Google-ის AI მიმოხილვები ჯანმრთელობის შესახებ YouTube-ს უფრო ხშირად იმოწმებს, ვიდრე სამედიცინო საიტებს

SE Ranking-ის მიერ ჩატარებული ახალი კვლევის თანახმად, Google-ის ხელოვნური ინტელექტის მიმოხილვები (AI Overviews) ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ კითხვებზე პასუხის გასაცემად შესაძლოა უფრო მეტად YouTube-ს ეყრდნობოდეს, ვიდრე ოფიციალურ სამედიცინო წყაროებს. კვლევამ გააანალიზა 50,807 გერმანულენოვანი სამედიცინო მოთხოვნა და საკვანძო სიტყვა, რომლებიც დეკემბრის თვეში ბერლინიდან განხორციელებული ძიებების საფუძველზე შეგროვდა.

ეს ანგარიში გამოქვეყნდა იმ ფონზე, როდესაც ჯანმრთელობის საკითხებზე ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული პასუხები მკაცრი კონტროლის ქვეშ მოექცა. მიმდინარე თვის დასაწყისში გამოცემა The Guardian-მა გამოაქვეყნა გამოძიება Google-ის ძიებაში გამოჩენილი შეცდომაში შემყვანი სამედიცინო რეზიუმეების შესახებ. მოგვიანებით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ Google-მა გარკვეული სამედიცინო კითხვებისთვის AI მიმოხილვების ფუნქცია გააუქმა.

რას ზომავდა კვლევა

SE Ranking-ის ანალიზი ფოკუსირებული იყო იმაზე, თუ რომელ წყაროებს იმოწმებს Google-ის ხელოვნური ინტელექტი ჯანმრთელობის საკითხებზე პასუხის გასაცემად. მონაცემთა ბაზაში AI მიმოხილვები ძიებების 82%-ზე მეტ შემთხვევაში ჩნდებოდა, რაც ჯანმრთელობას ერთ-ერთ იმ კატეგორიად აქცევს, სადაც მომხმარებლები ყველაზე ხშირად ხედავენ გენერირებულ რეზიუმეს ტრადიციული ბმულების ნაცვლად.

ანგარიშში ასევე მოყვანილია მომხმარებელთა გამოკითხვის შედეგები, რომლებიც მიუთითებენ, რომ ადამიანები სულ უფრო ხშირად იყენებენ AI პასუხებს ტრადიციული ძიების შემცვლელად, მათ შორის ჯანმრთელობის საკითხებშიც. მონაცემების მიხედვით:

• ჩატბოტების მომხმარებელთა 55% ენდობა ხელოვნურ ინტელექტს ჯანმრთელობის შესახებ რჩევების მისაღებად.
• მომხმარებელთა 16% აცხადებს, რომ მათ უგულებელყვეს ექიმის რჩევა, რადგან ხელოვნურმა ინტელექტმა სხვაგვარი ინფორმაცია მიაწოდა.

YouTube — ყველაზე ხშირად ციტირებადი წყარო

SE Ranking-ის მონაცემთა ბაზაში YouTube-ზე მოდის AI მიმოხილვების ციტირებების 4.43%, რაც 465,823 ციტირებიდან 20,621-ს შეადგენს. ანგარიშის მიხედვით, შემდეგი ყველაზე ხშირად ციტირებადი დომენებია:

• ndr.de — 14,158 ციტირება (3.04%)
• MSD Manuals — 9,711 ციტირება (2.08%)

კვლევის ავტორები ამტკიცებენ, რომ ეს რეიტინგი მნიშვნელოვანია, რადგან YouTube ზოგადი დანიშნულების პლატფორმაა, სადაც კონტენტის შექმნა ნებისმიერ მსურველს შეუძლია. იქ ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციას აქვეყნებენ როგორც ლიცენზირებული კლინიკები და საავადმყოფოები, ისე სამედიცინო განათლების არმქონე პირები.

იმის შესამოწმებლად, თუ როგორ გამოიყურებოდა ყველაზე ხილვადი YouTube ციტირებები, SE Ranking-მა გადახედა 25 ყველაზე ხშირად ციტირებულ ვიდეოს. აღმოჩნდა, რომ 25-დან 24 სამედიცინო თემატიკის არხებიდან იყო, ხოლო 21-ს მკაფიოდ ჰქონდა მითითებული, რომ კონტენტი ლიცენზირებული ან სანდო წყაროს მიერ იყო შექმნილი. თუმცა, ავტორები აფრთხილებენ, რომ ეს შერჩევა AI მიმოხილვებში ციტირებული YouTube ბმულების მხოლოდ 1%-ზე ნაკლებს წარმოადგენს.

