგნით მიმართავენ საწვავის კაფსულის შესაკუმშად. შემდეგ ეს თხევადი ლითიუმი სითბოს გადამცემში ცირკულირებს, რაც წარმოქმნის ორთქლს გენერატორის ასამუშავებლად.

ძვირადღირებული ლაზერებისა თუ ზეგამტარი მაგნიტების თავიდან არიდებით, რომლებიც სხვა თერმობირთვული რეაქტორების დიზაინშია საჭირო, General Fusion-ი იმედოვნებს, რომ ელექტროსადგურის აშენებას გაცილებით ნაკლები დანახარჯებით შეძლებს. თუმცა, კომპანიამ ჯერ უნდა დაამტკიცოს თავისი მიდგომის სიცოცხლისუნარიანობა.

ვადები და სამომავლო მიზნები

გასულ წელს, ფინანსური პრობლემების გამჟღავნებამდე, General Fusion-ი აცხადებდა, რომ 2026 წელს LM26 მიაღწევდა სამეცნიერო გარდატეხის წერტილს (scientific breakeven) — მომენტს, როდესაც თერმობირთვული რეაქცია უფრო მეტ ენერგიას გამოიმუშავებს, ვიდრე მისი დაწყებისთვის იყო საჭირო. სამეცნიერო გარდატეხა მნიშვნელოვანი ეტაპია, თუმცა ის განსხვავდება კომერციული გარდატეხისგან, რაც გულისხმობს ენერგიის იმ რაოდენობით გამოყოფას, რომელიც ქსელში ელექტროენერგიის ექსპორტისთვის იქნება საკმარისი.

TechCrunch-ისთვის გაგზავნილ ელექტრონულ წერილში General Fusion-მა აღნიშნა, რომ ახლა გარდატეხის წერტილის მიღწევას 2028 წლისთვის გეგმავს.

ბაზრის კონტექსტი და ენერგიაზე მოთხოვნა

შემსყიდველი კომპანია Spring Valley ენერგეტიკულ კომპანიებთან შერწყმის ერთგვარი სპეციალისტია. მანამდე მან ბირჟაზე გაიყვანა NuScale Power-ი, მცირე მოდულური ბირთვული რეაქტორების კომპანია, რომლის აქციების ფასი გასული წლის პიკური მაჩვენებლიდან 50%-ზე მეტით დაეცა. ფირმა ასევე ასრულებს შერწყმის პროცესს Eagle Energy Metals-თან, ურანის მომპოვებელ კომპანიასთან, რომელიც ასევე ავითარებს საკუთარ მცირე მოდულურ რეაქტორს.

General Fusion-ი არ არის პირველი თერმობირთვული კომპანია, რომელიც საჯარო ხდება. დეკემბერში TAE Technologies-მა გამოაცხადა Trump Media & Technology Group-თან შერწყმის შესახებ, რის შედეგადაც გაერთიანებული კომპანიის ღირებულება 6 მილიარდ დოლარზე მეტად შეფასდა.

ამ გარიგებების დამაკავშირებელი მთავარი ფაქტორი მონაცემთა ცენტრებია. BloombergNEF-ის პროგნოზით, 2035 წლისთვის მათი ენერგომოხმარება თითქმის 300%-ით გაიზრდება. General Fusion-ი შერწყმის შესახებ განცხადებაში პირდაპირ მიუთითებს მონაცემთა ცენტრების მხრიდან ენერგიაზე მზარდ მოთხოვნაზე. გარდა ამისა, კომპანიამ ხაზი გაუსვა ელექტრიფიკაციის ფართო ტენდენციებს, მათ შორის ელექტრომობილებსა და ელექტროგათბობას, რამაც შესაძლოა 2035 წლისთვის ელექტროენერგიაზე საერთო მოთხოვნა 50%-ით გაზარდოს.

მიუხედავად იმისა, რომ General Fusion-ი შესაძლოა ტექნოლოგიური გამოწვევების წინაშე დადგეს, ენერგეტიკულ სამყაროში არსებული ტენდენციები მიუთითებს, რომ თუ კომპანია შეძლებს თერმობირთვული ენერგიის გონივრულ ფასად მიწოდებას, ის ბაზარზე მრავალ მსურველს იპოვის.