ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებაზე უარის თქმა რელიგიური მოტივით: ღმერთის რწმენა აუცილებელი არ არის

რომის პაპმა ლეო XIV-მ ხელოვნური ინტელექტი (AI) ადამიანის ღირსების წინააღმდეგ მიმართულ საფრთხედ გამოაცხადა. თუმცა, მხოლოდ მორწმუნეები არ არიან ის ადამიანები, ვინც შესაძლოა წუხდეს იმაზე, თუ რამდენად შეესაბამება AI მათ მრწამსს. კენტუკის უნივერსიტეტის ადმინისტრატორმა, დევიდ დურმანმა, რომელიც არათეისტი ჰუმანისტია, სამუშაო ადგილზე ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებისგან რელიგიური გამონაკლისის უფლება მოიპოვა.

როგორც დურმანმა TechCrunch-ს განუმარტა, ჰუმანიზმი არის რწმენათა ერთობლიობა ადამიანური გამოცდილებისა და სამყაროსთან ურთიერთქმედების შესახებ. მისი თქმით, ეს მსოფლმხედველობა ფოკუსირებულია ადამიანის კეთილდღეობასა და განვითარებაზე, როგორც ინდივიდუალურ, ისე კოლექტიურ დონეზე, და მოუწოდებს პიროვნებას, გააუმჯობესოს როგორც საკუთარი, ისე გარშემომყოფთა მდგომარეობა.

ყოველდღიურ ცხოვრებაში ხელოვნური ინტელექტის პოპულარობის ზრდასთან ერთად, დურმანმა მიმართა ამერიკის ჰუმანისტთა ასოციაციას (AHA) — არაკომერციულ ორგანიზაციას, რომელიც სეკულარულ ჰუმანიზმს უწევს პოპულარიზაციას. მას სურდა გაერკვია, თუ როგორ შეეძლო სამართლებრივი დაცვის მოპოვება, რათა სამსახურში AI-ს გამოყენება არ დავალდებულებოდა. დურმანს მიაჩნია, რომ ამ ტექნოლოგიის გამოყენება ეწინააღმდეგება მის მრწამსს.

მორალური არგუმენტები და კრიტიკული აზროვნება

დურმანის აზრით, ადამიანი მორალურ სუბიექტად საკუთარი გონების აქტიური გამოყენებით ყალიბდება, ხოლო ხელოვნური ინტელექტის მეშვეობით ამ პროცესის შემცირება უარყოფითად აისახება ამ უნარზე. მან ხაზი გაუსვა, რომ AI-ზე გადამეტებულმა დამოკიდებულებამ შესაძლოა კრიტიკულ აზროვნებაზეც მოახდინოს გავლენა.

AHA-ს მიერ გამოქვეყნებულ განცხადებაში დურმანმა აღნიშნა: „ხელოვნური ინტელექტი ხელს უშლის ადამიანებს საარსებო წყაროს მოპოვებაში, მისი გარემოსდაცვითი ხარჯები კატასტროფულია კაცობრიობისა და ჩვენი პლანეტისთვის, ხოლო ადამიანური შემოქმედების მითვისება საფრთხეს უქმნის კულტურის ისეთ ელემენტებს, როგორიცაა ხელოვნება და ლიტერატურა, რაც საზოგადოების განვითარების საფუძველია“.

სამართლებრივი დაცვა არათეისტებისთვის

ჰუმანიზმი არ არის ანტირელიგიური მიმდინარეობა, თუმცა ის ხშირად იზიდავს ადამიანებს, რომლებიც სკეპტიკურად არიან განწყობილნი ღმერთის ან ზებუნებრივი ძალების მიმართ, მაგრამ მაინც ეძებენ მეცნიერულ და მორალურ ჩარჩოს. AHA-ს იურისტმა, ალექსანდრია ჰუისკენსმა TechCrunch-ს განუცხადა, რომ ხელოვნურ ინტელექტთან და ადამიანის ღირსებასთან დაკავშირებული წუხილი სხვადასხვა რელიგიურ ტრადიციაში გვხვდება — იქნება ეს კათოლიკური სწავლება, უნივერსალიზმი თუ ჰუმანიზმი. ორგანიზაციის მიზანია, არათეისტებმაც იცოდნენ, რომ ისინიც დაცულნი არიან კანონით სამუშაო ადგილზე.

დურმანი პირველი ჰუმანისტია, რომელმაც სამუშაო ადგილზე მოიპოვა უფლება, არ გამოიყენოს ხელოვნური ინტელექტი, და ერთ-ერთი პირველია, ვინც ამ საკითხზე საჯაროდ ისაუბრა. მას შთაგონება მისცა ერინ მაუსის შემთხვევამ, რომელიც უნიტარული უნივერსალისტი და პროგრამისტია და რომელმაც მსგავსი უფლება მანამდე მოიპოვა.

„ჩემთვის ეს ეხებოდა ჩემს პრინციპებსა და რწმენას. მე არ ვცდილობ სხვებს ვუკარნახო, როგორ იფიქრონ ან იგრძნონ თავი... მაგრამ იმედი მაქვს, ეს წაახალისებს ადამიანებს, რომლებსაც მსგავსი წუხილი აქვთ, დაიცვან თავიანთი პოზიცია მათთვის შესაფერისი გზით“, — აღნიშნა დურმანმა.

დამსაქმებლის პოზიცია და სამომავლო პერსპექტივები

კენტუკის უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა, ჯეი ბლანტონმა განაცხადა, რომ ინსტიტუტი რელიგიურ გამონაკლისებზე მოთხოვნებს ინდივიდუალურად განიხილავს, თანამშრომლის მოვალეობებისა და კონკრეტული გარემოებების გათვალისწინებით. უნივერსიტეტმა დაადგინა, რომ მოცემულ შემთხვევაში გამონაკლისის დაშვება შესაძლებელი იყო ისე, რომ თანამშრომელს თავისი ძირითადი ფუნქციების შესრულება არ შეფერხებოდა.

ერინ მაუსის შემთხვევა განსაკუთრებით უჩვეულოა, რადგან პროგრამისტებისთვის AI-ს გარეშე მუშაობა დღეს იშვიათობაა. თუმცა, დურმანის ადმინისტრაციულ როლში, სადაც ის მკვლევარებს გრანტების მოპოვებაში ეხმარება, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება სავალდებულო არ ყოფილა. მიუხედავად ამისა, მან გადაწყვიტა წინასწარ დაეზღვია თავი, რადგან ხელმძღვანელობის მხრიდან ამ ხელსაწყოების გამოყენების რეკომენდაციები უკვე ისმოდა.

ტექნოლოგიებისა და სამუშაო მოვალეობების ევოლუციასთან ერთად, შესაძლოა მსგავსი გამონაკლისები გადაიხედოს, რათა შენარჩუნდეს მათი გონივრულობა და პრაქტიკულობა. დურმანი იმედოვნებს, რომ მისი მაგალითი სხვებსაც მისცემს გამბედაობას, ეძიონ გამოსავალი მსგავს სიტუაციებში.