OpenAI-სა და მათემატიკოსებს შორის დაპირისპირება მწვავდება

ოცდახუთმა წამყვანმა მათემატიკოსმა ხელი მოაწერა ღია წერილს, რომელშიც ნათქვამია, რომ ხელოვნური ინტელექტის ლაბორატორიები საფრთხეს უქმნიან მათ ინტელექტუალურ საქმიანობას. ეს პროცესი განსაკუთრებით თვალსაჩინო გახდა მას შემდეგ, რაც ტექნოლოგიური გიგანტები ერთმანეთს ცნობილი მათემატიკური ამოცანების გადაჭრაში შეეჯიბრნენ. აღსანიშნავია, რომ წერილის თითოეული ხელმომწერი ფილდსის პრემიის ლაურეატია, რაც მათემატიკის სფეროში ყველაზე პრესტიჟულ ჯილდოდ ითვლება.

მიმდინარე კვირას ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორმა, ტრისტან ბაკმასტერმა, OpenAI დაადანაშაულა მასზე ზეწოლაში. მისი განცხადებით, კომპანია მოითხოვდა, რომ მნიშვნელოვანი მათემატიკური ამოცანის გადაჭრისას მას არ ეხსენებინა თავისი კოლეგა, რომელიც Anthropic-ში მუშაობს. ბაკმასტერმა ასევე გამოთქვა ეჭვი, ხომ არ გამოიყენა კომპანიამ მათი ნამუშევარი Codex-თან ერთად საკუთარი გარღვევის მისაღწევად ერთ-ერთი ინტენსიური სამუშაო უქმეების განმავლობაში.

პარალელურად, OpenAI-მ გააუქმა კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (CalTech) მათემატიკური ღონისძიების სპონსორობა მას შემდეგ, რაც უნივერსიტეტის მკვლევარებმა კომპანია გააკრიტიკეს. მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნური ინტელექტის უნარი, გადაჭრას მსოფლიოს რთული მათემატიკური გამოწვევები, შესაძლოა კაცობრიობისთვის სასარგებლო იყოს, წერილის ავტორები მიიჩნევენ, რომ ეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში მოხდება, თუ გადაწყვეტილებები მათემატიკური საზოგადოებისა და დანარჩენი მსოფლიოსთვის გასაგები და კომუნიკაბელური იქნება.

„ხშირად ეს გადაწყვეტილებები ნაჩქარევად ცხადდება, რაც არ ტოვებს დროს სათანადო აღწერისთვის, ახალი მეთოდებისა და იდეების გამოსაყოფად ან სხვების მიერ შესრულებული სამუშაოს ციტირებისთვის“, — ნათქვამია წერილში.

აღსანიშნავია, რომ OpenAI-ს მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება ჯერ კიდევ გადაუმოწმებელია. მათემატიკოსების აზრით, როგორც ყველა შემოქმედებით პროფესიაში, აქაც მწვავედ დგება ავტორობისა და პლაგიატის საკითხები. მეტიც, მათემატიკოსების გარეშე, რომლებიც ამ იდეების განვითარებასა და მათემატიკურ კანონებში ინტეგრირებაზე ზრუნავენ, ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი იდეები სრულფასოვნად ვერასოდეს „გაცოცხლდება“ და დაიკარგება ადამიანებს შორის ცოდნის გადაცემის გადამწყვეტი ჯაჭვი.

ღია კვლევის კულტურის საფრთხე

მათემატიკოსთა ნაწილი შიშობს, რომ მათი მუშაობა Codex-თან შესაძლოა OpenAI-ს ახალი მოდელების მოსამზადებლად იქნას გამოყენებული. არსებობს რეალური შიში, რომ ღია კვლევის კულტურა საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდება. დღეს, თუ წამყვანი ლაბორატორიები აღმოაჩენენ პერსპექტიულ გზას აღმოჩენისკენ, მათ შეუძლიათ ათობით მილიონი დოლარი დახარჯონ დიდ ენობრივ მოდელებზე (LLM), რათა ორიგინალ მკვლევარებზე სწრაფად მივიდნენ მტკიცებულებამდე. ეს დინამიკა კი ხელს უწყობს ინფორმაციის გასაიდუმლოებას.

ეს წერილი მოჰყვა „ლაიდენის დეკლარაციას“, რომელიც მათემატიკოსთა სამუშაო ჯგუფმა ივნისში გამოაქვეყნა. აღნიშნული დოკუმენტი განიხილავს, თუ როგორ შეცვლის LLM-ის მიერ მიღებული მტკიცებულებები მათ საქმიანობას და სთავაზობს რეკომენდაციებს მათემატიკოსებს, ინსტიტუტებსა და პოლიტიკის შემქმნელებს.

ინტელექტუალური სტრუქტურის შენარჩუნება

ისევე როგორც პროგრამულ ინჟინერიასა და სხვა სფეროებში, სადაც ხელოვნური ინტელექტი სამუშაო პროცესებს ცვლის, მათემატიკოსებიც ხედავენ ღირებულებას არა მხოლოდ საბოლოო შედეგში, არამედ თავად პროცესში. მათემატიკის ფასეულობა მხოლოდ მტკიცებულებებსა და ავტორობაში არ მდგომარეობს; ეს არის ინტელექტუალური სტრუქტურა, რომელიც ზრდის სტუდენტებს, ბადებს ახალ კითხვებსა და იდეებს და მათ ფართო ცივილიზაციაში აინტეგრირებს.

ავტორები აფრთხილებენ სხვა სფეროს წარმომადგენლებსაც, რომ მათემატიკური საზოგადოების წინაშე არსებული პრობლემები სხვა სამეცნიერო და შემოქმედებითი პროფესიების გამოწვევების მსგავსია. ეს მიანიშნებს საკითხებზე, რომელთა წინაშეც შესაძლოა მთელი კაცობრიობა აღმოჩნდეს: როგორ დავრწმუნდეთ, რომ ხელოვნური ინტელექტის მიერ სამუშაო პროცესის შეცვლასთან ერთად, არ დავკარგავთ იმ მიზანს, რისთვისაც ეს სამუშაო თავიდანვე შეიქმნა.