SpaceX-მა მესამე თაობის Starlink-ის თანამგზავრები გაუშვა, თუმცა ბუსტერმა მორიგი ავარია განიცადა

პარასკევს კომპანია SpaceX-მა მესამე თაობის პირველი Starlink-ის თანამგზავრები წარმატებით გაუშვა. ამისთვის გამოყენებული იქნა Starship-ის პროტოტიპის განახლებული ვერსია, რაც რაკეტის რიგით მე-13 სატესტო ფრენას წარმოადგენდა. მიუხედავად თანამგზავრების წარმატებული განლაგებისა, კომპანიამ კვლავ განიცადა მარცხი Super Heavy ბუსტერთან დაკავშირებით, მექსიკის ყურეში დაგეგმილი სიმულირებული დაშვებისას.

ეს უკვე მეორე შემთხვევაა, როდესაც Starship-ის V3 ვერსიის Super Heavy ბუსტერთან დაკავშირებით პრობლემები იქმნება. მაისში, პირველი V3 ფრენისას, SpaceX-მა ხარვეზი რაკეტის ზედა საფეხურისგან განცალკევების მომენტში დააფიქსირა. პარასკევის გაშვებისას კი, თანამგზავრების განლაგების შემდეგ, კომპანიამ Starship-ის ზედა საფეხურის სიმულირებული დაშვება შეძლო.

აღნიშნული გაშვება განხორციელდა მას შემდეგ, რაც ერთი კვირის წინ Starship-ის მე-13 ფრენის მცდელობა ძრავების აალებისთანავე შეწყდა. ამის მიზეზი რამდენიმე ძრავის გაუმართაობა გახდა. SpaceX-ის განცხადებით, პარასკევის ფრენამდე მათ პრობლემის მოსაგვარებლად ექვსი ძრავა შეცვალეს. პარასკევის გაშვებისას ბუსტერმა დაგეგმილი ფრენის უფრო გრძელი მონაკვეთი დაფარა, თუმცა სიმულირებული დაშვებისთვის საჭირო ყველა ძრავის ამუშავება ვერ შეძლო. შედეგად, წყალთან მოსალოდნელზე სწრაფი შეჯახების გამო, ბუსტერი აფეთქდა.

ფინანსური კონტექსტი და IPO-ს შემდგომი მდგომარეობა

ეს იყო Starship-ის პირველი გაშვება მას შემდეგ, რაც ივნისში SpaceX-მა ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური პირველადი საჯარო შეთავაზება (IPO) განახორციელა. კომპანიის „გაფრინდი, დამარცხდი, გამოასწორე“ (fly, fail, fix) მიდგომის ფონზე, გასულ კვირას ფრენის შეწყვეტის შემდეგ აქციების ფასი შემცირდა. IPO-ს შემდეგ ფასების კლების ტენდენცია შეინიშნება: პიკური 200 დოლარიდან პარასკევის ვაჭრობის დასრულებისას ფასი 115 დოლარამდე დაეცა. ბუსტერის მორიგი მარცხის შემდეგ, დამატებითი ვაჭრობისას (after-hours trading), SpaceX-ის აქციები კიდევ 2%-ით გაუფასურდა, თუმცა მოგვიანებით დანაკარგების ნაწილი აღდგა.

Starship V3-ის ზედა საფეხურის წარმატება

რაც შეეხება Starship V3-ის ზედა საფეხურს, პარასკევის გაშვება უფრო წარმატებული გამოდგა. მაისის პირველი გაშვებისგან განსხვავებით, როდესაც ერთ-ერთი ძრავა გაითიშა, ამჯერად Starlink-ის თანამგზავრების განლაგების პროცესში ხარვეზები არ დაფიქსირებულა. ხომალდმა, რომელსაც კომპანია „Ship“-ს უწოდებს, ატმოსფეროში ხელახალი შესვლისას მძლავრ დატვირთვას გაუძლო და აფრენიდან დაახლოებით ერთ საათში ინდოეთის ოკეანეში სიმულირებული დაშვება განახორციელა.

წინა მისიებისგან განსხვავებით, წყალში გადაყირავებისას ხომალდი არ აფეთქებულა. იგი წყლის ზედაპირზე გაჩერდა, რამაც SpaceX-ს საშუალება მისცა დრონის მეშვეობით დეტალურად შეისწავლა ხომალდის ქვედა ნაწილზე განთავსებული თბური ფარის ფილები.

Starlink-ის პროგრამის მომავალი

ახალი Starlink-ის თანამგზავრები განლაგებიდან დაახლოებით 20 წუთში ატმოსფეროში დაიწვნენ, რადგან Starship-ს დედამიწის ორბიტაზე გასვლა ჯერ კიდევ არ შეუძლია. თუმცა, კოსმოსში ყოფნისას მათთან კავშირის დამყარება მოხერხდა, რაც მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯია ამ პროგრამისთვის, რომელიც კომპანიის ბიზნესის ერთადერთი მომგებიანი ნაწილია.

V3 თანამგზავრების გამოყენება აუმჯობესებს კოსმოსური ინტერნეტის ეკონომიკურ მაჩვენებლებს. SpaceX-ის განცხადებით, Starship-ით 60 ახალი თანამგზავრის გაშვება ნიშნავს გამტარუნარიანობის (downlink capacity) პოტენციურ ოცმაგ ზრდას Falcon 9-ით გაშვებულ ერთეულებთან შედარებით. თუმცა, ამ სარგებლის რეალიზება კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას, თუ Super Heavy ბუსტერის მრავალჯერადი გამოყენება ვერ მოხერხდება. კომპანიის S-1 დოკუმენტში ხაზგასმულია, რომ სრულად მრავალჯერადი Starship-ის გარეშე Starlink-ის განვითარება „შენელებული ტემპით და მაღალი ხარჯებით წარიმართება“.