„ოდისეას“ რეჟისორი კრისტოფერ ნოლანი ხელოვნურ ინტელექტს აშკარა „ტროას ცხენს“ უწოდებს

კრისტოფერ ნოლანმა, ოსკარის მფლობელმა რეჟისორმა, რომლის ფილმი „ოდისეა“ ამჟამად კინოგაქირავების ლიდერია, ხელოვნური ინტელექტის (AI) მიმართ არსებულ სკეპტიციზმზე ისაუბრა. მისი თქმით, განსაკუთრებით იმედისმომცემია ის ფაქტი, რომ ამ ტექნოლოგიის მიმართ უნდობლობას ახალგაზრდა თაობა გამოხატავს.

ნოლანმა ამ თემაზე იუთუბერ ჰიუგო ტრავერსთან (HugoDécrypte) ინტერვიუში ისაუბრა. ტრავერსმა გაავლო პარალელი ლეგენდარულ ტროას ცხენთან, რომელიც ნოლანის ახალ ფილმში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. როგორც ტროას ცხენი იყო საჩუქარი, რომელიც ბერძენ დამპყრობლებს მალავდა, ინტერვიუერმა იკითხა, ხომ არ შეიძლება ხელოვნური ინტელექტიც იყოს რაღაც ისეთი, რასაც ყოველდღიურობაში სიხარულით ვიღებთ, თუმცა მოგვიანებით ბევრად უფრო ბნელ და საშიშ ტექნოლოგიად იქცევა.

ნოლანმა სიცილით უპასუხა: „ვფიქრობ, ხელოვნური ინტელექტი არის ტროას ცხენი, რომლის შიგნითაც ყველამ იცის, რომ ბერძნები იმალებიან“. მოგვიანებით მან ეს ტექნოლოგია აღწერა, როგორც „გამჭვირვალე, შუშისგან დამზადებული ცხენი“. რეჟისორის თქმით, მას არასდროს უნახავს ტექნოლოგია, რომელიც ასე სწრაფად ვითარდება და ამავდროულად საზოგადოების მხრიდან ასეთ მკვეთრ უარყოფას აწყდება.

განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა ახალგაზრდების რეაქციაზე. ნოლანმა აღნიშნა, რომ მისი შვილების ასაკის ადამიანები ინტერნეტში გავრცელებულ AI ვიდეოებს მაშინვე „ხელოვნურ ნაგავს“ (AI slop) უწოდებენ და ამ ტერმინით მათ ერთგვარ იზოლაციაში აქცევენ. რეჟისორის აზრით, ეს არის „ძალიან ჯანსაღი სკეპტიციზმი“, რადგან ტექნოლოგია ყოველთვის გვთავაზობს დიდ საჩუქრებს, თუმცა მათ მიმართ კრიტიკული დამოკიდებულება აუცილებელია.

ნოლანის განცხადებით, სკეპტიციზმით უნდა შევხედოთ არა მხოლოდ თავად ტექნოლოგიას, არამედ იმ ადამიანების მოტივებსაც, ვინც მას გვთავაზობს. მისი აზრით, მხოლოდ ასეა შესაძლებელი ახალი ტექნოლოგიებისგან საუკეთესო შედეგის მიღება, ნაცვლად ბრმა რწმენისა, რომ ყველაფერი კარგად იქნება. (ამავდროულად, SpaceX-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, ილონ მასკმა, სოციალურ ქსელში უკმაყოფილება გამოხატა ფილმის მრავალფეროვანი სამსახიობო ჯგუფის გამო).

მიუხედავად იმისა, რომ ნოლანს კონკრეტული საფრთხეები არ დაუსახელებია, ხელოვნური ინტელექტი ჰოლივუდში მზარდი შეშფოთების საგანია. ეს საკითხი 2023 წლის სცენარისტებისა და მსახიობების გაფიცვების ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო. ამერიკის რეჟისორთა გილდიამ (DGA), რომლის პრეზიდენტიც ნოლანია, ბოლო კონტრაქტში გენერაციული ხელოვნური ინტელექტისგან დაცვის გარკვეულ მექანიზმებს მიაღწია.

რეჟისორი ცნობილია სხვა ტექნოლოგიების, მათ შორის სმარტფონების მიმართ რეზისტენტულობითაც. მისი ერთგულება კინოფირისადმი მას ერთდროულად ლუდიტადაც და პიონერადაც აქცევს — „ოდისეა“ პირველი მხატვრული ფილმია, რომელიც მთლიანად Imax-ის ფირსა და კამერებზეა გადაღებული. კითხვაზე, მიიჩნევს თუ არა ის თავს ტექნოფობად, ნოლანმა უპასუხა: „მე თავს ტექნო-სკეპტიკოსად მივიჩნევ“.

მისი თქმით, კინოფირისადმი სიყვარული განპირობებულია იმით, რომ ფირი სამყაროს აღქმას ბევრად უკეთ გადმოსცემს, ვიდრე ნებისმიერი ციფრული სისტემა. ნოლანმა დაამატა, რომ ის მუდმივად იყენებს ახალ ტექნოლოგიებს, თუმცა პრობლემას ხედავს იმაში, რომ ახალი სისტემები ხშირად ძველი, ჯერ კიდევ ეფექტური მეთოდების ხარჯზე ინერგება. „სწორედ ეს დავინახე ჩემს ინდუსტრიაში — ზედმეტი მონდომებით მნიშვნელოვანი ღირებულებების დაკარგვა. ჩვენ კინოფირი თითქმის დავკარგეთ!“ — განაცხადა რეჟისორმა.