Motional-ის რობოტაქსების რებუტი: ხელოვნური ინტელექტი და 2026 წლის გეგმები უპილოტო სერვისისთვის

Motional-ი, რომელიც Hyundai Motor Group-ისა და Aptiv-ის 4 მილიარდ დოლარიან ერთობლივ საწარმოს წარმოადგენს, დაახლოებით ორი წლის წინ კრიტიკულ გზაგასაყარზე აღმოჩნდა. კომპანიამ ვერ შეძლო დათქმულ ვადებში პარტნიორ Lyft-თან ერთად უპილოტო რობოტაქსების სერვისის გაშვება, რასაც ფინანსური სირთულეები და Aptiv-ის მხრიდან მხარდაჭერის შეწყვეტა მოჰყვა. სიტუაციის გამოსასწორებლად Hyundai-მ დამატებითი 1 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა, თუმცა კომპანიას მაინც მოუწია მასშტაბური რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც თანამშრომელთა რაოდენობა 1400-დან 600-მდე შემცირდა.

ხელოვნური ინტელექტის სფეროში მიმდინარე სწრაფმა განვითარებამ ინჟინრების მიდგომები შეცვალა. Motional-ი არჩევანის წინაშე დადგა: ან უნდა განვითარებულიყო, ან არსებობა შეეწყვიტა. კომპანიამ განვითარების გზა აირჩია და TechCrunch-თან საუბარში დაადასტურა, რომ რობოტაქსების გეგმას „AI-first“ (ხელოვნურ ინტელექტზე ორიენტირებული) მიდგომით აახლებს. მიზანი 2026 წლის ბოლოსთვის ლას-ვეგასში კომერციული უპილოტო სერვისის გაშვებაა.

ამჟამად Motional-მა უკვე აამოქმედა რობოტაქსების სერვისი საკუთარი თანამშრომლებისთვის, სადაც უსაფრთხოების მიზნით საჭესთან ადამიანი ზის. წლის ბოლომდე იგეგმება ამ სერვისის საჯაროდ ხელმისაწვდომობა ჯერჯერობით დაუსახელებელ პარტნიორთან ერთად (აღსანიშნავია, რომ კომპანიას უკვე აქვს კავშირები Lyft-თან და Uber-თან). წლის დასასრულისთვის კი ავტომობილებიდან უსაფრთხოების ოპერატორების გაყვანა და სრულფასოვანი კომერციული უპილოტო სერვისის დაწყებაა დაანონსებული.

სტრატეგიული ცვლილება: კლასიკური რობოტიკიდან AI მოდელებამდე

Motional-ის პრეზიდენტმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, ლორა მეიჯორმა, ლას-ვეგასში გამართულ პრეზენტაციაზე განაცხადა:

„ჩვენ დავინახეთ ხელოვნური ინტელექტის განვითარების უზარმაზარი პოტენციალი. მიუხედავად იმისა, რომ გვქონდა უსაფრთხო უპილოტო სისტემა, არსებობდა გარკვეული ნაპრალი ხელმისაწვდომ, გლობალურად მასშტაბირებად გადაწყვეტილებამდე მისასვლელად. ამიტომ მივიღეთ რთული გადაწყვეტილება, დროებით შეგვეჩერებინა კომერციული საქმიანობა, რათა მომავალში უფრო სწრაფად წავისულიყავით წინ“.

ეს ცვლილება ნიშნავს გადასვლას კლასიკური რობოტიკის მიდგომიდან ხელოვნური ინტელექტის ფუნდამენტურ მოდელებზე (foundation models). ადრე Motional-ის სისტემა იყენებდა მანქანური სწავლების ცალკეულ მოდელებს აღქმის, თვალთვალისა და სემანტიკური მსჯელობისთვის, თუმცა სხვა ოპერაციები წესებზე დაფუძნებული პროგრამებით იმართებოდა. ეს ქმნიდა პროგრამული უზრუნველყოფის რთულ ქსელს.

ტრანსფორმერულმა არქიტექტურამ (Transformer architecture), რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ChatGPT-ის, შესაძლებელი გახადა დიდი და კომპლექსური AI მოდელების შექმნა ფიზიკური სისტემებისთვისაც. Motional-მა მცირე მოდელები ერთიან „ხერხემალში“ (backbone) გააერთიანა, რაც უზრუნველყოფს „end-to-end“ არქიტექტურას. ეს მიდგომა აადვილებს სისტემის ადაპტაციას ახალ ქალაქებთან და გარემოებებთან, თანაც ხარჯების ოპტიმიზაციის გზით. მაგალითად, სხვა ქალაქში შუქნიშნების განსხვავებული დიზაინის შემთხვევაში, სისტემას აღარ სჭირდება ხელახალი პროგრამირება — საკმარისია მონაცემების შეგროვება და მოდელის დატრენინგება.

ტესტირება ლას-ვეგასის ქუჩებში

ლას-ვეგასში ჩატარებულმა 30-წუთიანმა სატესტო მგზავრობამ აჩვენა სისტემის პროგრესი. Hyundai Ioniq 5-მა დამოუკიდებლად შეძლო ნავიგაცია ლას-ვეგასის ბულვარიდან სასტუმრო Aria-ს მგზავრთა აყვანისა და ჩამოსმის დატვირთულ ზონაში. ავტომობილმა წარმატებით აუარა გვერდი გაჩერებულ ტაქსებს, შეიცვალა ზოლი და მანევრირება მოახდინა ხალხმრავალ გარემოში, სადაც უამრავი ფეხით მოსიარულე და სხვა დაბრკოლება იყო.

ადრეულ ეტაპზე, როდესაც Motional-ი Lyft-თან თანამშრომლობდა, ავტომობილები ავტონომიურად მხოლოდ გზის გარკვეულ მონაკვეთებს გადიოდნენ. პარკინგებზე, სასტუმროს ვალეტ-ზონებსა და მგზავრთა აყვანის წერტილებში მართვას ყოველთვის უსაფრთხოების ოპერატორი იღებდა საკუთარ თავზე. ახალი მიდგომით კი ეს რთული ზონებიც ავტონომიური მართვის ნაწილი ხდება.

მიუხედავად პროგრესისა, გარკვეული გამოწვევები რჩება. მგზავრებისთვის განკუთვნილი გრაფიკული ინტერფეისი ჯერ კიდევ დამუშავების პროცესშია. სატესტო რეჟიმში ავტომობილს დასჭირდა იმაზე მეტი დრო, ვიდრე მოსალოდნელი იყო, რათა გვერდი აევლო ორმაგად გაჩერებული Amazon-ის მიმწოდებელი ფურგონისთვის, თუმცა ოპერატორის ჩარევა საჭირო არ გამხდარა.

სამომავლო პერსპექტივები

კომპანიის მფლობელი Hyundai გრძელვადიან პერსპექტივაში გეგმავს ამ ტექნოლოგიის განვითარებას. ლორა მეიჯორის თქმით, საბოლოო მიზანი მე-4 დონის (Level 4) ავტონომიურობის დანერგვაა პერსონალურ ავტომობილებში. ეს ნიშნავს სისტემას, რომელიც სრულად მართავს ავტომობილს ადამიანის ჩარევის მოლოდინის გარეშე. რობოტაქსები მხოლოდ პირველი ნაბიჯია ამ გზაზე, რასაც მოჰყვება ტექნოლოგიის ინტეგრირება ნებისმიერი ავტომწარმოებლის (OEM) სამომხმარებლო ავტომობილებში.