SpaceX-ის IPO: ვინ მიიღებს ყველაზე დიდ სარგებელს ილონ მასკთან ერთად?

SpaceX-ის საჯარო კომპანიად გარდაქმნისთვის მომზადებულ S-1 დოკუმენტაციაში არაერთი საინტერესო დეტალი გამოიკვეთა. მათ შორის ყველაზე ნაკლებად მოულოდნელი ილონ მასკის მხრიდან კომპანიაზე სრული კონტროლის შენარჩუნებაა. თუმცა, დოკუმენტში გვხვდება ერთი უჩვეულო პუნქტიც: მასკი დამატებით მილიარდ აქციას მიიღებს იმ შემთხვევაში, თუ მარსზე საცხოვრებლად მილიონი ადამიანი გადავა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს პირობა სამეცნიერო ფანტასტიკას უფრო ჰგავს, მასკი ამ აქციებით ხმის მიცემის უფლებას უკვე ფლობს.

კომპანიის სტრუქტურაში მასკი უპირობოდ უმსხვილესი აქციონერია. ის ფლობს 850 მილიონამდე A კლასის აქციას, სადაც თითოეული აქცია ერთ ხმას უდრის, და თითქმის 5.6 მილიარდ B კლასის აქციას, სადაც თითოეული აქცია 10 ხმის უფლებას იძლევა. აღნიშნული რაოდენობა მოიცავს იმ მილიარდ აქციასაც, რომლის საბოლოო მფლობელობაც მარსზე კოლონიის შექმნაზეა დამოკიდებული.

მიუხედავად იმისა, რომ IPO-ს ზუსტი ფასი ჯერ ცნობილი არ არის, არსებული პროგნოზებით, კომპანია 75 მილიარდი დოლარის მოზიდვას გეგმავს, რაც მის საბაზრო ღირებულებას 1.7 ტრილიონ დოლარამდე გაზრდის. ასეთ პირობებში, კომპანიის 1%-იანი წილიც კი 17 მილიარდ დოლარად არის შეფასებული. ქვემოთ მოცემულია იმ პირთა სია, რომლებიც SpaceX-ის წარმატებული IPO-ს შედეგად ყველაზე დიდ ფინანსურ სარგებელს მიიღებენ.

უმსხვილესი აქციონერების ჩამონათვალი

ილონ მასკი – დამფუძნებელი, აღმასრულებელი დირექტორი და თავმჯდომარე

მასკის მფლობელობაში SpaceX-ის ჯამში 6.42 მილიარდზე მეტი აქციაა, რაც მას კომპანიის აბსოლუტურ მმართველად აქცევს.

ანტონიო გრასიასი – ინვესტორი და საბჭოს წევრი

გრასიასი, რომელიც Valor Management-ის დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორია, მასკის დიდი ხნის მეგობარი და მხარდამჭერია. ის ფლობს 503.4 მილიონზე მეტ აქციას. გრასიასი წლების განმავლობაში იყო Tesla-ს საბჭოს წევრი, ასევე მონაწილეობდა Solar City-ს, Neuralink-ისა და The Boring Company-ს მართვაში. 2025 წლის დასაწყისში ის იმ ფინანსისტებს შორისაც იყო, რომლებიც OpenAI-ს 97 მილიარდ დოლარად შესყიდვის მცდელობას უჭერდნენ მხარს.

ლუკ ნოსეკი – ინვესტორი და საბჭოს წევრი

ვენჩურული ფონდის, Gigafund-ის თანადამფუძნებელი და ე.წ. "PayPal-ის მაფიის" წევრი თითქმის 33 მილიონ აქციას ფლობს. ნოსეკი იყო ერთ-ერთი პირველი, ვინც Founders Fund-ის სახელით SpaceX-ში ინვესტიცია განახორციელა და მას შემდეგ საბჭოს წევრია. მისი ფონდი ასევე მხარს უჭერს მასკის სხვა პროექტებსაც.

გვინ შოტველი – SpaceX-ის საოპერაციო დირექტორი (COO)

შოტველი კომპანიაში 2002 წლიდან მუშაობს, საოპერაციო დირექტორის პოზიციას კი 2008 წლიდან იკავებს. ის ფლობს თითქმის 12.6 მილიონ აქციას. შოტველი კომპანიის ყოველდღიურ საქმიანობას უძღვება და 2025 წელს მისმა ჯამურმა კომპენსაციამ, აქციების ჩათვლით, 85.8 მილიონი დოლარი შეადგინა.

ბრეტ ჯონსენი – ფინანსური დირექტორი (CFO)

ჯონსენი SpaceX-ის ფინანსური დირექტორი 2011 წლიდანაა. მანამდე ის ნახევარგამტარების ინდუსტრიაში მუშაობდა. მისი წილი კომპანიაში თითქმის 9.6 მილიონ აქციას შეადგენს.

სხვა მნიშვნელოვანი აქციონერები

• აირა ერენპრეისი: DBL Partners-ის დამფუძნებელი და საბჭოს წევრი 2026 წლიდან. ფლობს 809,050 აქციას.
• რენდი გლეინი: DFJ Growth-ის თანადამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი. ფლობს 277,800 აქციას.

გარდა ამისა, SpaceX-ში ინვესტიცია ჩადებული აქვს 400-მდე სხვადასხვა ვენჩურულ ფონდს. Pitchbook-ის მონაცემებით, კომპანიამ კერძო კაპიტალის სახით 30 მილიარდი დოლარი მოიზიდა. მიუხედავად იმისა, რომ სხვა ინვესტორების წილები ინდივიდუალურად არ არის გასაჯაროებული, მცირე პროცენტული წილიც კი მილიარდობით დოლარს გაუტოლდება.

საინტერესოა აქციების ფასის ზრდის დინამიკაც: A სერიის ინვესტორებმა თითო აქციაში მხოლოდ 1 დოლარი გადაიხადეს, F სერიის დროს ფასი 7.50 დოლარი იყო, ხოლო ბოლო, N სერიის ინვესტირებისას, აქციის ფასმა 270 დოლარს მიაღწია.