TechCrunch Mobility: Zoox-ის კომერციული სტარტი და Uber-ის ავტონომიური იმპერია

სულ რამდენიმე დღეში, Amazon-ის მფლობელობაში არსებული კომპანია Zoox რობოტაქსით მგზავრობისთვის საფასურის გადახდევინებას დაიწყებს. ერთი შეხედვით, ეს შეიძლება მნიშვნელოვან მოვლენად არ მოგვეჩვენოს, რადგან კომპანიის სპეციალურად აგებული რობოტაქსები უკვე ემსახურებიან მგზავრებს ლას-ვეგასსა და სან-ფრანცისკოში, ხოლო მაიამისა და ოსტინში ადრეული წვდომის პროგრამა იხსნება. თუმცა, ბიზნესის თვალსაზრისით, ამ ყველაფერს გადამწყვეტი მნიშვნელობა მხოლოდ კომერციული ოპერირების დაწყების შემდეგ ენიჭება.

10 აგვისტოდან Zoox-ს კომერციული საქმიანობის უფლება მიეცა აშშ-ის საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების ეროვნული ადმინისტრაციის (NHTSA) მიერ გაცემული გამონაკლისის საფუძველზე. ვინაიდან Zoox-ის ავტომობილებს არ გააჩნიათ ტრადიციული მართვის საშუალებები, როგორიცაა საჭე და პედლები, მათ ფედერალური უსაფრთხოების სტანდარტებიდან სპეციალური დაშვება სჭირდებოდათ. აქამდე არსებული ნებართვა მხოლოდ ტექნოლოგიის დემონსტრირების საშუალებას იძლეოდა, ახალი გამონაკლისი კი კომპანიას უფლებას აძლევს, ორი წლის განმავლობაში კომერციულად მართოს 2 500-მდე ავტომობილისგან შემდგარი ფლოტი.

ეს გადაწყვეტილება გამარჯვებაა არა მხოლოდ Zoox-ისთვის, არამედ გზას უხსნის სხვა დეველოპერებსაც, რომლებსაც რობოტაქსების გაშვება სურთ საჭისა და პედლების გარეშე. მაგალითად, რობოტაქსს რეალურად არ სჭირდება უკანა ხედვის სარკე, რადგან ხილვადობა ავტომობილის ექსტერიერზე განთავსებული სენსორებით მიიღწევა. ამ ცვლილებით აშკარა ბენეფიციარია Tesla, რომელიც ორადგილიან Cybercab-ს ავითარებს.

პარალელურად, Uber-ის ავტონომიური ტრანსპორტის იმპერია ფართოვდება. კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორის, დარა ხოსროშაჰის განცხადებით, Uber მომავალი წლების განმავლობაში 10 მილიარდ დოლარს დააბანდებს 120 000 უპილოტო ავტომობილის გამოსაყენებლად. ეს მონაცემები ემთხვევა Financial Times-ის მიერ მანამდე ჩატარებულ გათვლებს Uber-ის ინვესტიციების შესახებ.

მნიშვნელოვანი გარიგებები

Moove, რომელიც თავდაპირველად აფრიკული ფინტექ კომპანია იყო და მძღოლებს ავტომობილების დაფინანსებაში ეხმარებოდა, მობილობის სექტორის გიგანტად იქცა. დღეს ის 13 ქვეყანაში 42 000 ავტომობილს ფლობს და ახალი მიმართულება — ავტონომიური ტრანსპორტის განყოფილება დაამატა. Moove უკვე არის Waymo-ს ფლოტის ოპერატორი ფენიქსში, მაიამისა და ლას-ვეგასში, სამომავლოდ კი ლონდონშიც გეგმავს საქმიანობას.

დუბაიში ბაზირებულმა სტარტაპმა C სერიის რაუნდში 250 მილიონი დოლარი მოიზიდა, რის შედეგადაც მისი ღირებულება 2.1 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა. მოზიდული თანხა მოხმარდება ავტონომიური ფლოტის მართვის ბიზნესის გაფართოებას და 350 ახალი თანამშრომლის აყვანას. აღსანიშნავია, რომ Moove გეგმავს Waymo-ს რობოტაქსების შესყიდვას და უკვე ფლობს სხვა, დასახელებისგან თავშეკავებული კომპანიის რობოტაქსების აქტივებს.

სხვა მნიშვნელოვანი ფინანსური სიახლეები:

• Accell Group Holding: ჰოლანდიურმა ველოსიპედების მწარმოებელმა (ბრენდები: Lapierre, Raleigh, Sparta) გადახდების შეჩერების უფლება მიიღო, რაც გადახდისუუნარობის პროცესის დასაწყისია. 2022 წელს KKR-ის კონსორციუმმა კომპანია 1.56 მილიარდ ევროდ შეიძინა.
• Advanced Electric Machines Group: ბრიტანულმა კომპანიამ, რომელიც მაგნიტების გარეშე მომუშავე ელექტროძრავებს აწარმოებს, 16 მილიონი ფუნტი სტერლინგი მოიზიდა.
• Chargepoly: ფრანგულმა კომპანიამ, რომელიც კომერციული ავტოფლოტების ელექტროფიკაციაზეა სპეციალიზებული, 23 მილიონი ევრო მოიზიდა.
• Hadrian: თავდაცვის ტექნოლოგიების კომპანიამ, რომელიც ავტომატიზებულ ქარხნებს აშენებს, 1.37 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია მიიღო, კომპანიის შეფასებამ კი 7.87 მილიარდ დოლარს მიაღწია.
• Matel Motion & Energy Solutions: ინდურმა ენერგოეფექტური ძრავების მწარმოებელმა B სერიის რაუნდში 13.6 მილიონი დოლარი მოიზიდა.
• River: ინდურმა ელექტრომობილების სტარტაპმა C სერიის რაუნდში 120 მილიონი დოლარი მიიღო, ინვესტორებს შორის Yamaha Motors-იც არის.

