Honda უარს ამბობს ელექტრომობილებზე — საფრთხე ემუქრება თუ არა კომპანიის მომავალს?

ტრადიციული ავტომწარმოებლებისთვის ელექტრომობილების (EV) ბაზარზე დამკვიდრება მარტივი არ არის, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც სტიმულირების პროგრამები მცირდება, ჩინური კომპანიები კი სულ უფრო მეტად აქტიურდებიან. თუმცა, Honda-ს ბოლოდროინდელი გადაწყვეტილებები ამ გამოწვევას სრულიად ახალ დონეზე აჰყავს. მიმდინარე კვირაში კომპანიამ თავისი ელექტრომობილების პროგრამები შეაჩერა, რაც ბევრისთვის მოულოდნელი და არაპერსპექტიული ნაბიჯი აღმოჩნდა.

როგორც ჩანს, Honda-ს მოტივაცია, კონკურენცია გაუწიოს სხვებს ელექტრომობილების სფეროში, პრაქტიკულად გაქრა. ამასთან ერთად, კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება კომპანიის გადარჩენის შანსი იმ ტექნოლოგიური ტრანსფორმაციის ფონზე, რომელიც ახლა მთელ ინდუსტრიას მოიცავს. კომპანია წარუმატებლობას აშშ-ის ტარიფებსა და ჩინურ კონკურენციას აბრალებს, თუმცა ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ Honda-ს თავიდანვე არ ჰქონია ელექტრომობილების განვითარების სიცოცხლისუნარიანი სტრატეგია.

პროცესი ხუთშაბათს დაიწყო, როდესაც კომპანიამ შეაჩერა ელექტრო Acura RDX-ის, Honda 0 სედანისა და SUV-ის განვითარება. ეს სამი მოდელი Honda-ს პირველი დამოუკიდებელი ელექტრომობილები უნდა ყოფილიყო. პარასკევს კი ცნობილი გახდა, რომ წყდება Prologue-ის წარმოებაც — ავტომობილის, რომელიც ფაქტობრივად General Motors-ის მიერ იყო დაპროექტებული და აწყობილი. ეს გადაწყვეტილება შესაძლოა კომპანიისთვის რამდენიმე მიმართულებით აღმოჩნდეს დამაზიანებელი, რომელთაგან ორი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

ხელიდან გაშვებული შესაძლებლობები ელექტრომობილების წარმოებაში

Honda-სთვის და ბევრი სხვა ტრადიციული მწარმოებლისთვის, რომლებიც ტრანსფორმაციის ადრეულ ეტაპზე იმყოფებიან, ელექტრომობილი მხოლოდ განსხვავებული ძრავის მქონე მანქანაა. კომპანიის ხელმძღვანელობა შესაძლოა ფიქრობს, რომ მათ შეუძლიათ უბრალოდ დაელოდონ გარდამავალი პერიოდის დასრულებას და როდესაც ელექტროძრავებისა და ელემენტების ტექნოლოგია სრულყოფილებას მიაღწევს, შიგაწვის ძრავის კომპონენტები ელექტრონულით ჩაანაცვლონ.

თუმცა, ეს მიდგომა მცდარია. ბევრმა ავტომწარმოებელმა უკვე დაინახა, რომ შიგაწვის ძრავისთვის შექმნილ პლატფორმაზე ელემენტების განთავსება ეფექტური არ არის. მართალია, ეს ამცირებს განვითარების ციკლს, მაგრამ საბოლოო პროდუქტი გამოდის მძიმე, არაეფექტური და წარმოებაც უფრო ძვირი ჯდება. როდესაც ელექტრომობილი თავიდანვე დამოუკიდებელ პროდუქტად იქმნება, ეს მწარმოებელს საშუალებას აძლევს, სრულიად გადახედოს ავტომობილის კონცეფციას და ის უფრო ხელმისაწვდომი გახადოს.

მაგალითისთვის შეგვიძლია განვიხილოთ Ford. Mustang Mach-E გაყიდვების თვალსაზრისით წარმატებული გამოდგა, თუმცა ფინანსურად კომპანიისთვის მომგებიანი არ ყოფილა. Mach-E დაფუძნებულია პლატფორმაზე, რომელიც Ford Escape-ისთვის (შიგაწვის ძრავიანი კროსოვერი) შეიქმნა. Ford-ის აღმასრულებელი დირექტორის, კრის ფარლის თქმით, ძველმა საინჟინრო გადაწყვეტილებებმა პროდუქტი შეაფერხა: მაგალითად, Mach-E-ს გაყვანილობა 32 კილოგრამით (70 ფუნტით) უფრო მძიმეა, ვიდრე Tesla-ს ანალოგიური სისტემა. ასეთი მცირე შეცდომები კომპლექსურ პროდუქტში დიდ პრობლემებს ქმნის.

