აშშ-ში ბატარეების სტარტაპის მართვა არასოდეს ყოფილა მარტივი საქმე. ბოლო 20 წლის განმავლობაში ამ სფეროში წარმატებაზე მეტი წარუმატებლობა დაფიქსირდა, ხოლო ფედერალური პოლიტიკის ხშირმა ცვლილებამ არაერთი კომპანია აიძულა საქმიანობა შეეწყვიტა. თუმცა, ყველა მათგანი არ დანებებულა. კომპანია Our Next Energy-მ (ONE), რამდენიმე კრიტიკული მომენტის მიუხედავად, გადარჩენა მოახერხა და მალე საფონდო ბირჟაზე SPAC-ის მეშვეობით გავა.

კომპანიის მიერ TechCrunch-ისთვის ექსკლუზიურად მიწოდებული ინფორმაციით, ONE-ის წინასწარი შეფასება 600 მილიონ დოლარს შეადგენს. მოსალოდნელია, რომ Wen Acquisition Corp.-თან შერწყმის შედეგად კომპანია 400 მილიონი დოლარის მთლიან შემოსავალს მიიღებს. გაერთიანებული კომპანია Nasdaq-ის ბირჟაზე ივაჭრებს სიმბოლოთი „ONEE“, ხოლო მისი სავარაუდო საბაზრო ღირებულება 1 მილიარდ დოლარს მიაღწევს. PitchBook-ის მონაცემებით, ONE-მა წლების განმავლობაში 483 მილიონი დოლარის ინვესტიცია მოიზიდა, მისი მაქსიმალური შეფასება კი ერთ დროს 1.3 მილიარდ დოლარს შეადგენდა. გარდა ამისა, კომპანიამ მიჩიგანის შტატში ინვესტიციებისა და სამუშაო ადგილების შექმნისთვის ათობით მილიონი დოლარის სტიმული მიიღო.

ONE-ის დამფუძნებელი Ford-ისა და Apple-ის ყოფილი ინჟინერი მუჯიბ იჯაზია. მან შეიმუშავა მეთოდი, რომლის საშუალებითაც ელექტრომობილები ენერგიას ორი სხვადასხვა ქიმიური შემადგენლობის ბატარეიდან იღებენ. თავდაპირველ მოდელში ლითიუმ-რკინა-ფოსფატის (LFP) ბატარეა შერწყმული იყო მანგანუმით მდიდარ ქიმიასთან. ეს მიდგომა თითოეული ტექნოლოგიის ძლიერი მხარეების გამოყენების საშუალებას იძლეოდა: LFP გამოიყენებოდა ყოველდღიური მოკლე მგზავრობებისთვის, ხოლო უფრო ენერგოტევადი მანგანუმის ბატარეა — ხანგრძლივი მოგზაურობებისთვის. პირველმა პროტოტიპმა ერთი დამუხტვით 600 მილზე (დაახლოებით 965 კმ) მეტი მანძილი დაფარა.

ბაზრის გამოწვევები და სტრატეგიული ცვლილებები

მიუხედავად ტექნოლოგიური წარმატებისა, ელექტრომობილების ბაზარი მოსალოდნელზე ნელა განვითარდა. ავტომწარმოებლები უფრო დაბალ ფასებს ითხოვდნენ, რასაც ძირითადად ჩინური კომპანიები სთავაზობდნენ. ამ ფაქტორებმა 2023 წლის ბოლოს ONE-ის დაფინანსების მორიგი რაუნდის ჩავარდნა გამოიწვია. სტარტაპი იძულებული გახდა პერსონალის ნაწილი დაეთხოვა და მიჩიგანში დაგეგმილი 1.6 მილიარდი დოლარის ღირებულების ქარხნის იჯარაზე უარი ეთქვა.

კრიზისულმა პერიოდმა 2023 წლის დეკემბერში იჯაზის აღმასრულებელი დირექტორის პოსტიდან გადაყენება გამოიწვია, თუმცა ის თანამდებობაზე 2025 წლის მარტში, დაფინანსების ახალი რაუნდის დახურვის შემდეგ დაბრუნდა. იჯაზის პირველი მმართველობისას კრიტიკის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ის იყო, რომ კომპანია ზედმეტ დროს ხარჯავდა ახალი პროდუქტების შემუშავებაზე, ნაცვლად იმისა, რომ კონცენტრირებულიყო ერთ ან ორ ძირითად მიმართულებაზე.

