ჰიბრიდული ავტომობილები ყველას სმენია, ახლა კი ჰიბრიდული ცემენტის ქარხნების დრო დადგა

ჰიბრიდული ავტომობილების შესახებ ბევრს სმენია, მაგრამ რა შეიძლება ითქვას ჰიბრიდულ ცემენტის ან მინის ქარხნებზე? სავარაუდოდ, მსგავსი რამ ჯერ არავის სმენია, რადგან დღეს თითქმის ყველა ასეთი საწარმო წიაღისეულ საწვავზე მუშაობს. თუმცა, ვითარება შესაძლოა მალე შეიცვალოს — ერთმა სტარტაპმა შეიმუშავა გზა, რომლითაც არსებულ ობიექტებში ელექტროენერგიით მიღებული სითბოს ინტეგრირებაა შესაძლებელი. ჰიბრიდული ავტომობილის მსგავსად, ეს ტექნოლოგია კომპანიებს საშუალებას აძლევს დაზოგონ თანხები და ამავდროულად შეამცირონ წიაღისეული საწვავის მოხმარება.

NOC Energy-ის თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, კარლოს სებალოსმა TechCrunch-თან საუბრისას აღნიშნა, რომ მათი მიზანი ინდუსტრიული პროცესების ჰიბრიდიზაციაა. კომპანიების უმეტესობას სურს ელექტროენერგიაზე გადასვლა, თუმცა წიაღისეულ საწვავზე სრულად უარის თქმისთვის ჯერ მზად არ არიან. ენერგეტიკული ტრანზიციის პერიოდში მათ სჭირდებათ არჩევანის თავისუფლება, რათა გამოიყენონ ყველაზე დაბალი ღირებულების მქონე რესურსი.

NOC-მა შექმნა ელექტროგამაცხელებელი სისტემა, რომელიც პირდაპირ უერთდება წიაღისეული საწვავზე მომუშავე არსებულ დანადგარებს. ამ სისტემიდან მიღებული სითბო შეიძლება მიეწოდოს მინის გამოსაწვავ ღუმელებს ან ცემენტის წარმოების სხვადასხვა ეტაპს. თუ ელექტროენერგიის ფასი გაიზრდება, ოპერატორს შეუძლია უბრალოდ გამორთოს NOC-ის მოწყობილობა და კვლავ სრულად წიაღისეულ საწვავს დაეყრდნოს.

რაც კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია, სტარტაპის სისტემას შეუძლია 1,200°C-მდე ტემპერატურის გამომუშავება, სებალოსის თქმით კი, კომპანია 1,500°C-იანი ნიშნულის მიღწევაზე მუშაობს. ასეთი მაღალი ტემპერატურის მიღება წიაღისეული საწვავის ან წყალბადის გარეშე აქამდე რთული იყო, წყალბადი კი მისი სუფთა ფორმით ამჟამად ზედმეტად ძვირია. ამ სფეროში კონკურენცია ჯერჯერობით მცირეა, თუმცა ერთ-ერთ პოტენციურ მეტოქედ Startup Battlefield-ის კურსდამთავრებული Electrified Thermal Solutions მიიჩნევა.

NOC-მა ცოტა ხნის წინ 2.7 მილიონი დოლარის მოცულობის Seed რაუნდი დახურა, რის შესახებაც ექსკლუზიურად TechCrunch-ს აცნობა. რაუნდს 360 Capital ხელმძღვანელობდა, მასში ასევე მონაწილეობდნენ SOSV და Desai VC. NOC-ის პირველი კლიენტები, სავარაუდოდ, ჰიბრიდულ ფორმატს აირჩევენ, თუმცა ეს სავალდებულო არ არის. სისტემას შეუძლია სითბოს საათობით შენახვა, რაც კომპანიებს საშუალებას აძლევს გამოიყენონ მეტი ელექტროენერგია მაშინ, როცა მისი ფასი დაბალია — მაგალითად, ძლიერი ქარის ან მზიანი ამინდის დროს — და გამოიყენონ დაგროვილი სითბო ფასების პიკის დროს.

