რობოტაქსების „ცარიელი გარბენის“ პრობლემა: ახალი სტარტაპი ავტონომიური ავტომობილების მომსახურების რობოტიზებულ სადგურებს ქმნის

სან-ფრანცისკოს ქუჩებში სეირნობისას ხშირად შეხვდებით ცარიელ ავტონომიურ ავტომობილებს, რომლებიც ან მგზავრის გამოძახებას ელიან, ან შორეულ დეპოებში მიემართებიან დასამუხტად და გასასუფთავებლად. ამ მოვლენას ინდუსტრიაში „ცარიელ გარბენს“ (deadhead miles) უწოდებენ — ეს არის გარბენი გადამხდელი მგზავრის გარეშე, რაც რობოტაქსების კომპანიებისთვის მომგებიანობის მიღწევის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ბარიერია.

კალიფორნიაში, რედვუდ-სიტიში ბაზირებულმა სტარტაპმა Aseon Labs-მა შეიმუშავა გამოსავალი: ავტოსადგომის ზომის ავტომატიზებული მოდულები (pods), რომლებიც ქალაქის მასშტაბით განთავსდება რობოტაქსების შესამოწმებლად, გასაწმენდად და დასამუხტად. კომპანია, რომელიც ბატარეების შეცვლის სტარტაპ Pushme-ს გუნდმა დააფუძნა, ამ მოდულებს რობოტაქსების ინდუსტრიის „რობოტიზებულ პიტ-სტოპებს“ უწოდებს.

ეს იდეა ინვესტორებისთვის საკმაოდ მიმზიდველი აღმოჩნდა. TechCrunch-ის ინფორმაციით, Aseon Labs-მა Seed რაუნდში 10 მილიონი დოლარი მოიზიდა, რომელსაც Crane Venture Partners ხელმძღვანელობდა. რაუნდში ასევე მონაწილეობდნენ Y Combinator, Uber-ის თანადამფუძნებლის, გარეტ კემპის საინვესტიციო ფირმა Expa, Robin Hood Ventures, Founders Capital და ანგელოზი ინვესტორები, მათ შორის Google-ის ყოფილი ხელმძღვანელი ადრიან აუნი, Mercury-ს დამფუძნებელი იმად ახუნდი და Zimride-ის თანადამფუძნებელი რაჯატ სური. ინვესტორთა შორის არიან ასევე Anthropic-ის, Nuro-ს, Turo-სა და Revolut-ის დამფუძნებელი გუნდის წევრები.

განვითარების გეგმები და ეკონომიკური მიზნები

Aseon Labs ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზეა. მოზიდული სახსრები მოხმარდება ხუთი პროტოტიპის შექმნას, ექვსკაციანი საინჟინრო გუნდის გაორმაგებას და ქსელის გასაშლელად საჭირო უძრავი ქონების მოძიებას. კომპანიის თანადამფუძნებლისა და აღმასრულებელი დირექტორის, ჯორჯ კალიგეროსის თქმით, ავტონომიური ავტომობილების ეკონომიკური ეფექტურობის მისაღწევად აუცილებელია მათი მაქსიმალური დატვირთვა მთელი დღის განმავლობაში.

Aseon-ის კონცეფცია მდგომარეობს იმაში, რომ განაწილებული ავტონომიური მოდულების ქსელი მკვეთრად შეამცირებს „ცარიელ გარბენს“ და რობოტაქსების სერვისებს მომგებიან საწარმოებად აქცევს.

გამოცდილება და ინფრასტრუქტურული მიდგომა

დამფუძნებლები, ჯორჯ კალიგეროსი და დენ კინი (საოპერაციო დირექტორი), ავტონომიური ავტომობილების სფეროში გარედან მოვიდნენ, თუმცა მათ აქვთ აპარატურული და უძრავი ქონების კომპანიების მასშტაბირების გამოცდილება. კალიგეროსი მანამდე Bentley Motors-სა და Tesla-ში მუშაობდა ინჟინერ-დიზაინერად, სანამ 2016 წელს კინთან ერთად Pushme-ს დააფუძნებდა. Pushme, რომელიც მიკრომობილობისთვის ბატარეების შეცვლის ინფრასტრუქტურას ქმნიდა, 2020 წელს Tier Mobility-მ შეიძინა.

ავტონომიური ავტომობილების ინდუსტრიის კვლევისას დამფუძნებლებმა აღმოაჩინეს, რომ დეპოების ინფრასტრუქტურა, რომელიც ავტოპარკის მომსახურებისთვისაა საჭირო, ხშირად ქალაქის ცენტრის გარეთ მდებარეობს უძრავი ქონების მაღალი ფასის გამო. ეს კი ზრდის უქმე გარბენს იმ ადგილებიდან, სადაც მგზავრთა მოთხოვნა ყველაზე მაღალია.

მოდულების მუშაობის პრინციპი და უპირატესობები

დამფუძნებლებმა გადაწყვიტეს შეექმნათ მცირე ზომის, დამოუკიდებელი კვების მქონე ავტონომიური მოდულები, რომელთა გადაადგილებაც საჭიროებისამებრ შესაძლებელია. მოდულების ძირითადი მახასიათებლებია:

• ინსპექტირება და წმენდა: აღჭურვილია კამერებით ავტომობილის შესამოწმებლად და რობოტიზებული მკლავებით სალონის გასასუფთავებლად ან დავიწყებული ნივთების ამოსაღებად.
• დროებითი კონსტრუქციის სტატუსი: მოდულები ითვლება დროებით ნაგებობებად, რაც კომპანიას საშუალებას აძლევს თავიდან აიცილოს ხანგრძლივი ნებართვების პროცესი და მარტივად შეცვალოს მათი მდებარეობა.
• ენერგომომარაგება: მოდულებს შეუძლიათ იმუშაონ პროპანის გენერატორებზე ან სხვა მობილურ წყაროებზე, ასევე დაუკავშირდნენ არსებულ ელექტროქსელებს პარტნიორი კომპანიების მეშვეობით.
• ავტონომიური მუშაობა: მიუხედავად იმისა, რომ ადრეულ ვერსიებში პერსონალი იქნება ჩართული, საბოლოო მიზანი სრული ავტონომიურობაა.

ხელოვნური ინტელექტი და პრობლემების იდენტიფიცირება

Aseon Labs იყენებს კომპიუტერულ ხედვასა და ხელოვნურ ინტელექტს (კერძოდ, თანამედროვე რობოტიკაში გავრცელებულ vision-language-action მოდელებს) იმ პრობლემების დასაფიქსირებლად, რომელთა გადაჭრაც მოდულს არ შეუძლია. მაგალითად, თუ კამერა სავარძელზე დამდნარ შოკოლადს აღმოაჩენს, რობოტიზებული მკლავი მის გაწმენდას არ შეეცდება, რათა ლაქა უფრო მეტად არ გაავრცელოს. ასეთ შემთხვევაში, ავტომობილი დაიმუხტება და პირდაპირ ცენტრალურ დეპოში გაიგზავნება ადამიანის მიერ დასამუშავებლად.

ამ ეტაპზე Aseon Labs-ს რობოტაქსების კომპანიებთან კონტრაქტები ჯერ არ გაუფორმებია, თუმცა კალიგეროსის თქმით, კონცეფციის მიმართ ინტერესი ძალიან დიდია და თითქმის ყველა მსხვილ მოთამაშეს სურს მისი გამოცდა.