როგორ დატოვა ილონ მასკმა OpenAI: გრეგ ბროკმანის სკანდალური ჩვენება და პირადი დღიურების დეტალები

2017 წლის აგვისტოს მიწურულს, OpenAI-ს (მაშინდელი მცირე არაკომერციული კვლევითი ლაბორატორიის) საკვანძო ფიგურები შეიკრიბნენ, რათა განეხილათ ორგანიზაციის კომერციულ მოდელზე გადასვლის გეგმა. მიზანი ხელოვნური ზოგადი ინტელექტის (AGI) შესაქმნელად საჭირო სახსრების მოზიდვა იყო. ილონ მასკი კომპანიაზე სრულ კონტროლს ითხოვდა, რის პარალელურადაც თანადამფუძნებლებს Tesla Model 3-ის ავტომობილები აჩუქა.

კომპანიის ტექნოლოგიური დირექტორი, გრეგ ბროკმანი, ამ ჟესტს კეთილგანწყობის მოპოვების მცდელობად აფასებდა იმ დროს, როდესაც მასკი და სემ ალტმანი კომპანიის მომავლის საკუთარი ხედვების გარშემო მხარდაჭერის მოპოვებას ცდილობდნენ. OpenAI-ს კვლევების ხელმძღვანელს, ილია სუცკევერს, შეხვედრისთვის Tesla-ს გამოსახულებიანი ნახატიც კი ჰქონდა მომზადებული მასკისთვის საჩუქრად. თუმცა, მოლაპარაკება მეგობრულ ნოტაზე არ წარიმართა: როდესაც მასკს განუცხადეს, რომ მის მოთხოვნას სრული კონტროლის შესახებ არ დააკმაყოფილებდნენ, ბროკმანის თქმით, ის განრისხდა.

რამდენიმეწუთიანი დუმილის შემდეგ, მასკმა მოკლედ განაცხადა: „უარს ვამბობ“. SpaceX-ისა და Tesla-ს დამფუძნებელი ფეხზე წამოდგა, მაგიდას შემოუარა და ოთახიდან გაღიზიანებული გავიდა. ბროკმანი იხსენებს, რომ იმ მომენტში ფიზიკური შეხების საფრთხესაც კი გრძნობდა. მასკმა ნახატს ხელი დაავლო, გასასვლელისკენ გაემართა, შემდეგ კი შემობრუნდა და იკითხა: „თქვენ როდის აპირებთ OpenAI-დან წასვლას?“

კონფლიქტის გაღრმავება და სასამართლო დავა

ბროკმანსა და სუცკევერს კომპანია არ დაუტოვებიათ და არც მასკის ხედვას დათანხმებიან. შედეგად, მასკმა შეწყვიტა რეგულარული შემოწირულობები ორგანიზაციის ბიუჯეტში და ექვს თვეში დირექტორთა საბჭოც დატოვა, თუმცა 2020 წლამდე მაინც იხდიდა იმ ოფისის ქირას, რომელსაც OpenAI Neuralink-თან იზიარებდა. დღეს, როდესაც OpenAI-ს მომავალზე სამართლებრივი ბრძოლა მიმდინარეობს, ყურადღების ცენტრში სწორედ 2017 წლის ეს პერიოდი მოექცა, რამაც საბოლოოდ მასკის მხრიდან თანადამფუძნებლების წინააღმდეგ სარჩელის შეტანა გამოიწვია.

სასამართლო პროცესზე OpenAI-ს პრეზიდენტმა, გრეგ ბროკმანმა, ორი დღის განმავლობაში მისცა ჩვენება. ის ხშირად ეყრდნობოდა პირად დღიურს, რომელიც იშვიათ შესაძლებლობას იძლევა, დავინახოთ 30 წლის ტექნოლოგიური მენეჯერის შინაგანი მდგომარეობა ილონ მასკთან დაპირისპირებისას. ბროკმანმა ამ ჩანაწერების გასაჯაროებას „ძალიან მტკივნეული“ უწოდა, რადგან ისინი არასდროს ყოფილა განკუთვნილი ფართო საზოგადოებისთვის, თუმცა აღნიშნა, რომ იქ ისეთი არაფერი წერია, რისიც რცხვენია.

მწვავე მოლაპარაკებები და ბრალდებები

სტარტაპის დამფუძნებლებს შორის არსებული დაუნდობელი მოლაპარაკებები იშვიათად ხდება საჯარო, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე OpenAI-ს მსგავს გლობალური მნიშვნელობის კომპანიას ეხება. დაპირისპირების სიმწვავეზე მეტყველებს მასკის მიერ ბროკმანისთვის გაგზავნილი შეტყობინება სასამართლო პროცესის დაწყებამდე ორი დღით ადრე: „ამ კვირის ბოლოს შენ და სემი ამერიკაში ყველაზე საძულველი ადამიანები იქნებით. თუ ასე დაჟინებით ითხოვთ, ასეც მოხდება“.

