Rivian-ის შვილობილმა კომპანიამ Also-მ კენიაში ელექტრომოტოციკლების პროექტი შეაჩერა

მიკრომობილობის სტარტაპმა Also-მ, რომელიც 2025 წელს Rivian-ს გამოეყო, კენიაში ელექტრო ორბორბლიანი ტრანსპორტის საპილოტე პროექტი ფარულად დაიწყო და მალევე შეაჩერა. TechCrunch-ის ინფორმაციით, კომპანიამ ეს გადაწყვეტილება რესურსების სამომხმარებლო ელექტროველოსიპედებსა და ავტონომიური ტრანსპორტის განვითარებაზე კონცენტრირების მიზნით მიიღო.

პროექტი ფინანსდებოდა Shell Foundation-ის მიერ, რომელიც ბრიტანული ნავთობისა და გაზის გიგანტის, Shell plc-ის დამოუკიდებელი საქველმოქმედო ორგანიზაციაა. ფონდის ვებგვერდიდან უკვე წაშლილი ინფორმაციის თანახმად, ინიციატივის მიზანი იყო აფრიკის ელექტრომობილების ბაზარზე გლობალური მწარმოებლების (OEM) შესვლის რისკების შემცირება კენიაში ინტეგრირებული პლატფორმის გამოცდის გზით, რასაც პოტენციურად აღმოსავლეთ აფრიკის მასშტაბით გაფართოება უნდა მოჰყოლოდა.

წაშლილი მონაცემების მიხედვით, Also-ს უნდა ემუშავა მოდულური ბატარეების დიზაინსა და ელექტრომობილების დამუხტვის განაწილებულ სისტემებზე. ასევე, იგეგმებოდა სპეციალურად აფრიკელი მძღოლებისთვის განკუთვნილი ელექტრომოტოციკლის შექმნა. აფრიკის კონტინენტზე ელექტრომოტოციკლების ბაზარი საკმაოდ პერსპექტიულია — მაგალითად, კომპანია Spiro-ს შვიდ ქვეყანაში 130,000-ზე მეტი ელექტრომოტოციკლი და 2,500 ბატარეის შესაცვლელი სადგური აქვს. ამ სექტორის მიმართ ინტერესს ჩინური კომპანიები და ინვესტორებიც იჩენენ.

სტრატეგიული პრიორიტეტების ცვლილება

სექტემბერში TechCrunch-ისთვის გაგზავნილ წერილში Also-მ დაადასტურა, რომ პროექტზე მუშაობა ანონიმურ პარტნიორთან ერთად დაიწყო, თუმცა საწყისი ეტაპის დასრულების შემდეგ გადაწყვიტა, ყურადღება ძირითად გეგმაზე გადაეტანა. კომპანიის განცხადებით, Shell Foundation-ისგან მიღებული გრანტი პროექტს გაჰყვება მისი შემდგომი განვითარების მხარდასაჭერად, თუმცა დეტალებზე საუბრისგან თავი შეიკავეს.

Shell Foundation-მა განმარტა, რომ პროექტის მიზანი იყო მძღოლების შემოსავლის ზრდის პოტენციალის, ოპერაციული ეფექტურობისა და კომერციული სიცოცხლისუნარიანობის შესწავლა. თუმცა, კონფიდენციალურობის ხელშეკრულების (NDA) გამო, ფონდმა დამატებითი დეტალების გამჟღავნებაზე უარი თქვა, რამდენიმე დღეში კი ინფორმაცია ვებგვერდიდან საერთოდ გაქრა.

ფოკუსი ავტონომიურ ტრანსპორტზე

TechCrunch Disrupt-ზე გამოსვლისას Also-ს თანადამფუძნებელმა და პრეზიდენტმა, კრის იუმ აღნიშნა, რომ კენიის პროექტი თავდაპირველად ლოგიკური ჩანდა, რადგან კომპანიის მისია მცირე ზომის, კონკრეტული მიზნებისთვის შექმნილი და ხარჯთეფექტური ტრანსპორტის წარმოებაა. თუმცა, სხვა პროექტებმა, განსაკუთრებით კი DoorDash-თან პარტნიორობით მცირე ავტონომიური მანქანების შექმნამ, პრიორიტეტი მოიპოვა.