გარდა ამისა, Honda კარგავს სწავლისა და გამოცდილების მიღების შესაძლებლობას:

• პრაქტიკული გამოცდილება: სწავლა ხდება როგორც განვითარების, ისე წარმოების პროცესში.
• მომწოდებელთა ქსელი: ახალი მომწოდებლებისა და მიწოდების ჯაჭვების ჩამოყალიბება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
• მომხმარებლის უკუკავშირი: კომპანია ვერ მიიღებს ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რას აფასებენ რეალურად მომხმარებლები ელექტრომობილებში.

პროგრამულად უზრუნველყოფილი ავტომობილები (SDV)

Honda-ს გადაწყვეტილება ასევე აფერხებს მის განვითარებას მეორე უმნიშვნელოვანეს სფეროში — ეს არის პროგრამულად უზრუნველყოფილი ავტომობილები (Software-Defined Vehicles - SDV). ასეთი მანქანების ძირითადი ფუნქციების განახლება და გაუმჯობესება დროთა განმავლობაში პროგრამულად არის შესაძლებელი.

მომხმარებლები, რომლებიც ყიდულობენ Tesla-ს, Rivian-ის, BYD-ის, Nio-ს ან Xiaomi-ს პროდუქციას, უკვე მიეჩვივნენ სისტემების ხშირ განახლებას, დახვეწილ საინფორმაციო-გასართობ პროგრამებსა და მძღოლის დამხმარე მოწინავე სისტემებს. Honda-ს ამ მიმართულებით ჯერჯერობით მნიშვნელოვანი პროგრესი არ უჩვენებია.

მართალია, SDV აუცილებლად ელექტრომობილი არ უნდა იყოს, თუმცა ეს ორი ტექნოლოგია ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული. ელექტრომობილის დიდი ელემენტი აადვილებს მძლავრი კომპიუტერების კვებას და საშუალებას იძლევა, სისტემები დისტანციურად (Over-the-air) განახლდეს მაშინაც კი, როდესაც მანქანა გაჩერებულია. Honda-ს შეეძლო შეექმნა შიგაწვის ძრავიანი SDV, თუმცა ამაზე უარს ამბობს იმავე მიზეზით, რის გამოც ელექტრომობილებს შორდება: ძველი მეთოდებით მუშაობა ამჟამად უფრო მარტივი და მომგებიანია.

Honda-ს იდენტობის კრიზისი

Honda იდენტობის კრიზისის წინაშე დგას. თავისი არსით, ის შიგაწვის ძრავების მწარმოებელი კომპანიაა. ის ქმნის მართლაც კარგ ძრავებს, თუმცა ამას დღეს სულ უფრო ნაკლები მნიშვნელობა ენიჭება. წლების განმავლობაში კომპანია ამაყობდა იმით, რომ ქმნიდა ავტომობილებს „მძღოლებისთვის“ — მსუბუქს, ეფექტურსა და ადვილად სამართავს. თუმცა, როდესაც ავტომობილი თავად იმართება, „მძღოლის ავტომობილის“ კონცეფცია აზრს კარგავს.

ავტონომიური მართვის გარეშეც კი, ასეთი ავტომობილების ბაზარი შეზღუდულია. ადამიანები Honda-ს ირჩევენ საიმედოობისა და მისაღები ფასის გამო. კარგი მართვადობა მხოლოდ დამატებითი ბონუსია. თუმცა, ელექტრომობილები გაცილებით უფრო საიმედოა, ვიდრე შიგაწვის ძრავიანი მანქანები, ხოლო ჩინელი მწარმოებლები ამტკიცებენ, რომ ელემენტების ფასის კლებასთან ერთად, ავტომობილის თვითღირებულებაც მცირდება.

თუ Honda ვერ შეძლებს კონკურენციას საიმედოობასა და ფასში, მომხმარებლები მასზე უარს იტყვიან. ეს პროცესი უკვე დაწყებულია ჩინეთში. კომპანიის ბოლო ფინანსურ ანგარიშში ნათქვამია: „Honda-მ ვერ შეძლო ისეთი პროდუქტის შეთავაზება, რომლის ფასისა და ხარისხის თანაფარდობა უკეთესი იქნებოდა ახალ ელექტრომწარმოებლებზე, რამაც კონკურენტუნარიანობის დაქვეითება გამოიწვია“. ჩინეთის ბაზარზე არსებულმა სირთულეებმა განაპირობა კომპანიის თითქმის 16 მილიარდ დოლარიანი ზარალი გასულ წელს. ელექტრომობილების განვითარების გეგმის გარეშე, მხოლოდ დროის საკითხია, როდის დადგება Honda იგივე რეალობის წინაშე სხვა ბაზრებზეც.