მასკის ადვოკატები ცდილობენ დაამტკიცონ, რომ ალტმანმა და ბროკმანმა „საქველმოქმედო ორგანიზაცია მოიპარეს“, ხოლო OpenAI-ს იურიდიული გუნდი ამტკიცებს, რომ მასკს ზუსტად იგივე გეგმა ჰქონდა. კონფლიქტის მაპროვოცირებელი მომენტი გახდა OpenAI-ს მოდელის გამარჯვება ვიდეოთამაშ DOTA II-ის საუკეთესო მოთამაშეზე. ბროკმანის თქმით, ამან ყველა დაარწმუნა, რომ მძლავრი AI ინსტრუმენტების შესაქმნელად გამოთვლითი სიმძლავრეები იყო გადამწყვეტი, რისთვისაც მხოლოდ არაკომერციული დაფინანსება არასაკმარისი აღმოჩნდა.

დღიურის ჩანაწერები და „მორალური გაკოტრება“

როდესაც დამფუძნებლებმა მასკს კონტროლზე უარი უთხრეს, მათი პარტნიორობა დაიშალა. ბროკმანმა ჩვენებაში განაცხადა, რომ დაუშვებელია OpenAI-ზე ერთ ადამიანს ჰქონდეს აბსოლუტური კონტროლი. 2017 წლის ნოემბრის დღიურის ჩანაწერებში, რომლებზეც მასკის ადვოკატები ამახვილებენ ყურადღებას, ბროკმანი წერდა:

„ვერ ვხედავ გზას, როგორ უნდა გადავაქციოთ ეს კომერციულ სტრუქტურად ძალიან მძიმე ბრძოლის გარეშე... მისი ვერსია იქნება ის, რომ ბოლომდე გულწრფელები არ ვიყავით მასთან, როცა მის გარეშე ვაპირებდით კომერციულ საქმიანობას. სხვათა შორის, არაკომერციული ორგანიზაციის მისთვის წართმევა მორალური გაკოტრება იქნებოდა. ის ნამდვილად არ არის იდიოტი“.

მიუხედავად იმისა, რომ ფრაზა „ორგანიზაციის წართმევა“ დამაზიანებლად ჟღერს, ბროკმანის განმარტებით, კონტექსტი ეხებოდა იმას, უნდა გაეძევებინათ თუ არა მასკი საბჭოდან. საბოლოოდ, მათ ეს არ გააკეთეს და მასკმა საბჭო ნებაყოფლობით დატოვა 2018 წლის თებერვალში, რადგან მიიჩნია, რომ OpenAI „გარდაუვალი მარცხის გზაზე იდგა“.

ფინანსური დავები და AI-ს ხედვა

მასკის ადვოკატმა, სტივ მოლომ, ბროკმანი პირადი სიმდიდრისკენ სწრაფვაში დაადანაშაულა. ბროკმანის წილი კომპანიაში ამჟამად თითქმის 30 მილიარდ დოლარს შეადგენს. მოლომ კითხვით მიმართა მას, თუ რატომ არ შესწირა ეს თანხა ქველმოქმედებას, რაზეც ბროკმანმა უპასუხა, რომ OpenAI-ს არაკომერციული ნაწილი 150 მილიარდ დოლარზე მეტ კაპიტალს ფლობს, რაც მათი მძიმე შრომის შედეგია მასკის წასვლის შემდეგ.

ბროკმანმა ასევე აღნიშნა, რომ მასკი სინამდვილეში ვერ ერკვეოდა ხელოვნურ ინტელექტში. მისი თქმით, მასკმა უგულებელყო პროგრამული უზრუნველყოფის ადრეული დემონსტრაცია, რომელიც მოგვიანებით ChatGPT-ად იქცა. „ის ფაქტი, რომ ილონმა ნახა კვლევის ეს ადრეული ვერსია და მასში ნაპერწკალი ვერ დაინახა — სწორედ ეს იყო ის, რისი თავიდან აცილებაც კრიტიკულად მნიშვნელოვანი იყო ამ გარემოში“, — განაცხადა ბროკმანმა.

2019 წელს OpenAI-მ შექმნა კომერციული შვილობილი კომპანია და Microsoft-ისგან 1 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია მოიზიდა, რასაც მომდევნო ოთხ წელიწადში კიდევ 13 მილიარდი დოლარი დაემატა. ამან განაპირობა OpenAI-ს ლიდერობა AI სფეროში, თუმცა სწორედ ამ გარიგებებმა გაუმძაფრა მასკს ეჭვი, რომ ალტმანმა და ბროკმანმა ის მოატყუეს, რამაც 2024 წლის სასამართლო დავამდე მიგვიყვანა. პროცესი მომავალ კვირასაც გაგრძელდება.