ხელოვნურ ინტელექტს საინჟინრო პოზიციები უნდა „მოეკლა“, თუმცა ახალი მონაცემებით ეს სფერო ყველაზე მდგრადი აღმოჩნდა

საკითხი იმის შესახებ, ანაცვლებს თუ არა ხელოვნური ინტელექტი (AI) უკვე სამუშაო ადგილებს, მწვავე დებატების საგანია. საკონსულტაციო ფირმა Challenger, Gray & Christmas-ის მონაცემებით, მაისში ტექნოლოგიურ სექტორში თანამშრომლების დათხოვნის მაჩვენებელმა ბოლო წლების რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია, ამის მთავარ მიზეზად კი სწორედ ხელოვნური ინტელექტი დასახელდა. თეორიულად, პროგრამული ინჟინერია ავტომატიზაციის მიმართ ყველაზე მოწყვლად სფეროდ მიიჩნევა, განსაკუთრებით AI-ზე დაფუძნებული კოდირების ხელსაწყოების სწრაფი დანერგვის ფონზე.

თუმცა, ვენჩურული კომპანია SignalFire-ის მკვლევრები აცხადებენ, რომ დასაქმების მონაცემები სულ სხვა სურათს აჩვენებს. SignalFire-ის კვლევის ხელმძღვანელის, აშერ ბანტოკის თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიები მასობრივ დათხოვნებს ხშირად AI-ს და კოდის წერის პროცესის ოპტიმიზაციას უკავშირებენ, რეალური ვითარება ამ არგუმენტს არ ადასტურებს.

SignalFire-ის ანალიზმა, რომელიც 80 მილიონზე მეტ კომპანიაში მომუშავე მილიონობით თანამშრომლის კარიერულ გზას აკვირდებოდა, აჩვენა, რომ 2025 წელს საინჟინრო სფერო ყველაზე მდგრადი აღმოჩნდა. მკვლევრებმა ყურადღება გაამახვილეს არა სამსახურიდან დათხოვნის მაჩვენებლებზე, რომელთა თვალყურის დევნება რთულია (რადგან ადამიანები ხშირად აგვიანებენ სტატუსის განახლებას), არამედ ახალი თანამშრომლების აყვანის მონაცემებზე, რაც სამუშაო ძალის ტენდენციების უფრო ზუსტი ინდიკატორია.

საინჟინრო ვაკანსიების მდგრადობა ციფრებში

SignalFire-ის უახლესი ანგარიშის (State of Talent Report) მიხედვით, მაშინ როდესაც მსხვილ ტექნოლოგიურ კომპანიებში ახალი თანამშრომლების აყვანის საერთო მაჩვენებელი 2019 წელთან შედარებით 25%-ით შემცირდა, საინჟინრო პოზიციებზე კლება მხოლოდ 11% იყო. მეტიც, 2025 წელს 12 უმსხვილეს ტექნოლოგიურ გიგანტში (Alphabet, Meta, Apple, Amazon, Microsoft, Netflix, Nvidia, Tesla, Uber, Airbnb, Block და Stripe) ყველა ახალი თანამშრომლის 55%-ს სწორედ ინჟინრები შეადგენდნენ. ეს მნიშვნელოვანი ზრდაა 2019 წელთან შედარებით, როდესაც ეს მაჩვენებელი 46%-ს შეადგენდა.

საინჟინრო კადრებზე მოთხოვნა კიდევ უფრო თვალსაჩინოა ადრეული ეტაპის სტარტაპებში. მონაცემების მიხედვით, 2025 წელს ამ ტიპის კომპანიებმა 7%-ით მეტი ინჟინერი დაასაქმეს, ვიდრე 2019 წელს. აშერ ბანტოკი მიიჩნევს, რომ AI მართლაც რომ ანაცვლებდეს საინჟინრო ტალანტს, ამ სფეროში ვაკანსიების რაოდენობა პირველი შემცირდებოდა, თუმცა რეალურად საინჟინრო შტატები სხვა სფეროებთან შედარებით ბევრად სწრაფად იზრდება.

ექსპერტების მოსაზრებები და რეალური ეფექტი

მიუხედავად იმისა, რომ Anthropic-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, დარიო ამოდეიმ გასულ წელს გააკეთა პროგნოზი, რომ AI-მ შესაძლოა საწყისი დონის „თეთრსაყელოიანი“ სამუშაო ადგილების ნახევარი გაანადგუროს, კომპანიის ეკონომიკის მიმართულების ხელმძღვანელმა, პიტერ მაკკრორიმ TechCrunch-თან საუბარში აღნიშნა, რომ სამუშაო ძალაზე AI-ს მნიშვნელოვანი უარყოფითი გავლენა ჯერჯერობით არ შეიმჩნევა.

მაკკრორის განმარტებით, არ არსებობს არსებითი განსხვავება უმუშევრობის დონეს შორის იმ თანამშრომლებს შორის, რომლებიც იყენებენ Claude-ს (AI მოდელი) თავიანთი საქმიანობის ავტომატიზაციისთვის (მაგალითად, ტექნიკური მწერლები, მონაცემთა შეყვანის სპეციალისტები და პროგრამული ინჟინრები) და მათ შორის, ვისი საქმიანობაც ფიზიკურ ინტერაქციას მოითხოვს და ნაკლებადაა ექსპოზირებული AI-სთან.

Nvidia-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა, ჯენსენ ჰუანგმა კიდევ უფრო რადიკალური პოზიცია დაიკავა და პირდაპირ უარყო თეორია, რომ AI ინჟინრებს ჩაანაცვლებს. აპრილში სტენფორდის ბიზნესის სკოლაში გამოსვლისას მან აღნიშნა:

„ვიღაცამ თქვა, რომ AI გაანადგურებს პროგრამული ინჟინერიის ყველა სამუშაო ადგილს. სინამდვილეში კი პირიქით ხდება. ახლა, როდესაც Nvidia-ს ყველა ინჟინერი იყენებს აგენტურ AI-ს, პროგრამული ინჟინრები იმაზე მეტად არიან დაკავებულები, ვიდრე ოდესმე“ .

ჯევონსის პარადოქსი და მომავლის პერსპექტივა

როგორც ჩანს, ხელოვნური ინტელექტით აღჭურვილი საინჟინრო სფერო „ჯევონსის პარადოქსის“ კლასიკური მაგალითი ხდება. ეს არის იდეა, რომლის მიხედვითაც რესურსის გამოყენების ეფექტურობის ზრდა არ ამცირებს მასზე მოთხოვნას, არამედ პირიქით — ზრდის, რადგან სამუშაოს მოცულობა ფართოვდება ახალი შესაძლებლობების შესავსებად.

აშერ ბანტოკის დასკვნით, ინჟინრები უეცრად ბევრად უფრო პროდუქტიულები გახდნენ და მათ წინაშე ახლა უსასრულო სამუშაო ასპარეზი გადაიშალა. AI არა თუ აუქმებს მათ საჭიროებას, არამედ საშუალებას აძლევს მათ უფრო მეტი და რთული ამოცანები შეასრულონ.