სანიშნე ამბები და სხვა დეტალები

Ford-მა თავის ახალ საშუალო ზომის ელექტრომობილს სახელი და ფასი შეურჩია: მას Fathom ერქმევა და 2027 წელს გაყიდვაში 28,350 დოლარიდან გამოვა. ანალიტიკოსების ნაწილი მიიჩნევს, რომ Ford-ს ისეთივე წარმატებული მოდელი სჭირდება, როგორიც Taurus იყო, თუმცა Fathom-ის პოტენციალთან დაკავშირებით აზრები იყოფა.

Joby Aviation-მა, რომელიც ელექტრო ვერტიკალური აფრენა-დაფრენის (eVTOL) აპარატებზე მუშაობს, კვარტალური ანგარიში წარადგინა. შემოსავლები გაიზარდა Blade Air Mobility-ის შეძენის წყალობით, თუმცა წმინდა ზარალმა 245 მილიონი დოლარი შეადგინა. კომპანიამ ასევე დააანონსა პარტნიორობა ტრევის კალანიკის AI სტარტაპ Atoms-თან, რათა განავითარონ სატრანსპორტო ჰაბების ქსელი საჰაერო ტაქსებისა და ავტონომიური სახმელეთო ტრანსპორტისთვის ფლორიდაში, ნიუ-იორკში, ტეხასსა და კალიფორნიაში.

Lucid Motors-ის მეორე კვარტლის შედეგები ხარჯების ოპტიმიზაციაზეა ფოკუსირებული. ახალმა აღმასრულებელმა დირექტორმა, სილვიო ნაპოლიმ, 1.4 მილიარდი დოლარის დაზოგვის გეგმა წარადგინა. კომპანია იმედებს ამყარებს Uber-თან და Nuro-სთან რობოტაქსების პროგრამაზე, ხოლო მათი საშუალო ზომის Cosmos EV-ის გამოშვება 2027 წლის მეორე ნახევრამდე გადაიდო.

Nvidia-მ კომერციული გამოყენებისთვის გამოუშვა Alpamayo 2 Super — ხელოვნური ინტელექტის მოდელი, რომელიც სპეციალურად ავტონომიური მართვისთვისაა შექმნილი. მოდელი ხელმისაწვდომია Hugging Face-ზე ღია ლიცენზიით, რაც ავტომწარმოებლებს მისი საკუთარ მონაცემებზე მორგების საშუალებას აძლევს.

კალიფორნიაში პროფკავშირმა Teamsters-მა სასამართლოში უჩივლა ავტოტრანსპორტის დეპარტამენტს (DMV). სარჩელის მიხედვით, უწყებამ სათანადოდ არ შეისწავლა მძიმეწონიანი უპილოტო სატვირთოების გზებზე დაშვების ეკონომიკური გავლენა. ავტონომიური ტრანსპორტის ინდუსტრიის ასოციაციამ ამ სარჩელს „აბსურდული და არასერიოზული“ უწოდა.

Tesla-სთან დაკავშირებით ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ილონ მასკი საუბრების თითქმის 50%-ს ხელოვნურ ინტელექტს, რობოტაქსებსა და Full Self-Driving (FSD) პროგრამულ უზრუნველყოფას უთმობს. ამასთან, SpaceX-მა, როგორც საჯარო კომპანიამ, პირველი ფინანსური ანგარიში გამოაქვეყნა — შემოსავლები გაორმაგებულია Starlink-ისა და Google-თან/Anthropic-თან გაფორმებული გარიგებების წყალობით. Tesla და SpaceX ერთობლივად აშენებენ ჩიპების ქარხანა „Terafab“-ს ტეხასში, ჯორჯიის შტატის გარეთ, ჰიუსტონთან ახლოს, სადაც საწყისი ინვესტიცია 16.8 მილიარდი დოლარია.

New York Times-მა გამოაქვეყნა გამოძიება Uber-ის თავდაცვის სტრატეგიის შესახებ 4 000-ზე მეტ სასამართლო სარჩელთან დაკავშირებით, სადაც მგზავრები კომპანიას სექსუალური ძალადობისგან დაუცველობაში ადანაშაულებენ.

კიდევ ერთი დეტალი...

Uber-ის ყოფილი ხელმძღვანელი ტრევის კალანიკი და მისი სტარტაპი Atoms სულ უფრო აქტიურდებიან. კალანიკმა არა მხოლოდ 1.7 მილიარდი დოლარი მოიზიდა, არამედ ძველი გუნდის წევრების შემოკრებასაც იწყებს. მაგალითად, Atoms-ის ფინანსურ დირექტორად დაინიშნა გაუტამ გუპტა, რომელიც Uber-ის ფინანსებს კალანიკის დროს განაგებდა.