როგორ მუშაობს NOC-ის სისტემა

NOC-ის სისტემა რამდენიმე ელემენტისგან შედგება, რაც ჰიბრიდიზაციასა და ელექტროენერგიის ფასებით მანიპულირებას (არბიტრაჟს) შესაძლებელს ხდის. პირველი კომპონენტია ინდუქციური გამაცხელებელი ელემენტი, რომელიც პრინციპით სამზარეულოს ინდუქციურ ქურებს ჰგავს. ინდუქციური გამაცხელებლები იყენებენ ლითონის (ჩვეულებრივ, სპილენძის) კოჭებს, რომლებიც ელექტროენერგიის გატარებისას მაგნიტურ ველს წარმოქმნიან. ეს მაგნიტური ველი აიძულებს ახლოს მდებარე გარკვეული ლითონების (მაგალითად, ფოლადის) ატომებს სწრაფად ვიბრირებას, რაც სითბოს გამოყოფს.

NOC-ის სისტემაში პროცესი შემდეგნაირად მიმდინარეობს:

• ინდუქციური კოჭები მოქმედებს ფოლადის სფეროებზე, რომლებიც მოთავსებულია 2.5 მეტრი დიამეტრის დიდ კერამიკულ კონტეინერებში.
• კონტეინერებს გარს აკრავს სითბოს გამომწვევი სპილენძის კოჭები და თბოიზოლაცია.
• როდესაც სითბოა საჭირო, ელექტროენერგია გადის სპილენძში და ათბობს ფოლადის სფეროებს.
• სფეროებში გატარებული ჰაერი შთანთქავს სითბოს და გადააქვს იქ, სადაც საჭიროა — მაგალითად, მინის ღუმელში ან ცემენტის ქარხნის სექციაში.

ინდუქციური გათბობის უპირატესობები

NOC-ის მიდგომა არ არის ერთადერთი გზა ელექტროენერგიით ასეთი მაღალი ტემპერატურის მისაღებად. არსებობს რეზისტენტული გამაცხელებლები (ტოსტერის მსგავსი), თუმცა რაც უფრო მაღალია ტემპერატურა, მით უფრო მოკლეა მათი ექსპლუატაციის ვადა. სებალოსის თქმით, 1,000°C-ზე სპეციალიზებული გამაცხელებლები მხოლოდ 12 თვეს ძლებენ, 1,200°C-ზე კი ეს ვადა 3 თვემდე მცირდება.

NOC-ის გამაცხელებელი ელემენტები — სპილენძის კოჭები — ამ პრობლემას სრულად არიდებს თავს, რადგან ისინი უშუალო კონტაქტში არ შედიან მათ მიერ გენერირებულ სითბოსთან. ეს ინდუქციური გათბობის მთავარი უპირატესობაა: კოჭები მოთავსებულია ნახევარი მეტრის სისქის იზოლაციაში და ინარჩუნებენ ოთახის ტემპერატურას, სანამ ელექტრომაგნიტურ ტალღებს ფოლადის სფეროებისკენ მიმართავენ.

იზოლაცია იმდენად სქელია, რომ სისტემას სითბოს შენახვა საათობით შეუძლია. სტარტაპს შეუძლია სისტემის ზომის მორგება კლიენტის მოთხოვნებზე — უფრო ხანგრძლივი შენახვისთვის NOC მეტ კონტეინერის მოდულს ამატებს და მათ მეტი ფოლადის სფეროთი ავსებს. კომპანიამ უკვე გამოსცადა მაცივრის ზომის პილოტური სისტემა 15,000 საათის განმავლობაში და ააწყო ორი გაცილებით დიდი სადემონსტრაციო სისტემა საფრანგეთში, მინისა და ცემენტის მწარმოებლებისთვის. მათი ექსპლუატაციაში გაშვება მაისში იგეგმება.

„ჰიბრიდული სისტემა მათ საშუალებას აძლევს მომავლის რისკები დააზღვიონ. დღევანდელი გეოპოლიტიკური პრობლემების გათვალისწინებით, ეს ძალიან მიმზიდველია“, — აღნიშნა სებალოსმა.