„ჩვენ ჩავატარეთ საპილოტე კვლევა და საბოლოოდ გადავწყვიტეთ, რომ ავტონომიურობის მიმართულებით არსებული ტემპისა და გადაუდებლობის გამო, უმჯობესი იქნებოდა რესურსები სრულად ამ სფეროზე მიგვემართა. ვფიქრობ, დიდია იმის შანსი, რომ ავტონომიური ტექნოლოგიები უფრო ადრე და ფართო მასშტაბით სწორედ ასეთ მცირე ზომის ტრანსპორტში გამოჩნდეს, ვიდრე სამგზავრო ავტომობილებში“, — განაცხადა იუმ.

გამოწვევები და კომუნიკაციის პრობლემები

აფრიკული პროექტიდან გასვლა კომპანიის დამოუკიდებლობის საკმაოდ რთულ პირველ წელს დაემთხვა. მიწოდების ჯაჭვის პრობლემებმა აიძულა კომპანია არაერთხელ გადაედო თავისი პირველი პროდუქტის, პრემიუმ კლასის ელექტროველოსიპედის, TM-B-ს მიწოდება. ამან მომხმარებლების უკმაყოფილება გამოიწვია, რასაც კომპანიის მხრიდან ხანგრძლივი დუმილიც დაემატა.

კრის იუმ აღიარა, რომ 2026 წლის განმავლობაში კომუნიკაცია არასათანადო იყო: „ვფიქრობ, ზაფხულის განმავლობაში მომხმარებლებთან კომუნიკაციის კუთხით ცუდად ვიმუშავეთ და ამის გამო სამართლიანი კრიტიკაც მივიღეთ. თუმცა, ეს კარგი გაკვეთილია — რთულია დაიმსახურო ხალხის ყურადღება და მიიღო უკუკავშირი, რომელიც გაუმჯობესებაში დაგეხმარება“.

სამომავლო გეგმები და მიმდინარე მდგომარეობა

Also-ს ამბიციები ელექტროველოსიპედებს სცილდება. კომპანია გეგმავს კომერციული სატვირთო ველოსიპედების მიყიდვას ისეთი გიგანტებისთვის, როგორიცაა Amazon, და აგრძელებს თანამშრომლობას DoorDash-თან. იუს თქმით, ეს პროექტები შემოსავლების გაზრდის დიდ შესაძლებლობას იძლევა, თუმცა ამ ეტაპზე მთავარი ფოკუსი TM-B-ზეა.

ველოსიპედების მიწოდება ოქტომბრის დასაწყისში დაიწყო. დაგვიანების მიზეზი მიწოდების ჯაჭვში არსებული მრავალმხრივი პრობლემები იყო. TM-B-ს სირთულის გამო (რომელსაც იუ „ბორბლებზე შემდგარ კომპიუტერს“ უწოდებს), კომპანიას უწევდა კონკურენცია ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრებთანაც კი იმ ნედლეულის მოსაპოვებლად, რომელიც ბეჭდური პლატების დასამზადებლად გამოიყენება. გარდა ამისა, სირთულეებს ქმნიდა სხვადასხვა სახელმწიფო უწყების სერტიფიცირების მოთხოვნები.

მიუხედავად იმისა, რომ Also-მ კომუნიკაცია გააუმჯობესა, პირველ მომხმარებლებს მაინც აქვთ გარკვეული პრეტენზიები, რაც ტრანსპორტირებისას მიღებულ დაზიანებებსა და ბატარეის სწრაფ დაცლას ეხება. კომპანიას მოუწევს ამ ხარვეზების გამოსწორებაზე მუშაობა, რათა შეინარჩუნოს მომხმარებელთა ნდობა შემდგომი გაფართოების პროცესში.