Savi-ს ახალი აპლიკაცია მომხმარებლებს ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი რეალისტური თაღლითობისგან დაიცავს

ტექნოლოგიური ინდუსტრიის გამოცდილმა სპეციალისტებმა, ძმებმა პატრიკ და რაიან კოფლინებმა, უსაფრთხოების ახალი ტიპის სტარტაპი დააფუძნეს. პატრიკ კოფლინი მანამდე ეროვნული კიბერთავდაცვის სფეროში, ასევე Splunk-სა და Cisco-ში მოღვაწეობდა, ხოლო რაიანი Apple-სა და Spotify-ში სამომხმარებლო პროდუქტების მიმართულებით მუშაობდა. მათ მიერ შექმნილი კომპანია Savi Security მიზნად ისახავს რიგითი ადამიანების დაცვას ხელოვნური ინტელექტის (AI) მეშვეობით გენერირებული დამაჯერებელი თაღლითობისგან, იქნება ეს ტექსტური შეტყობინებები, ელექტრონული ფოსტა თუ სატელეფონო ზარები.

კომპანიამ ახლახან 7 მილიონი აშშ დოლარის მოცულობის საწყისი (seed) დაფინანსება მოიზიდა და სამშაბათს iPhone-ისა და Android-ისთვის განკუთვნილი აპლიკაცია წარადგინა. საინვესტიციო რაუნდს Acrew Capital ხელმძღვანელობდა, მასში ასევე მონაწილეობდნენ Magnify Ventures, TTCER და Resolute Ventures. სტარტაპის შექმნის იდეა დამფუძნებლების დედის თავს გადახდენილმა შემზარავმა შემთხვევამ განაპირობა.

დაახლოებით ორი წლის წინ, პატრიკ კოფლინის დედას უცნობმა პირმა დაურეკა და განუცხადა, რომ მისი ქალიშვილი გატაცებული ჰყავდა. იმ დროს პატრიკი Cisco-ს უსაფრთხოების პროდუქტების უფროსი ვიცე-პრეზიდენტი იყო. დედის მობილურ ტელეფონზე შემავალ ზარზე მისი შვილის სახელი და ნომერი ფიქსირდებოდა. საუბრისას მას მოესმა ხმა, რომელიც ძალიან ჰგავდა მისი ქალიშვილისას: „დედა, მათ დამიჭირეს“, რასაც მოჰყვა შემაძრწუნებელი ყვირილი და ფრაზა: „უნდა გააკეთო ის, რასაც გეტყვიან“. ამის შემდეგ ტელეფონზე მამაკაცი გადავიდა და დაიმუქრა, რომ თუ 1200 დოლარს დაუყოვნებლივ არ გადაიხდიდნენ, გოგონას ადგილობრივი სუპერმარკეტის ავტოსადგომზე მოკლავდნენ.

თაღლითმა ზუსტად გააყალბა ნომერი, ხმა და ის ადგილიც კი იცოდა, სადაც გოგონა ხშირად დადიოდა. საბედნიეროდ, დედამ სიმშვიდე შეინარჩუნა, შვილთან დაკავშირება შეძლო და გაარკვია, რომ ის უსაფრთხოდ იყო. გატაცების ისტორია ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი თაღლითობა აღმოჩნდა. ამ შემთხვევამ კოფლინი დააფიქრა იმაზე, თუ როგორ შეიცვალა კიბერდანაშაულის ეკონომიკა: ტექნოლოგიები, რომლებიც ადრე მხოლოდ სახელმწიფო უწყებებისა და გიგანტური კორპორაციების წინააღმდეგ გამოიყენებოდა, ახლა უკვე რიგითი მომხმარებლებისთვისაც დიდ საფრთხეს წარმოადგენს.

AI-თაღლითობის ზრდა და მიზეზები

ამ ტიპის დანაშაულების ზრდა განპირობებულია იაფი და მძლავრი ენობრივი მოდელების (LLM) და გენერაციული AI ინსტრუმენტების ხელმისაწვდომობით. ხელოვნურ ინტელექტამდე ასეთი თაღლითობა ფინანსურად არამომგებიანი იყო, რადგან სამიზნის შესახებ სიღრმისეულ კვლევას და ხმის გასაყალბებელ ძვირადღირებულ ტექნოლოგიებს მოითხოვდა. დღეს კი ვითარება რადიკალურად შეიცვალა:

• ხმის კლონირება: ხმის გასაყალბებლად საკმარისია სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული სულ რაღაც 3-წამიანი აუდიოჩანაწერი.
• ხელმისაწვდომი მონაცემები: ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ სად ვცხოვრობთ ან რომელ სუპერმარკეტში დავდივართ, ხშირად საჯაროდ ხელმისაწვდომია ინტერნეტში.
• დაბალი დანახარჯები: თაღლითობის განსახორციელებლად საჭირო რესურსები მინიმალური გახდა, რაც კრიმინალებს მასშტაბური შეტევების საშუალებას აძლევს.

