Microsoft-ის მხარდაჭერილი VEIR-ი მონაცემთა ცენტრებში რევოლუციას ზეგამტარებით გეგმავს

მონაცემთა ცენტრების ენერგომოხმარება უპრეცედენტო ტემპით იზრდება, რაც ინდუსტრიას ახალი გამოწვევების წინაშე აყენებს. ამ პრობლემის გადასაჭრელად, Microsoft-ის მიერ მხარდაჭერილი სტარტაპი VEIR-ი ინოვაციურ ტექნოლოგიას — ზეგამტარ ელექტრო კაბელებს — ნერგავს, რომლებიც ენერგიის გადაცემას შენობების შიგნით რადიკალურად შეცვლის.

სულ რამდენიმე წელიწადში, მონაცემთა ცენტრის ერთი კარადის (rack) ენერგომოხმარება ათეულობით კილოვატიდან 200 კილოვატამდე გაიზარდა. „უახლოეს წლებში ეს მაჩვენებელი 600 კილოვატს, შემდეგ კი მეგავატს მიაღწევს“, — განუცხადა TechCrunch-ს VEIR-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, ტიმ ჰაიდელმა. „ჩვენ ვესაუბრებით კომპანიებს, რომლებიც უკვე მულტი-მეგავატიანი კარადებისთვის არქიტექტურის შემუშავებას ცდილობენ“.

ასეთი მაღალი სიმძლავრის პირობებში, დაბალი ძაბვის ტრადიციული კაბელები, რომლებიც ენერგიას კარადებამდე აწვდიან, ზედმეტად დიდ ადგილს იკავებს და ჭარბ სითბოს გამოყოფს. ეს პრობლემები მნიშვნელოვნად ართულებს მომავლის მონაცემთა ცენტრების ეფექტიანად დაპროექტებასა და ფუნქციონირებას.

ამ გამოწვევის დასაძლევად, VEIR-მა საკუთარი ზეგამტარი კაბელების ტექნოლოგიის ადაპტირება მოახდინა მონაცემთა ცენტრების შიდა საჭიროებებისთვის. ზეგამტარები ისეთი მასალებია, რომლებსაც ელექტროენერგიის გატარება ენერგიის ნულოვანი დანაკარგით შეუძლიათ. მათი ერთადერთი მოთხოვნაა, რომ გაცივდნენ გაყინვის წერტილზე ბევრად დაბალ ტემპერატურამდე.

VEIR-ის სისტემაში ზეგამტარები თავსდება სპეციალურ გარსში, რომელიც შეიცავს თხევად აზოტს. ეს გამაგრილებელი ნივთიერება მასალის ტემპერატურას –196˚ C-ზე (–321˚ F) ინარჩუნებს. კაბელების ბოლოებში დამონტაჟებულია სპეციალური ტერმინალები, რომლებიც ზეგამტარებს სტანდარტულ სპილენძის კაბელებთან აკავშირებს. „ჩვენ ვართ სისტემური ინტეგრატორი, რომელიც ქმნის გაგრილების სისტემებს, აწარმოებს კაბელებს და აერთიანებს ყველაფერს, რათა მცირე სივრცეში უზარმაზარი სიმძლავრე მივაწოდოთ“, — ამბობს ჰაიდელი.

თავდაპირველად, VEIR-ი ზეგამტარების გამოყენებას შორ მანძილზე ელექტროგადამცემი ხაზების სიმძლავრის გასაუმჯობესებლად გეგმავდა. თუმცა, კომუნალური კომპანიები ახალი ტექნოლოგიების დანერგვაში ფრთხილები და ნელები არიან. „მონაცემთა ცენტრების საზოგადოება გაცილებით სწრაფად მოძრაობს, ვითარდება, იზრდება და უმკლავდება გამოწვევებს, ვიდრე გადამცემი ხაზების სექტორი“, — აღნიშნავს ჰაიდელი.

VEIR-ი წლების განმავლობაში აწარმოებდა მოლაპარაკებებს მონაცემთა ცენტრებთან. ჰაიდელის თქმით, ბოლო დროს ამ საუბრების ტონი შეიცვალა. „თავიდან ბევრი ამბობდა, რომ ქსელთან მიერთების პრობლემა რეალურია და მისი გადაჭრაა საჭირო. მაგრამ შემდეგ პოტენციურმა კლიენტებმა დაიწყეს საუბარი იმაზე, რომ მათ რეალურად რთული პრობლემები აქვთ საკუთარ კამპუსებსა და შენობებში“, — იხსენებს ის.

სტარტაპის პირველი პროდუქტი იქნება საკაბელო სისტემა, რომელსაც 3 მეგავატი დაბალი ძაბვის ელექტროენერგიის გადაცემა შეეძლება. VEIR-ის განცხადებით, მათი კაბელები სპილენძთან შედარებით 20-ჯერ ნაკლებ ადგილს მოითხოვს და ენერგიის 5-ჯერ უფრო შორ მანძილზე გადაცემას უზრუნველყოფს.

ტექნოლოგიის დემონსტრირებისთვის, VEIR-მა მასაჩუსეტსის შტატში, საკუთარ სათაო ოფისთან ახლოს, სიმულირებული მონაცემთა ცენტრი ააშენა. კაბელების საპილოტე ტესტირება რეალურ მონაცემთა ცენტრებში მომავალ წელს დაიწყება, ხოლო კომერციული გაშვება 2027 წლისთვის არის მოსალოდნელი.

„ხელოვნური ინტელექტისა და მონაცემთა ცენტრების საზოგადოება დღეს სასოწარკვეთილად ეძებს გადაწყვეტილებებს და ცდილობს, მოვლენებს წინ გაუსწროს. არსებობს უზარმაზარი კონკურენტული წნეხი, რომ დარჩე წინა პლანზე“, — ასკვნის ტიმ ჰაიდელი. ეს კი VEIR-ის მსგავსი ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვას კიდევ უფრო აუცილებელს ხდის.