საჭესთან დაბრუნების შემდეგ იჯაზმა განაცხადა, რომ ONE ტოვებს სამგზავრო ავტომობილების ბაზარს და ყურადღებას ენერგოსისტემების მასშტაბურ ბატარეებზე (grid-scale batteries) გადაიტანს. ეს ტენდენცია სხვა ამერიკულ კომპანიებშიც შეიმჩნევა. Ford-მა და GM-მა ასევე დააანონსეს საკუთარი ენერგიის შენახვის პროდუქტები, რადგან ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების ზრდამ ელექტროქსელებზე დატვირთვა საგრძნობლად გაზარდა.

ახალი სამიზნე ბაზრები: თავდაცვა და რკინიგზა

იჯაზმა დაინახა შესაძლებლობა LFP ტექნოლოგიაში, რომელიც უფრო უსაფრთხო და იაფია, ვიდრე აშშ-ის ელექტრომობილებში გამოყენებული ბატარეების უმეტესობა. გარდა ენერგოსისტემებისა, ONE-მა ყურადღება თავდაცვისა და სარკინიგზო სექტორებზეც გაამახვილა. თავდაცვის სფერო განსაკუთრებით მიმზიდველია, რადგან აქ ჩინურ კომპანიებს წვდომა არ აქვთ, რაც ამერიკულ კომპანიებს საშუალებას აძლევს პროდუქცია უფრო მაღალ ფასად გაყიდონ.

სარკინიგზო სექტორში კომპანიამ უკვე მიაღწია გარკვეულ წარმატებებს:

  • შეიქმნა ჰიბრიდული ლოკომოტივი, რომელიც 2.8 მეგავატ-საათიან ბატარეას იყენებს.
  • შემუშავდა „მიკრო-ჰიბრიდული“ სისტემა, რომელიც დიზელის ძრავის უფრო სწრაფად დაქოქვას უზრუნველყოფს.
  • მომხმარებლები დიზელის საწვავის მოხმარების 50%-იან შემცირებას აფიქსირებენ.

ამჟამად ONE სამი ბიზნეს მიმართულებით მუშაობს. იჯაზის განმარტებით, თავდაცვისა და რკინიგზის დამატება ფინანსური მდგრადობისთვის იყო საჭირო, რადგან ენერგოსისტემების ბაზარზეც მომხმარებლები ხშირად ჩინურ, უფრო იაფ ალტერნატივებს ირჩევენ. ამიტომ, კომპანიამ გადაწყვიტა ფოკუსირება იმ სეგმენტებზე, რომლებიც ამერიკულ წარმოებას ანიჭებენ უპირატესობას.

საწარმოო სიმძლავრეები და სამომავლო გეგმები

დღეს ONE ფლობს ბატარეების ასაწყობ ქარხანას ნოვიში, მიჩიგანის შტატში, რომელსაც წელიწადში 3 გიგავატ-საათის სიმძლავრის პროდუქციის გამოშვება შეუძლია. ქარხანა იყენებს როგორც ჩინურ, ისე სხვა მომწოდებლების კომპონენტებს, ასევე საკუთარ უჯრედებს მცირე ზომის ქარხნიდან, რომელიც ამჟამად მოდერნიზაციას გადის.

ინვესტორებისთვის წარდგენილ გეგმაში კომპანია თავის საქმიანობას შემდეგნაირად ანაწილებს:

  • თავდაცვა: დრონები და წყალქვეშა ნავები ქმნიან 16.2 მილიარდი დოლარის პოტენციურ ბაზარს. აქ შედის თავდაცვაზე ორიენტირებული მონაცემთა ცენტრებიც (4.1 მილიარდი დოლარი).
  • რკინიგზა: ეს სექტორი 28.2 მილიარდ დოლარადაა შეფასებული.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს ბაზრები ელექტრომობილების სექტორთან (73 მილიარდი დოლარი) შედარებით მცირეა, ისინი უფრო სტაბილურია. მიმდინარე წელს ONE 30 მილიონი დოლარის შემოსავალს ელოდება, მომავალ წელს კი ამ ციფრის გაორმაგებას გეგმავს. კომპანიას უკვე გაფორმებული აქვს 200 მილიონი დოლარის ღირებულების მრავალწლიანი კონტრაქტები.

ONE-ის სტრატეგია ეფუძნება აშშ-ის მთავრობის შეზღუდვებს (FEOC), რომლებიც კრძალავს ჩინური წარმოების ან ჩინური მინერალებით დამზადებული ბატარეების შესყიდვას. კომპანიის წარმატება იმაზე იქნება დამოკიდებული, რამდენად დააჯერებს ინვესტორებს, რომ მან წარსულის სირთულეები დაძლია და სწორი ფოკუსი იპოვა ბატარეების სფეროში არსებულ მზარდ კონკურენციაში.