კოსმოსური მონაცემთა ცენტრებისთვის რაკეტები არ კმარა — Cowboy Space-მა მათ ასაშენებლად $275 მილიონი მოიზიდა

ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოთვლით სიმძლავრეებზე მზარდმა მოთხოვნამ მონაცემთა ცენტრების სფეროში მომუშავე მეწარმეები კოსმოსისკენ გაახედა. თუმცა, აქ ერთი მთავარი პრობლემა იკვეთება: დედამიწის ორბიტაზე მონაცემთა ცენტრების გასაყვანად საკმარისი რაოდენობის რაკეტები არ არსებობს, არსებულები კი მეტისმეტად ძვირია.

ბაზრის მოთამაშეების უმეტესობა იმედებს SpaceX-ის Starship-ზე ამყარებს, რომლის მე-12 სატესტო ფრენა შესაძლოა უახლოეს პერიოდში შედგეს. თუმცა, ხომალდის სრულფასოვანი ექსპლუატაციის დაწყების შემდეგაც კი, შესაძლოა წლები გავიდეს მის კომერციულ ხელმისაწვდომობამდე, რადგან SpaceX-ს საკუთარი სატელიტური ბიზნესი აქვს პრიორიტეტში. მსგავსი ვითარებაა Blue Origin-ის New Glenn-ის შემთხვევაშიც, რომელმაც აპრილში, მესამე გაშვებისას, სატელიტის ორბიტაზე გაყვანა ვერ შეძლო.

არსებული დეფიციტის გამო, კოსმოსური მონაცემთა ცენტრების პროექტები ან 2030-იანი წლების შუა პერიოდზეა გათვლილი (როგორც Google-ის Suncatcher), ან მხოლოდ მცირე მოცულობის „Edge“ დამუშავებით შემოიფარგლება. თუმცა, არსებობს მესამე გზაც: Cowboy Space Corporation-ის დამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, ბაიჯუ ბჰატმა (Baiju Bhatt), განაცხადა, რომ კომპანია საკუთარ სარაკეტო პროგრამას ავითარებს. პირველი გაშვება 2028 წლის ბოლომდე იგეგმება.

კომპანიამ ახლახან დაასრულა B სერიის დაფინანსების რაუნდი, რომლის ფარგლებშიც 275 მილიონი დოლარი მოიზიდა. ამ ინვესტიციით სტარტაპის საბაზრო ღირებულება 2 მილიარდ დოლარად შეფასდა. რაუნდს სათავეში ჩაუდგა Index Ventures, ხოლო მონაწილეობა მიიღეს Breakthrough Energy Ventures-მა, Construct Capital-მა, IVP-მ და SAIC-მა. მანამდე კომპანიას უკვე მოზიდული ჰქონდა 80 მილიონი დოლარი ისეთი ინვესტორებისგან, როგორიცაა Andreessen Horowitz და New Enterprise Associates.

სტრატეგიული ცვლილება და ახალი ხედვა

ბაიჯუ ბჰატმა, რომელიც Robinhood-ის თანადამფუძნებელიცაა, ეს სტარტაპი 2024 წელს Aetherflux-ის სახელით დააარსა. თავდაპირველი გეგმა კოსმოსში მზის ენერგიის შეგროვებას და მის დედამიწაზე გადმოცემას გულისხმობდა. თუმცა, კოსმოსური მონაცემთა ცენტრების იდეამ კომპანია აიძულა, ფოკუსი შეეცვალა და ელექტროენერგია პირდაპირ ორბიტაზე გამოეყენებინა. ამ მიზნის მისაღწევად კი აუცილებელი გახდა საკუთარი სარაკეტო პროგრამის შექმნა, რამაც კომპანიის სახელწოდების შეცვლაც გამოიწვია.

ბჰატის განმარტებით, მან არაერთ სარაკეტო პროვაიდერთან გამართა მოლაპარაკება, რათა კომპანიას მხოლოდ სატელიტების წარმოებაზე ეზრუნა. თუმცა, აღმოჩნდა, რომ ბაზარზე არ არის საკმარისი რესურსი ორბიტალური მონაცემთა ცენტრების ბიზნესის მასშტაბირებისთვის ისე, რომ მათი ეკონომიკური მაჩვენებლები დედამიწაზე არსებულ ალტერნატივებს გაუტოლდეს.

კონკურენცია და ტექნიკური გამოწვევები

საკუთარი რაკეტის შექმნა ამბიციური და რთული ამოცანაა. დასავლეთში მხოლოდ რამდენიმე კერძო კომპანია (SpaceX, Rocket Lab და Arianespace) ახორციელებს რეგულარულ კომერციულ გაშვებებს. სხვები, მათ შორის Blue Origin და United Launch Alliance, წლებია ცდილობენ ხომალდების განვითარების ეტაპიდან გამოყვანას. Cowboy Space Corporation-ს მოუწევს პირდაპირ კონკურენციაში შევიდეს ბაზრის ყველაზე ძლიერ მოთამაშეებთან.

ტექნიკური მახასიათებლები და დიზაინი:

• ინტეგრირებული სისტემა: კომპანია გეგმავს მონაცემთა ცენტრები პირდაპირ რაკეტის მეორე საფეხურში ჩააშენოს.
• სიმძლავრე: თითოეული სატელიტის მასა 20,000-დან 25,000 კილოგრამამდე იქნება.
• ენერგოეფექტურობა: სისტემა გამოიმუშავებს 1 მეგავატ ენერგიას ბორტზე არსებული თითქმის 800 GPU-სთვის.
• შედარება: რაკეტა სიმძლავრით ოდნავ გადააჭარბებს Falcon 9-ს, თუმცა Starship-ზე მცირე ზომის იქნება.
• მრავალჯერადი გამოყენება: სამომავლოდ იგეგმება რაკეტის პირველი საფეხურის (booster) მრავალჯერადი გამოყენება.

გუნდი და სამომავლო გეგმები

Cowboy Space-მა უკვე დაიქირავა კოსმოსური ინდუსტრიის ვეტერანები, მათ შორის Blue Origin-ის ძრავების ყოფილი ინჟინერი უორენ ლამონტი და SpaceX-ის გაშვების ყოფილი დირექტორი ტაილერ გრინელი. კომპანია ასევე გეგმავს საკუთარი სარაკეტო ძრავის შექმნას, რაც ნებისმიერი საფრენი აპარატის ყველაზე რთული და ძვირადღირებული ნაწილია.

ამჟამად სტარტაპი მუშაობს ისეთი ინფრასტრუქტურის შექმნაზე, რომელიც აუცილებელია რაკეტების ტესტირებისთვის, წარმოებისა და გაშვებისთვის. ახალი სახელწოდება Cowboy Space ხაზს უსვამს კომპანიის მისიას — „კაცობრიობის ენერგიით უზრუნველყოფა მაღალი საზღვრებიდან“.