აშშ-ის ფედერალური სავაჭრო კომისიის (FTC) მონაცემებით, 2025 წელს თაღლითური სქემების შედეგად მომხმარებლებმა ჯამში 3.5 მილიარდი დოლარი დაკარგეს, რაც სამჯერ აღემატება 2020 წლის მაჩვენებელს. მიუხედავად იმისა, რომ მსხვერპლთა უმეტესობა ხანდაზმულია, Malwarebytes-ის კვლევა აჩვენებს, რომ Z თაობაც საკმაოდ მოწყვლადია — ისინი ხშირად ხდებიან ტექსტური თაღლითობის სამიზნეები და შემთხვევათა 25%-ში ენდობიან ყალბ შეტყობინებებს.

Savi-ს გადაწყვეტილება: Scamwise და ახალი აპლიკაცია

კოფლინებმა თავდაპირველად შექმნეს უფასო ვებგვერდი Scamwise, სადაც მომხმარებლებს ანონიმურად შეეძლოთ საეჭვო ტექსტების, ფოტოების ან იმეილების ატვირთვა გადასამოწმებლად. ოთხი თვის განმავლობაში პლატფორმამ 100,000-ზე მეტი მოთხოვნა მიიღო, რაც დაეხმარა Savi-ს საკუთარი AI მოდელის გაწვრთნაში.

სამშაბათს გაშვებული ფასიანი აპლიკაცია მომხმარებლებს სთავაზობს შემდეგ ფუნქციებს:

• შეტყობინებებისა და ხმოვანი ფოსტის სკრინინგი: აპლიკაცია ამოწმებს შემავალ ტექსტებსა და შეტყობინებებს თაღლითობის ნიშნებზე.
• ცოცხალი ზარის მონიტორინგი: ეს არის Savi-ს ყველაზე შთამბეჭდავი ფუნქცია. საეჭვო სატელეფონო საუბრის დროს მომხმარებელს შეუძლია აპლიკაციის „ციფრული აგენტი“ ჩართოს საუბარში.
• ქცევითი ანალიზი: Savi რეალურ დროში უსმენს საუბარს და ეძებს სპეციფიკურ ქცევით ნიშნებს, რომლებიც მიუთითებს, რომ ზარი თაღლითურია.

სტარტაპი ამჟამად ძირითადად Google-ის Gemini მოდელს იყენებს, თუმცა მისი პროგრამული უზრუნველყოფა აგებულია AI-გეითვეიზე, რაც საშუალებას აძლევს საჭიროებისამებრ სხვადასხვა მოდელები (მაგალითად, ხმის ამოცნობის სპეციალიზებული ხელსაწყოები) გამოიყენოს.

ფასები და ხელმისაწვდომობა

Savi-ს საფასო პოლიტიკა განსხვავებულია სტანდარტული სერვისებისგან. მომსახურება თვეში 8 დოლარი ღირს (ან წლიური 63 დოლარი), რაც ფარავს მთელ ოჯახს მომხმარებელთა რაოდენობის შეზღუდვის გარეშე. ერთი გეგმით შესაძლებელია დაცული იყვნენ შვილები, მეუღლე, მშობლები და სხვა ნათესავებიც კი.

პატრიკ კოფლინის თქმით, ხელოვნურმა ინტელექტმა თაღლითობა უფრო ხელმისაწვდომი გახადა და ბარიერები მოხსნა, რის გამოც ორგანიზებულ კრიმინალებთან ერთად, ამ სფეროში რიგითი ადამიანებიც ერთვებიან. Savi Security-ის მიზანია შექმნას ახალი თაობის „ანტივირუსი“, რომელიც AI-ს გამოიყენებს ადამიანების დასაცავად იმავე ტექნოლოგიებისგან, რომლებსაც ბოროტმოქმედები მათ წინააღმდეგ იყენებენ.