სამთავრობო და აკადემიური წყაროების სიმცირე

SE Ranking-მა ციტირებები „უფრო სანდო“ და „ნაკლებად სანდო“ ჯგუფებად დაყო, წყაროს უკან მდგარი ორგანიზაციის ტიპის მიხედვით. შედეგები შემდეგნაირია:

• ციტირებების 34.45% მოდიოდა „უფრო სანდო“ ჯგუფიდან.
• 65.55% მოდიოდა წყაროებიდან, რომლებიც „არ არის შექმნილი სამედიცინო სიზუსტის ან მტკიცებულებებზე დაფუძნებული სტანდარტების უზრუნველსაყოფად“.

იმავე კლასიფიკაციით, აკადემიური კვლევები და სამედიცინო ჟურნალები ციტირებების მხოლოდ 0.48%-ს შეადგენს, გერმანიის სამთავრობო ჯანდაცვის ინსტიტუტები — 0.39%-ს, ხოლო საერთაშორისო სამთავრობო ინსტიტუტები — 0.35%-ს.

განსხვავება AI ციტირებებსა და ორგანულ ძიებას შორის

ანგარიშმა შეადარა AI მიმოხილვების ციტირებები იმავე მოთხოვნების ორგანულ რეიტინგებს. მიუხედავად იმისა, რომ დომენების 90% ერთმანეთს ემთხვეოდა, კონკრეტული URL მისამართები ხშირად განსხვავებული იყო:

• AI-ს მიერ ციტირებული ბმულების მხოლოდ 36% ხვდებოდა Google-ის ორგანული ძიების ტოპ 10 შედეგში.
• 54% ხვდებოდა ტოპ 20-ში.
• 74% ხვდებოდა ტოპ 100 შედეგს შორის.

ყველაზე დიდი გამონაკლისი დომენების დონეზე YouTube აღმოჩნდა. ის პირველ ადგილზეა AI ციტირებებში, მაგრამ ორგანულ შედეგებში მხოლოდ მე-11 ადგილს იკავებს (5,464 ორგანული ბმული 20,621 AI ციტირების წინააღმდეგ).

კავშირი The Guardian-ის გამოძიებასთან

SE Ranking-ის ანგარიში ხაზს უსვამს, რომ პრობლემა უფრო მასშტაბურია, ვიდრე ცალკეული არასწორი პასუხების შემოწმება. ავტორების თქმით, ხელოვნური ინტელექტის პასუხები მათ მონაცემთა ბაზაში დიდწილად ეყრდნობოდა YouTube-ს და სხვა საიტებს, რომლებიც შესაძლოა არ იყოს მტკიცებულებებზე დაფუძნებული.

The Guardian-ის რეპორტაჟის შემდეგ, Google-მა გარკვეულ სამედიცინო კითხვებზე AI მიმოხილვები გააუქმა. კომპანიის საჯარო პასუხში ხაზგასმულია ხარისხის გაუმჯობესებაზე მუდმივი მუშაობა, თუმცა ისინი გამოძიების ზოგიერთ დასკვნას არ ეთანხმებიან.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი

ეს ანგარიში ამატებს კონკრეტულ მონაცემებს პრობლემას, რომელზეც აქამდე უფრო აბსტრაქტულად საუბრობდნენ. SE Ranking-ის კვლევა აჩვენებს, თუ როგორ გამოიყურება წყაროების ნაზავი მასშტაბურად. AI მიმოხილვებში ხილვადობა ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ წყარო ორგანულ ძიებაშიც საუკეთესოა.

წყაროების ნაზავი ასევე აჩენს კითხვებს იმის შესახებ, თუ რას მიიჩნევს Google-ის სისტემა „საკმარისად კარგ“ მტკიცებულებად ჯანმრთელობის რეზიუმეებისთვის. ამ მონაცემებში სამთავრობო და აკადემიური წყაროები თითქმის არ ჩანს მედია პლატფორმებთან შედარებით. ეს მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ SEO-სთვის, არამედ უსაფრთხოებისთვისაც, რადგან შეცდომის ფასი ჯანმრთელობის საკითხებში ძალიან მაღალია.

სამომავლო პერსპექტივა

SE Ranking-ის დასკვნები შემოიფარგლება გერმანულენოვანი მოთხოვნებით და ასახავს კონკრეტულ პერიოდს, რაც დროთა განმავლობაში და რეგიონების მიხედვით შესაძლოა შეიცვალოს. მიუხედავად ამისა, ეს ანალიზი და The Guardian-ის გამოძიება ორ მთავარ კითხვას ტოვებს: როგორ ანაწილებს Google პრიორიტეტებს ავტორიტეტულობასა და პლატფორმის პოპულარობას შორის და რამდენად სწრაფად შეუძლია მას რეაგირება, როდესაც კონკრეტული სამედიცინო პასუხები კრიტიკის საგანი ხდება.